PHÂN TÍCH SỰ HỘI TỤ VÀ TƯƠNG QUAN KHÔNG GIAN VỀ NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG GIỮA CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2010 – 2022

DOI: 10.18173/2354-1067.2025-0047

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm đánh giá mức độ hội tụ và tương quan không gian về năng suất lao động giữa 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam trong giai đoạn 2010–2022. Hai phương pháp định lượng được sử dụng gồm: hội tụ sigma (σ- convergence) và hội tụ beta tuyệt đối (β- convergence). Kết quả cho thấy hệ số biến thiên năng suất giảm từ 1,25 (năm 2010) xuống còn 0,59 (năm 2022), phản ánh xu hướng hội tụ năng suất diễn ra tương đối chậm nhưng ổn định. Hệ số beta âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 1% xác nhận rằng các tỉnh có năng suất khởi điểm thấp tăng trưởng nhanh hơn, phù hợp với giả thuyết hội tụ beta. Phân tích chỉ số Moran’s I năm 2022 cho thấy tồn tại tương quan không gian dương có ý nghĩa (I = 0,300; p < 0,01), phản ánh hiện tượng “tụ cụm” về năng suất, nơi các địa phương năng suất cao hoặc thấp có xu hướng tập trung cạnh nhau. Điều này cho thấy liên kết không gian đóng vai trò quan trọng trong lan tỏa năng suất, đặc biệt tại các vùng kinh tế trọng điểm. Vì vậy, cần xây dựng các chính sách phát triển theo định hướng không gian, có phân biệt theo năng lực và vị trí địa lí của từng khu vực khác nhau.