Từ báo chí cách mạng đến báo chí dữ liệu: sự tiếp biến phong cách chính luận hồ chí minh trong thời đại trí tuệ nhân tạo

Tóm tắt

Bài báo phân tích sự tiếp biến phong cách chính luận Hồ Chí Minh trong bối cảnh báo chí dữ liệu và trí tuệ nhân tạo đang tái cấu trúc phương thức sản xuất và tiếp nhận thông tin. Nghiên cứu được triển khai trên cơ sở kết hợp phân tích lý thuyết với đối chiếu một số trường hợp báo chí dữ liệu tiêu biểu tại Việt Nam, nhằm nhận diện cách thức các giá trị chính luận truyền thống (chân thực, nhân văn, trách nhiệm xã hội) được chuyển hóa trong môi trường truyền thông số. Trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, bài viết sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn và so sánh lịch đại để làm rõ sự thay đổi về phương thức biểu đạt từ ngôn ngữ chính luận sang dữ liệu và thuật toán. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù có sự thay đổi về công nghệ và hình thức thể hiện, nhiều sản phẩm báo chí dữ liệu vẫn duy trì các đặc trưng chính luận thông qua việc tổ chức dữ liệu theo định hướng giá trị và mục tiêu phục vụ công chúng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất mô hình “chính luận dữ liệu” gồm ba thành tố: giá trị nền tảng, công nghệ biểu đạt và hiệu quả chính luận, đồng thời thảo luận khả năng vận dụng mô hình này trong nghiên cứu và thực tiễn báo chí Việt Nam hiện nay.