ỨNG DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ ĐÁNH GIÁ XU THẾ BIẾN ĐỔI LƯỢNG MƯA NGÀY CỰC ĐẠI TẠI TỈNH GIA LAI
Tóm tắt
Trong nghiên cứu này tác giả sử dụng số liệu lượng mưa ngày thu thập tại ba trạm khí tượng tỉnh Gia Lai (trạm Pleiku, An Khê và Ayunpa) trong 40 năm (1981-2020) để phân tích đặc điểm phân bố và đánh giá xu thế biến đổi lượng mưa ngày cực đại của tỉnh Gia Lai. Phân bố lượng mưa ngày cực đại của các tháng trong năm cho thấy lượng mưa ngày cực đại lớn nhất tại các trạm xảy ra vào các tháng khác nhau. Trong đó, trạm An Khê lượng mưa ngày cực đại lớn nhất xảy ra vào tháng 11 với giá trị là gần 260,1 mm/ngày, là lượng mưa ngày cực đại lớn nhất so với hai trạm Ayunpa và Pleiku. Trạm Ayunpa có lượng mưa ngày cực đại lớn nhất xảy ra trong tháng 10, với lượng mưa đạt 211,6 mm/ngày. Tại trạm Pleiku có lượng mưa ngày cực đại lớn nhất xảy ra trong tháng 8, với lượng mưa đạt 204,2 mm/ngày. Đối với xu thế biến đổi lượng mưa ngày cực đại tháng trong các tháng đại diện cho mùa mưa (tháng 7), tháng đại diện cho mùa khô (tháng 1) và hai tháng chuyển mùa (tháng 4 và tháng 10) tại các trạm thuộc tỉnh Gia Lai đều không đảm bảo mức ý nghĩa thống kê trong kiểm định Mann-Kendall. Ngoại trừ trạm AyunPa, xu thế biến đổi lượng mưa ngày cực đại tháng có xu thế giảm và đảm bảo độ tin cậy thống kê trong kiểm định Mann-Kendall trong tháng 4 và tháng 10 với tốc độ giảm lần lượt là 6 mm/thập kỷ và 13 mm/thập kỷ. Về phương pháp hồi quy tuyến tính, tùy từng tháng mà xu thế biến đổi lượng mưa ngày cực đại tại các trạm có xu thế tăng hoặc giảm, thậm chí không có xu thế. Đối với lượng mưa ngày cực đại năm có xu thế biến đổi không đảm bảo mức tin cậy thống kê ở tất cả các trạm thuộc tỉnh Gia Lai trong kiểm định Mann-Kendall. Khi sử dụng phương pháp hồi quy tuyến tính đánh giá xu thế, lượng mưa ngày cực đại năm có xu thế tăng tại trạm An Khê với tốc độ tăng khoảng 10 mm/thập kỷ, xu thế giảm tại hai trạm AyunPa và PleiKu với tốc độ giảm lần lượt là 9 mm/thập kỷ và 4 mm/thập kỷ. Kết quả này là một tham khảo hữu ích trong chiến lược hoạch định phát triển kinh tế vùng.
