Tạp chí Khoa học kỹ thuật Thú y, T. 18, S. 3 (2011)

Cỡ chữ:  Nhỏ  Vừa  Lớn

SỰ ĐA DẠNG VỀ CÁC BỆNH GIA SÚC LÂY SANG NGƯỜI (ZOONOSE) ĐỊNH NGHĨA VÀ TÁC ĐỘNG ĐỂ GIÁM SÁT VÀ KIỂM SOÁT

Marc Savey và cs

Tóm tắt


Tóm tắt

Các bệnh từ gia súc lây sang người là những bệnh nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng, có thể truyền giữa người và động vật. Định nghĩa cổ điển (OMS, 1959) không còn phù hợp với sụ tiến triển của hiểu biết và nhận thức đương đại. Một định nghĩa mới được xây dựng từ định nghĩa do Teufel và Hubalek đề zuất. Những khái niệm về nguồn chứa và vật chủ (vật chủ lưu trữ, vật chủ phụ và vật chủ lưu truyền) đều được làm rõ dưới ánh sáng các công trình của Ashford về các bệnh gia súc lây cho người.

Sự biến đổi của các chu kỳ dịch tễ học của các bệnh gia súc lây sang người (sau đây gọi tắt là ‘'Bệnh lây sang người") cũng như sự biến đổi của phương thức truyền lây người/vật dự trữ và những hậu quả của chúng đã được minh họa, nhất là qua việc phân loại của Schwabe.

Những tham số khác nhau cho phép nhận thấy, ở người và ở động vật, tầm quan trọng của các bệnh lây sang người được phân tích đặc biệt về tầm quan trọng của các bệnh truyền nhiễm cũng như là các bệnh nhiễm trùng, nhiễm độc có nguồn gốc từ thức ăn gây cho người. ở động vật đã gợi ra tầm quan trọng về quy chế pháp lý cũng như tác động kinh tế.

 Ba thí dụ về thay đổi của chu kỳ lây sang người cổ điển (đậu bò, lao do Mycobacteriun bovis, neurocysticercosis) nói lên ích lợi của nhận thức hiện nay về chu kỳ dịch tễ nhờ đó hiểu về quan hệ người/động vật trong các bệnh lây sang người.

Bệnh lây sang người là những bệnh lây lan giữa người và động vật (Acha và Szyfres, 1989). Có nguồn gốc từ virut, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng, chúng là đối tượng được quan tâm nhiều hơn ở nửa sau của thế kỷ XIX đến cuối những năm 1970. Bắt đầu tự giai đoạn này, tác dụng kết hợp giữa hiệu quả của các phương pháp điều trị (thuốc ký sinh trùng, kháng sinh) với việc phòng (những vaccin chống virut và vi khuẩn) chống những bệnh này ở người và động vật, kết hợp với những chiến dịch mạnh mẽ kiểm soát  các nguồn hình thành ở gia súc (nhất là với bệnh lao và xảy thai truyền nhiễm), đã giúp nghĩ đến tiêu diệt loại nhiễm trùng này ở những nước phát triển, đặc biệt bệnh dại hiện nay đang nổi lên, nhất là tại Pháp.

 


Toàn văn: PDF