Nhân tử Leontief và nhân tử Miyazawa: Bằng chứng từ nghiên cứu ảnh hưởng của kinh tế số trên các bảng IO của Việt Nam 2012, 2019 và 2024

Tóm tắt

Bài viết phân tích vai trò và cơ chế lan tỏa của kinh tế số tại Việt Nam trong giai đoạn 2012–2024 dựa trên các bảng cân đối liên ngành (IO). Sử dụng cả mô hình Leontief truyền thống và mô hình nhân khẩu – kinh tế Miyazawa–Hewings, nghiên cứu so sánh nhân tử sản lượng và giá trị tăng thêm để đánh giá quy mô và chất lượng lan tỏa nội sinh của kinh tế số. Kết quả cho thấy, tỷ trọng kinh tế số trong GDP tăng liên tục, đạt khoảng 19,6% vào năm 2024, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của khu vực này trong mô hình tăng trưởng quốc gia. Trong khi nhân tử Leontief tương đối ổn định, nhân tử Miyazawa cao hơn đáng kể nhưng có xu hướng chênh lệch giảm theo thời gian, cho thấy hiệu quả lan tỏa thu nhập – tiêu dùng – sản xuất nội địa đang suy giảm, chủ yếu do phụ thuộc nhập khẩu và FDI. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc mở rộng quy mô kinh tế số cần đi kèm với chính sách nâng cao giá trị gia tăng nội địa và cải thiện cơ chế phân phối thu nhập để tăng hiệu quả lan tỏa, từ đó hỗ trợ phát triển kinh tế số bền vững.