Nhu cầu và thói quen nghe Podcast của người trẻ Việt Nam: Xu hướng hành vi và đối chiếu quốc tế

Tóm tắt

Podcast đang trở thành một định dạng truyền thông số quan trọng nhờ tính cá nhân hóa, linh hoạt theo ngữ cảnh sử dụng và khả năng tạo “cảm giác gần gũi” thông qua giọng nói. Bài viết khảo sát nhu cầu và thói quen nghe podcast của người trẻ Việt Nam và đối chiếu với các xu hướng quốc tế, nhằm trả lời bốn câu hỏi: (i) người trẻ nghe podcast vì mục đích gì; (ii) chân dung nhân khẩu và thói quen nghe ra sao; (iii) thể loại nội dung được ưa chuộng; và (iv) mức độ tương tác/gắn bó cùng các yếu tố tác động. Nghiên cứu sử dụng khảo sát trực tuyến với tổng mẫu n=322; trong đó mẫu phân tích chính là nhóm người trẻ (n=226, 16-34 tuổi). Kết quả mô tả cho thấy người nghe có xu hướng nghe vào buổi tối/khuya, đa nhiệm khi nghe, sử dụng thiết bị di động và nền tảng đa kênh (đáng chú ý YouTube và Spotify). Các nhóm nội dung nổi bật gồm blog radio/tâm sự, kỹ năng sống, sách nói; mục đích nghe chủ đạo là giải trí và học hỏi. Về tương tác, đa số người nghe có hành vi phản hồi ở mức độ khác nhau; đồng thời niềm tin đối với podcast khá cao nhưng mức độ “hài lòng” với nội dung podcast trong nước còn trung bình. Trên cơ sở khung Uses and Gratifications và các nghiên cứu quốc tế về động cơ tương tác của người nghe podcast, bài viết thảo luận hàm ý cho nhà sản xuất nội dung, nền tảng phân phối và gợi ý mở rộng cho lĩnh vực podcast giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng.