CHẤN THƯƠNG KÉP TRONG VĂN HỌC HẬU CHIẾN: TRƯỜNG HỢP TÔI LÀ CON GÁI CỦA CHA TÔI CỦA PHAN THÚY HÀ

DOI: 10.18173/2354-1067.2025-0034

Tóm tắt

Bài viết phân tích hiện tượng chấn thương kép trong tác phẩm Tôi là con gái của cha tôi của Phan Thúy Hà, tập trung vào vai trò của thế hệ thứ hai trong việc tiếp nhận và tái hiện kí ức chấn thương của thế hệ trước trong bối cảnh hậu chiến tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng lí thuyết kí ức hậu sinh và chấn thương liên thế hệ, áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với hướng tiếp cận liên ngành giữa văn học và phân tâm học, cùng với phương pháp phân tích tự sự để lí giải cách thức văn bản phi hư cấu vận hành như một cấu trúc chồng lớp kí ức. Bài viết đề xuất vận dụng khái niệm 'chấn thương kép' đối với thế hệ thứ hai như một hướng tiếp cận mới, nhằm góp phần làm sáng tỏ chiều sâu của tự sự hậu chiến. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng người kể không chỉ kế thừa kí ức chiến tranh mà còn trải qua chấn thương thứ phát trong quá trình truy vấn những kí ức chưa được giải tỏa. Bài viết khẳng định vai trò của hành động kể lại - lời chứng của thế hệ sau trở thành một biểu hiện của trách nhiệm ghi nhớ và mở ra khả năng chữa lành.