ĐỊNH DANH VÀ BIẾN ĐỘNG HÀM LƯỢNG CHLOROPHYLL CỦA LOÀI RONG LỤC THUỘC CHI Ulva CHIẾM ƯU THẾ TẠI KHU VỰC HƯƠNG PHONG, ĐẦM PHÁ TAM GIANG, THÀNH PHỐ HUẾ
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.26459/hueunijns.v135i1C.8443Tóm tắt
Các loài thuộc chi rong biển Ulva phân bố rộng trên thế giới, đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái và có tiềm năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, nhưng có thể gây hiện tượng “thủy triều xanh” khi môi trường giàu dinh dưỡng. Mục đích của nghiên cứu là định danh loài rong Ulva phát triển tại các ao nuôi thủy sản thuộc khu vực Hương Phong, Đầm phá Tam Giang, Thành phố Huế, và khảo sát sự biến động hàm lượng chlorophyl a, b theo thời gian. Mẫu rong (100–200g/mẫu) được thu thập từ tháng 3 đến tháng 9/2025 và được định danh bằng sự kết hợp của đặc điểm hình thái với hai chỉ thị phân tử tufA và rbcL. Kết quả phân tích trình tự DNA cho thấy mẫu rong có mức tương đồng 99–100% với Ulva limnetica và nằm trong cùng nhánh trên cây phát sinh loài. Đặc điểm hình thái cũng phù hợp với mô tả của loài này. Hàm lượng chlorophyll a và b biến động mạnh theo mùa sinh trưởng của rong, dao động từ 0,23–1,20 và 0,20–0,61 mg.gww–1miligam trên mỗi gam khối lượng tươi) từ tháng 3 đến tháng 9, ngoại trừ tháng 6 giảm mạnh còn 0,01 mg.gww–1 (p < 0,05). Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học về loài U. limnetica phân bố tại Đầm phá Tam Giang, góp phần hỗ trợ dự báo, kiểm soát “thủy triều xanh” và định hướng khai thác tiềm năng ứng dụng của loài này theo hướng bền vững trong tương lai.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
1. Tran LAT, Leliaert F, Vieira C, Tran TV, Nguyen TV, Dam TD, et al. Molecular assessment of Ulva (Ulvales, Chlorophyta) diversity in Vietnam including the new species Ulva vietnamensis. Phycol Res. 2022;70(1):13-24.
2. Duong TT, Nguyen HT, Nguyen HT, Nguyen QT, Nguyen BD, Chuong NN, et al. Advances in the genus Ulva research: from structural diversity to applied utility. Plants. 2025;14(19):3052.
3. Li H, Zhang Y, Chen J, Zheng X, Liu F, Jiao N. Nitrogen uptake and assimilation preferences of the main green tide alga Ulva prolifera in the Yellow Sea, China. J Appl Phycol. 2019;31(1):625-35.
4. Neori A, Shpigel M, Ben-Ezra D. A sustainable integrated system for culture of fish, seaweed and abalone. Aquaculture. 2000;186(3-4):279-291.
5. Paulert R, Ascrizzi R, Malatesta S, Berni P, Noseda MD, Mazetto de Carvalho M, et al. Ulva intestinalis extract acts as biostimulant and modulates metabolites and hormone balance in basil (Ocimum basilicum L.) and parsley (Petroselinum crispum L.). Plants. 2021;10(7):1391
6. Alves A, Sousa RA, Reis RL. Marine polysaccharides in pharmaceutical applications: ulvan from Ulva spp. Mar Drugs. 2013;11(11):4083-4123.
7. Bolton JJ, Cyrus MD, Brand MJ, Joubert M, Macey BM. Why grow Ulva? Its potential role in the future of aquaculture. Perspect Phycol. 2016;3(3):113-120.
8. Gao S, Chen X, Yi Q, Wang G, Pan G, Lin A, et al. A strategy for the proliferation of Ulva prolifera, main causative species of green tides, with formation of sporangia by fragmentation. PLoS One. 2010; 5(1):e8571.
9. Hofmann LC, Strauss S, Shpigel M, Guttman L, Stengel DB, Rebours C, et al. The green seaweed Ulva: tomorrow’s “wheat of the sea” in foods, feeds, nutrition, and biomaterials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2025;65(19):3728-3763.
10. Trang CTT, Thanh T, Thanh TD, Vinh VD, Tu TA. Assessment of the environmental carrying capacity of pollutants in Tam Giang–Cau Hai Lagoon (Vietnam) and solutions for environmental protection. Sci Total Environ. 2021;762:143130.
11. Anh NH, Uyên NĐ, Hồng HV. Phân vùng chất lượng nước hệ Đầm phá Tam Giang–Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. 2022:94-102.
12. Xie WF, Wu CH, Zhao J, Lin XY, Jiang P. New records of Ulva spp. (Ulvophyceae, Chlorophyta) in China, with special reference to an unusual morphology of U. meridionalis forming green tides. Eur J Phycol. 2020;55(4):412-425.
13. Tran LAT, Vieira C, Steinhagen S, Maggs CA, Hiraoka M, Shimada S, et al. An appraisal of Ulva (Ulvophyceae, Chlorophyta) taxonomy. J Appl Phycol. 2022;34(5):2689-2703.
14. Phạm Hoàng Hộ. Rong biển Việt Nam. Trung Tâm Học Liệu của Bộ Giáo dục và Thanh niên xuất bản, 1969
15. Dinh NH, Năng HQ, Bút TN, Tiến NV. Rong biển Việt Nam: phần phía Bắc. Hà Nội: NXB Khoa học và Kỹ thuật; 1993.
16. Isao T, Năng HQ, Dinh NH, Shogo A, Tadao Y. Thực vật biển thường thấy ở phía Nam. NXB Hội Rong biển Nhật Bản; 2005.
17. Healey A, Furtado A, Cooper T, Henry RJ. Protocol: a simple method for extracting next-generation sequencing quality genomic DNA from recalcitrant plant species. Plant Methods. 2014;10:21.
18. Green MR, Sambrook J. Molecular cloning: a laboratory manual. 4th ed. Cold Spring Harbor Laboratory Press; 2012
19. Bolger AM, Lohse M, Usadel B. Trimmomatic: a flexible read trimming tool for Illumina sequence data. Bioinformatics. 2014;30(15):2114-2120.
20. Kans J. Entrez Direct: E-utilities on the UNIX command line. Bethesda: NCBI; 2022. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK179288/
21. Langmead B, Salzberg SL. Fast gapped-read alignment with Bowtie 2. Nat Methods. 2012;9(4):357-359.
22. Li H, Handsaker B, Wysoker A, Fennell T, Ruan J, Homer N, et al. The Sequence Alignment/Map format and SAMtools. Bioinformatics. 2009;25(16):2078-2079.
23. Danecek P, Bonfield JK, Liddle J, Marshall J, Ohan V, Pollard MO, et al. Twelve years of SAMtools and BCFtools. Gigascience. 2021;10(2):giab008.
24. Camacho C, Coulouris G, Avagyan V, Ma N, Papadopoulos J, Bealer K, et al. BLAST+: architecture and applications. BMC Bioinformatics. 2009;10:421.
25. Marçais G, Delcher AL, Phillippy AM, Coston R, Salzberg SL, Zimin A. MUMmer4: a fast and versatile genome alignment system. PLoS Comput Biol. 2018;14(1):e1005944.
26. Katoh K, Standley DM. MAFFT multiple sequence alignment software version 7: improvements in performance and usability. Mol Biol Evol. 2013;30(4):772-780.
27. Minh BQ, Schmidt HA, Chernomor O, Schrempf D, Woodhams MD, von Haeseler A, et al. IQ-TREE 2: new models and efficient methods for phylogenetic inference in the genomic era. Mol Biol Evol. 2020; 37(5):1530-1534.
28. Pritchard DW, Hurd CL, Beardall J, Hepburn CD. Survival in low light: photosynthesis and growth of a red alga in relation to measure in situ irradiance. J Phycol. 2013;49(5):867-879.
29. Ritchie RJ. Consistent sets of spectrophotometric chlorophyll equations for acetone, methanol and ethanol solvents. Photosynth Res. 2006;89(1):27-41.
30. Ichihara K, Arai S, Uchimura M, Fay EJ, Ebata H, Hiraoka M, et al. New species of freshwater Ulva, Ulva limnetica from the Ryukyu Islands, Japan. Phycol Res. 2009;57(2):94-103.
31. Bliding C. A critical survey of European taxa in Ulvales. Part II. Ulva, Ulvaria, Monostroma, Kornmannia. Opera Bot. 1968;8(3):1-160.
32. Coat G, Dion P, de Reviers B. Ulva armoricana sp. nov. from the coasts of Brittany (France). Eur J Phycol. 1998;33(1):73-80.
33. Phillips JA. Field, culture and ultrastructural studies on Ulva in eastern Australia [PhD thesis]. Queensland: University of Queensland; 1988.
34. Malta EJ, Draisma SGA, Kamermans P. Free-floating Ulva in the southwest Netherlands: species composition and growth. J Appl Phycol. 1999;11:435-442.
35. Taiz L, Zeiger E, Møller IM, Murphy A. Plant physiology and development. 6th ed. Sunderland: Sinauer Associates; 2015.
36. Grossman AR, Lohr M. Chlorophyll b regulation and light-harvesting complexes. Annu Rev Plant Biol. 2006;57:381-403.
37. Anderson JM, Chow WS, De Las Rivas J. Dynamic flexibility in the structure and function of photosystem II in higher plant thylakoid membranes. Photosynth Res. 2008;98:575-587.
38. Yamazaki JY, Suzuki T, Maruta E, Kamimura Y. The stoichiometry and antenna size of the two photosystems in marine green algae, Bryopsis maxima and Ulva pertusa, in relation to the light environment of their natural habitat. J Exp Bot. 2005;56(416):1517-1523.
39. Henley WJ. Measurement and interpretation of photosynthetic light-response curves in algae in the context of photoinhibition and diel changes. J Phycol. 1993 1;29(6).
