Định khung truyền thông về trí tuệ nhân tạo trên báo điện tử Việt Nam

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích cách trí tuệ nhân tạo (AI) được định khung trên báo điện tử chính thống Việt Nam. Dựa trên lý thuyết đóng khung, nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nội dung của 299 bài báo về AI mới nhất tính đến tháng 5/2026 trên VnExpress, Dân trí và Vietnamnet. Kết quả cho thấy, AI được báo chí Việt Nam gắn với khung giáo dục, đào tạo và kỹ năng, tiếp đến là phát triển quốc gia, kinh tế - năng suất, quản trị công và cuộc đua công nghệ toàn cầu. Về sắc thái, các bài viết có sắc thái hỗn hợp và tích cực chiếm ưu thế, trong khi sắc thái tiêu cực chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Khung thông điệp chủ đạo là cá nhân cần thích ứng và làm chủ AI, cho thấy báo chí chính thống Việt Nam có xu hướng kiến tạo AI như một xu thế tất yếu cần được học hỏi, sử dụng và quản trị có trách nhiệm. Tuy nhiên, các khung rủi ro, đạo đức, an toàn và kiểm soát vẫn chưa được làm nổi bật. Nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về truyền thông AI ở các nước đang phát triển, đồng thời gợi mở nhu cầu cân bằng hơn giữa diễn ngôn cơ hội, rủi ro và trách nhiệm xã hội trong truyền thông về AI.