VỀ CÁC SỨ ĐOÀN TRIỀU MẠC (VIỆT NAM) ĐI SỨ TRIỀU MINH (TRUNG QUỐC) (1527 – 1592)

DOI: 10.18173/2354-1067.2025-0023

Tóm tắt

Sau khi thành lập vào năm 1527, năm 1528, nhà Mạc đã cử sứ đoàn đầu tiên đi sứ nhà Minh nhằm báo cho việc lên ngôi của nhà Mạc và giải thích lí do chậm trễ trong việc cầu phong. Kể từ chuyến đi sứ đầu tiên này cho đến khi nhà Mạc sụp đổ năm 1592, nhà Mạc đã phái tổng cộng 15 sứ đoàn đi sứ nhà Minh vào các năm 1528, 1538, 1540, 1542, 1543, 1544, 1545, 1548 (2 sứ đoàn), 1575 (2 sứ đoàn), 1576, 1580, 1584, 1590. Các sứ đoàn nhà Mạc đi sứ nhà Minh với các mục đích khác nhau, như: cầu phong, tiến cống, tạ ơn, báo tang, xin hàng,… Trong đó, cầu phong và cống nhiệm vụ trọng tâm của các sứ đoàn nhà Mạc. Dựa trên việc khảo cứu nguồn tư liệu là các thư tịch cổ Việt Nam (Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt thông sử, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Lịch triều hiến chương loại chí) và Minh thực lục trình bày một cách hệ thống về các sứ đoàn triều Mạc đi sứ triều Minh từ năm 1527 đến năm 1592. Trọng tâm bài viết tập trung làm rõ các khía cạnh liên quan đến sứ đoàn triều Mạc đi sứ triều Minh, gồm: số lượng sứ đoàn, nhiệm vụ sứ đoàn, tổ chức của sứ đoàn và thân thế của sứ thần, lệ cống và cống phẩm. Bài viết giúp cung cấp một cách tiếp cận về quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc dưới thời Mạc thông qua các sứ đoàn đi sứ Trung Quốc.