Thiết kế tham số trong kiến trúc đương đại và hàm ý cho Việt Nam

Abstract

Trong bối cảnh công nghệ số làm thay đổi sâu sắc phương thức tạo hình và thiết kế kiến trúc, thiết kế tham số (TKTS - Parametric Design) đang trở thành một hướng tiếp cận quan trọng của kiến trúc đương đại, nhờ khả năng thiết lập và kiểm soát các quan hệ biến thiên giữa hình học, cấu trúc và dữ liệu thiết kế. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc tiếp cận lĩnh vực này vẫn còn phân tán, thiếu một khung lý thuyết có hệ thống để làm rõ nguồn gốc lịch sử, bản chất phương pháp luận và phạm vi ứng dụng của TKTS trong thực hành kiến trúc. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu tích hợp để phân tích tiến trình hình thành và phát triển của tư duy tham số trong kiến trúc, từ các nguyên lý tỷ lệ trong kiến trúc cổ điển, các mô hình tìm hình dạng vật lý của Gaudí và Frei Otto, đến bước ngoặt của hình học tính toán (CAGD) và sự xuất hiện của các công cụ kỹ thuật số như Rhino và Grasshopper. Trên cơ sở đó, nghiên cứu làm rõ sự chuyển dịch từ tư duy hình thức sang tư duy quan hệ trong TKTS, đồng thời xác định vị trí của TKTS trong hệ phương pháp thiết kế số. Từ kết quả phân tích, bài báo đề xuất cách tiếp cận TKTS như một năng lực tư duy và công cụ học thuật có thể vận dụng linh hoạt