Cơ chế hoạt động của ENSO và quan hệ giữa ENSO với gió mùa châu Á

Tóm tắt

ENSO (El Nino - Southern Oscillation) là tên gọi chung của hiện tượng El Nino và Dao động Nam, bao gồm pha nóng (El Nino) và pha lạnh (La Nina) xảy ra trên vùng biển xích đạo Thái  Bình  Dương, gây ra những biêh động mạnh mẽ về thời tiết, khí hậu từ năm này qua năm khác ở nhiều vùng trên thế giới, tác động nghiêm trọng –đến kinh tế, xã hội và môi trường ở nhiều quốc gia, nhất là trong các khu vực lân cận thuộc châu Mỹ và châu Á - Thái Bình Dương. Nước ta cũng nằm trong khu vực được đánh giá là chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của hiện tượng ENSO. Những biến động dị thường của thời tiết, nhất là thiên tai bão, lũ, lụt, hạn hán xảy ra liên tiếp, nhất lá trong 2 thập kỷ gần đây, gây tổn thất lớn về người và tài sản, ảnh hưởng nặng nề đến sản xuất và đời sống ở một số vùng.

Năm 1999, sau sự kiện El Nino 1997 - 1998, một El Nino mạnh nhất thế kỷ, Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường quyết định cho triển khai đề tài nghiên cứu khoa học độc lập cấp nhà nước ‘‘Tác động của ENSO đêh thời tiết, khí hậu, môi trường và kinh tế, xã hội ở Việt Nam’’ nhằm nghiên cứu, hiểu rõ cơ chế hoạt động của ENSO và đánh giá ảnh hưởng của chúng đến thời tiết, khí hậu, đặc biệt là mưa, nhiệt và các thiên tai như hạn hán, lũ lụt và một số lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường ở nước ta, cũng như khả năng dự báo sự biến động của những hiện tượng nối trên, phục vụ việc xây dựng các phương án dự báo khí tượng thuỷ văn hạn vừa, hạn dài, phòng ngừa và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra.