Đánh giá hiệu quả và tiềm năng áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước cho lúa vùng Nam Trung Bộ

Abstract

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và tình trạng khan hiếm nước tại khu vực Nam Trung Bộ, việc áp dụng các công nghệ tưới tiết kiệm nước (TKN) cho cây lúa có vai trò quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp bền vững. Nghiên cứu này đánh giá hiện trạng và tiềm năng áp dụng các công nghệ tưới TKN tại 6 tỉnh gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích số liệu thống kê, khảo sát thực địa, tính toán nhu cầu nước tưới và phân tích đa tiêu chí (MCDA) tích hợp hệ thống thông tin địa lý (GIS). Kết quả cho thấy tổng diện tích canh tác lúa của vùng đạt 757.838 ha, trong đó khoảng 202.614 ha (khoảng 32%) đã áp dụng các công nghệ tưới TKN như nông lộ phơi (NLP), canh tác lúa cải tiến (SRI), 3 giảm 3 tăng (3G3T) và 1 phải 5 giảm (1P5G). Các phương thức tưới cải tiến cho thấy khả năng giảm đáng kể nhu cầu nước so với phương thức tưới truyền thống, trong đó NLP cho hiệu quả tiết kiệm nước cao. Phân tích tiềm năng cho thấy khoảng 63,6% diện tích canh tác lúa của vùng có khả năng áp dụng các công nghệ tưới TKN, tạo cơ sở quan trọng cho việc mở rộng các mô hình tưới tiết kiệm nước trong sản xuất lúa tại Nam Trung Bộ. Từ khoá: Nam Trung Bộ, tiết kiệm nước, lúa, NLP, SRI, 3G3T, 1P5G