Tạp chí của Viện Kiến trúc Quốc gia
Tái thiết không gian mở thúc đẩy tương tác và học tập phi chính thức tại trường đại học Đại Nam
Trong bối cảnh giáo dục đại học chuyển từ mô hình truyền thụ tri thức một chiều sang mô hình lấy người học làm trung tâm, không gian trường đại học không còn chỉ là nơi tổ chức lớp học chính quy mà trở thành môi trường kích hoạt tương tác, trải nghiệm và học tập suốt đời. Đối với Trường Đại học Đại Nam, hệ thống phòng học, giảng đường và thư viện đã từng bước đáp ứng nhu cầu đào tạo; tuy nhiên, các khoảng sân, hành lang, không gian đệm và không gian mở ngoài lớp học vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác đầy đủ. Bài viết diễn giải định hướng tái thiết không gian mở trong khuôn viên Trường Đại học Đại Nam theo logic: tái thiết không gian - tăng cường tương tác - thúc đẩy học tập phi chính thức. Trên cơ sở dữ liệu khảo sát hiện trạng, phân tích nhu cầu người học và định hướng thiết kế từ đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, bài viết đề xuất mô hình mạng lưới không gian mở gồm trung tâm kết nối, các không gian học tập ngoài trời, khu vui chơi - thể thao, quảng trường sự kiện, không gian sáng tạo, mạng xanh - mặt nước và hệ thống nội thất đa năng. Cách tiếp cận này hướng tới xây dựng khuôn viên đại học như một hệ sinh thái học tập mở, linh hoạt, thân thiện và giàu bản sắc.
Tái thiết kế và tái tạo kiến trúc trong lòng Hà Nội
Hiện nay, Hà Nội đang tái cấu trúc toàn bộ đô thị, chuyển dịch mạnh mẽ từ “đô thị lõi chật chội” sang mô hình “đô thị đa cực”, một vấn đề cấp thiết là tìm kiếm sự cân bằng giữa việc phát triển hiện đại và giữ gìn bản sắc văn hóa của một thủ đô ngàn năm văn hiến. Với những công trình mang trong nó giá trị lịch sử, kiến trúc, văn hóa Hà Nội, thay vì phá dỡ xây mới, chúng ta nên có chiến lược “tái thiết thích ứng” nhằm hồi sinh giá trị cốt lõi của các công trình hiện hữu, đảm bảo tính liên tục của ký ức đô thị. Các giải pháp can thiệp bao gồm việc giữ gìn đặc trưng đa tầng văn hóa, thích ứng khí hậu nhiệt đới, ứng dụng công nghệ vật liệu thông minh và thiết lập sự đối thoại thẩm mỹ hài hòa giữa cái cũ - cái mới. Tái thiết kế và tái tạo các công trình trong lòng Hà Nội cần hướng tới triết lý kiến trúc “vị nhân sinh”, kiến tạo các không gian sống giàu tính nhân văn và bồi đắp hạnh phúc bền vững cho con người.
Thực nghiệm xác định tỷ lệ tối ưu giữa đất sét và geopolymer giúp tạo ra vật liệu không nung phục vụ xây dựng
Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ phối trộn tối ưu giữa đất sét tự nhiên và geopolymer gốc tro bay để sản xuất vật liệu xây dựng không nung có cường độ cao và thân thiện với môi trường. Thông qua việc khảo sát 45 cấp phối khác nhau với các tỷ lệ đất sét/tro bay và dung dịch kiềm hoạt hóa khác nhau, kết quả cho thấy cấp phối M30-70-2.5-0.3 chứa 240g đất sét, 560g tro bay và 48g tổng dung dịch kiềm đạt cường độ nén trung bình cao nhất là 28.29 MPa tại 28 ngày. Nghiên cứu cũng xác định tỷ lệ khối lượng tro bay/dung dịch kiềm khoảng 11,67 là tối ưu, trong khi việc tăng lượng dung dịch kiềm quá mức làm giảm cường độ do ảnh hưởng đến quá trình đông cứng. Kết quả khẳng định tiềm năng sử dụng đất sét địa phương kết hợp tro bay để sản xuất vật liệu xây dựng bền vững, đồng thời có khả năng giảm phát thải CO2 so với gạch nung truyền thống.
Văn Miếu trấn Hải Dương tại Mao Điền xưa là một trong 6 trường thi tỉnh từ Nghệ An trở ra. Với tuổi đời gần 600 năm Văn Miếu Mao Điền không chỉ có quy mô lớn, lịch sử lâu đời, mà còn được xem là cái nôi của truyền thống văn học, khoa bảng vùng đồng bằng sông Hồng. Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, Văn Miếu đã có diện mạo trang nghiêm, đẹp đẽ. Ngày nay, Văn Miếu chỉ còn giữ lại chức năng là nơi thờ Khổng Tử và các bậc hiền tài; chức năng trường thi Hương và trường học không còn. Nếu chỉ để là nơi thờ cúng thì Văn Miếu sẽ trở nên cô lập và không thích ứng được với cuộc sống đương đại. Bài viết nêu thêm một số giải pháp để Văn Miếu tồn tại và phát huy được giá trị của mình trong cuộc sống ngày nay.
Mô hình đô thị ứng dụng hạ tầng xanh thích ứng nhiệt và khuyến nghị áp dụng tại Việt Nam
Việc xây dựng các đô thị thích ứng nhiệt ứng dụng hạ tầng xanh có ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao khả năng chống chịu nhiệt và cải thiện chất lượng môi trường đô thị, tuy nhiên công tác triển khai trên thực tế còn nhiều hạn chế do thiếu cơ sở khoa học. Nghiên cứu này giới thiệu tổng quan các mô hình đô thị thích ứng nhiệt dựa trên hạ tầng xanh tiêu biểu bằng phương pháp tổng hợp, phân tích các tài liệu khoa học từ các cơ sở dữ liệu quốc tế. Các mô hình được chia thành năm nhóm chính gồm: (i) thiết kế đô thị thích ứng khí hậu; (ii) đô thị sinh học và đô thị sinh thái; (iii) hạ tầng xanh - mặt nước và đô thị bọt biển; (iv) các mô hình cấu trúc không gian thích ứng nhiệt; và (v) đô thị đi bộ, giảm phụ thuộc ô tô. Các ưu điểm và hạn chế của mỗi mô hình đã được chỉ ra, và là cơ sở khoa học cho việc triển khai áp dụng tại Việt Nam.
Bể bơi nâng hạ : Giải pháp kiến trúc cho biệt thự đô thị
Bể bơi nâng hạ trở thành giải pháp kiến trúc thông minh, cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa hồ bơi và các không gian sinh hoạt trên cùng một diện tích. Không chỉ tối ưu hóa quỹ đất trong biệt thự đô thị, giải pháp này còn đáp ứng đồng thời yêu cầu về an toàn, thẩm mỹ và chất lượng sống hiện đại. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh tại Việt Nam, ba áp lực lớn đang cùng tồn tại: quỹ đất ngày càng hạn chế, chi phí xây dựng liên tục tăng và yêu cầu về chất lượng sống ngày càng cao. Điều này thúc đẩy tư duy thiết kế cần thay đổi. Kiến trúc sư không còn tập trung vào việc mở rộng diện tích, mà phải tối ưu hóa không gian làm cho không gian linh hoạt, đa năng và phục vụ được nhiều mục đích sử dụng trên cùng một diện tích.
Hạ tầng sạc xe điện: mắt xích quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh đô thị
Sự phát triển mạnh mẽ của phương tiện giao thông điện đang mở ra cơ hội lớn để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng các đô thị xanh, thông minh. Tuy nhiên, cùng với tốc độ gia tăng của xe điện, câu chuyện về hạ tầng sạc đang trở thành một trong những vấn đề được quan tâm nhất đối với quá trình chuyển đổi giao thông xanh. Thực tế triển khai tại các khu đô thị, nhà ở cao tầng và trung tâm thương mại cho thấy, phát triển hạ tầng sạc không đơn thuần là lắp đặt thêm các thiết bị cấp điện mà đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể từ quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật đến cơ chế quản lý và vận hành.
Phòng ngừa cháy nổ trong công trình lắp đặt trạm sạc xe điện: Điều kiện hiện tại, rủi ro và các giải pháp tích hợp
Bài viết này cung cấp tổng quan về hiện trạng phòng cháy chữa cháy tại các trạm sạc xe điện (EV), xác định các nguồn rủi ro chính liên quan đến hệ thống điện công suất cao, pin lithium-ion, tích tụ nhiệt, hỏng hóc thiết bị và các lỗ hổng vật lý mạng, đồng thời đề xuất các giải pháp tích hợp để triển khai và vận hành an toàn hơn. Bài báo tổng hợp các thảo luận dựa trên tài liệu hiện có và xem xét các điều kiện hiện tại, các mối nguy cháy chính và các biện pháp phòng ngừa từ góc độ kỹ thuật tích hợp, bao gồm thiết kế cơ sở hạ tầng, bảo vệ điện, quản lý nhiệt, giám sát, bảo trì, chuẩn bị ứng phó khẩn cấp và an ninh mạng. Phòng cháy chữa cháy hiệu quả tại các trạm sạc EV đòi hỏi một phương pháp kỹ thuật hệ thống, trong đó thiết kế an toàn, điều khiển sạc tập trung vào pin, phát hiện bất thường theo thời gian thực, kỷ luật vận hành, chuẩn bị ứng phó khẩn cấp và khả năng phục hồi kỹ thuật số được thực hiện một cách phối hợp.
Đề xuất một số giải pháp trang bị hệ thống PCCC cho khu vực sạc xe điện tại nhà chung cư
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính ngày càng cấp bách, phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu trên phạm vi toàn cầu. Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí carbon và khí metal của ngành giao thông vận tải, định hướng phát triển hệ thống giao thông vận tải xanh hướng tới mục tiêu phát thải ròng khí nhà kính về “0” vào năm 2050. Quá trình đô thị hóa nhanh, dân số trẻ, tăng trưởng kinh tế ổn định và nhu cầu giảm ô nhiễm không khí là những động lực chính thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện. Không chỉ ở Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực đã cam kết giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy kinh tế xanh, tạo nền tảng chính sách thuận lợi cho phát triển phương tiện giao thông điện.
Phòng Thẩm duyệt về phòng cháy, chữa cháy, Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu hộ cứu nạn, Bộ Công An
Quy hoạch và phát triển hạ tầng giao thông tĩnh hướng tới sử dụng phương tiện năng lượng sạch
Trong bối cảnh phương tiện giao thông điện gia tăng nhanh chóng tại các đô thị Việt Nam, yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông tĩnh gắn với bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại các khu nhà ở cao tầng ngày càng trở nên cấp thiết. Thực tế cho thấy nhiều chung cư hiện nay đang áp dụng các biện pháp mang tính tình thế như cấm sạc, cấm gửi xe điện hoặc để người dân tự phát đấu nối điện, tiềm ẩn nhiều rủi ro mất an toàn. Điều này đặt ra yêu cầu phải có cách tiếp cận khoa học, đồng bộ và thực tiễn hơn trong quản lý và phát triển hạ tầng phục vụ xe điện.
Bối cảnh và vấn đề đặt ra đối với phát triển hạ tầng bến, bãi đỗ xe và nhà ở cao tầng trong phòng cháy nổ trước nhu cầu sử dụng xe điện tại Việt Nam
Sự chuyển đổi phương tiện giao thông từ xe chạy nguyên liệu hóa thạch sang xe chạy điện là xu thế tất yếu của giao thông xanh, quá trình chuyển đổi này hiện đang diễn ra nhanh chóng, tạo ra những thách thức không nhỏ đối với hệ thống hạ tầng đô thị, trong đó đặc biệt là thách thức đối với hạ tầng bến, bãi đỗ xe tại các đô thị ở nước ta. Một ví dụ điển hình là vấn đề “Hạ tầng xe điện và chung cư, nhà ở cao tầng” đang trở thành một trong những điểm nóng thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Bài viết tiếp cận vấn đề từ góc độ hạ tầng kỹ thuật đô thị, tập trung vào các vấn đề về quy hoạch không gian, các vấn đề về kỹ thuật đối với bến, bãi đỗ xe, trạm sạc để đáp ứng nhu cầu đặt ra của quá trình chuyển đổi phương tiện giao thông sang xe điện.
Phát triển hạ tầng giao thông tĩnh và phòng chống cháy nổ cần cách tiếp cận đồng bộ
Sự gia tăng của xe điện trong các đô thị lớn đang diễn ra nhanh hơn đáng kể so với khả năng thích ứng của hạ tầng kỹ thuật và hệ thống quản lý. Điều này tạo ra một khoảng trống mà trong đó, rủi ro không đến từ bản thân công nghệ, mà đến từ sự thiếu đồng bộ giữa phát triển phương tiện và tổ chức không gian đô thị. Chúng ta không né tránh các câu hỏi nhạy cảm, thậm chí mang tính tranh luận, như việc xe điện có thực sự nguy hiểm hơn xe xăng hay không, hay việc cấm đoán hiện nay có phải là một giải pháp hợp lý. Việc đặt vấn đề theo cách này cho thấy một chuyển động tích cực trong tư duy: từ phản ứng mang tính phòng vệ sang tiếp cận dựa trên phân tích rủi ro.
Trước thực tiễn chuyển đổi sang giao thông điện hóa tại Việt Nam và định hướng phát triển đô thị xanh, bền vững, số lượng xe cơ giới và các phương tiện sử dụng năng lượng sạch tại các đô thị lớn đang gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, tốc độ phát triển này hiện vượt đáng kể so với khả năng thích ứng của hệ thống hạ tầng kỹ thuật và công tác quản lý đô thị, đặt ra yêu cầu cấp thiết về sự đồng bộ giữa phát triển phương tiện giao thông với tổ chức không gian đô thị. Trong bối cảnh đó, các yếu tố như: quy hoạch, thiết kế đô thị, tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý vận hành và phòng chống cháy nổ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng đô thị an toàn, hiện đại, bền vững và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ cũng như nhu cầu xã hội. Xa hơn, đây còn là vấn đề liên quan đến định hướng tổ chức không gian đô thị và công trình trong quá trình cải tạo, chỉnh trang và phát triển mới.
Tư tưởng Thiền Tông và Tịnh Độ trong thiết kế vườn Nhật Bản
Nghiên cứu phân tích con đường tiếp nhận Phật giáo vào thiết kế vườn Nhật Bản và ảnh hưởng của Thiền tông - Tịnh Độ tông đến ba phong cách chính: Tsukiyama (vườn hồ đồi), Karesansui (vườn khô), Chaniwa (vườn trà). Qua phân tích lịch sử và biểu tượng không gian, nghiên cứu chỉ ra sự song hành của hai dòng Phật giáo trong triết lý tổ chức vườn Nhật, từ hình ảnh Tây Phương Cực Lạc hướng ngoại đến thiền quán hướng nội. Kết quả nghiên cứu không chỉ đem đến cái nhìn đầy đủ hơn về vườn Nhật Bản truyền thống mà còn đề xuất nguyên tắc ứng dụng triết lý Thiền - Tịnh độ vào kiến trúc cảnh quan Việt Nam, góp phần bổ sung cơ sở lý luận cho kiến trúc cảnh quan bản địa.
Tác động của chính sách giãn dân đến cấu trúc không gian và đời sống đô thị khu phố cổ Hà Nội
Nghiên cứu phân tích tác động của chính sách giãn dân đến cấu trúc không gian và đời sống đô thị khu phố cổ Hà Nội trong bối cảnh bảo tồn đô thị lịch sử. Trên cơ sở tiếp cận cảnh quan đô thị lịch sử (HUL), nghiên cứu xem xét khu phố cổ như một hệ thống tích hợp giữa không gian vật thể, hoạt động kinh tế- xã hội và cộng đồng cư dân. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phân tích hình thái đô thị, khảo sát thực địa, phỏng vấn cư dân và phân tích chính sách. Kết quả cho thấy, giãn dân góp phần giảm mật độ cư trú nhưng đồng thời thúc đẩy chuyển đổi chức năng từ cư trú sang thương mại và du lịch, làm suy giảm cấu trúc xã hội truyền thống. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất định hướng tích hợp giữa giãn dân và bảo tồn thích ứng nhằm duy trì giá trị sống của khu nội đô lịch sử Hà Nội.
Không gian nhỏ - Tiện ích lớn giải pháp nội thất module cho ký túc xá sinh viên
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, không gian sống của sinh viên tại các thành phố lớn như Hà Nội, đặc biệt là trong các ký túc xá (KTX), thường bị giới hạn trong diện tích nhỏ hẹp từ 10-20m². Thực trạng này đòi hỏi những giải pháp thiết kế đột phá nhằm tối ưu hóa không gian mà vẫn đảm bảo sự tiện nghi trong sinh hoạt và học tập. Bài viết trình bày nghiên cứu về giải pháp thiết kế đồ nội thất dạng module kết hợp ứng dụng các phụ kiện nội thất hiện đại dành riêng cho không gian KTX sinh viên. Thông qua việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực địa, điều tra xã hội học và mô phỏng thí điểm, nghiên cứu đề xuất các hệ module nội thất đa năng, linh hoạt, dễ dàng tùy biến và tháo lắp. Kết quả nghiên cứu không chỉ giải quyết bài toán tận dụng tối đa không gian, nâng cao thẩm mỹ và trải nghiệm sống cho sinh viên, mà còn cung cấp cơ sở tham khảo khả thi về mặt kinh tế - kỹ thuật cho các dự án xây dựng nhà ở sinh viên và các doanh nghiệp sản xuất nội thất trong nước.
Thiết kế tham số trong kiến trúc đương đại và hàm ý cho Việt Nam
Trong bối cảnh công nghệ số làm thay đổi sâu sắc phương thức tạo hình và thiết kế kiến trúc, thiết kế tham số (TKTS - Parametric Design) đang trở thành một hướng tiếp cận quan trọng của kiến trúc đương đại, nhờ khả năng thiết lập và kiểm soát các quan hệ biến thiên giữa hình học, cấu trúc và dữ liệu thiết kế. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc tiếp cận lĩnh vực này vẫn còn phân tán, thiếu một khung lý thuyết có hệ thống để làm rõ nguồn gốc lịch sử, bản chất phương pháp luận và phạm vi ứng dụng của TKTS trong thực hành kiến trúc. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu tích hợp để phân tích tiến trình hình thành và phát triển của tư duy tham số trong kiến trúc, từ các nguyên lý tỷ lệ trong kiến trúc cổ điển, các mô hình tìm hình dạng vật lý của Gaudí và Frei Otto, đến bước ngoặt của hình học tính toán (CAGD) và sự xuất hiện của các công cụ kỹ thuật số như Rhino và Grasshopper. Trên cơ sở đó, nghiên cứu làm rõ sự chuyển dịch từ tư duy hình thức sang tư duy quan hệ trong TKTS, đồng thời xác định vị trí của TKTS trong hệ phương pháp thiết kế số. Từ kết quả phân tích, bài báo đề xuất cách tiếp cận TKTS như một năng lực tư duy và công cụ học thuật có thể vận dụng linh hoạt
Khung phương pháp tích hợp BIM-FEA hướng tới thiết kế kết cấu bền vững và quản lý vòng đời công trình
Trong bối cảnh ngành xây dựng chịu áp lực kép từ yêu cầu phát triển hạ tầng và giảm phát thải carbon, việc tích hợp Mô hình Thông tin Công trình (BIM) và Phân tích Phần tử Hữu hạn (FEA) nổi lên như một giải pháp chiến lược để tối ưu hóa hiệu suất kết cấu và bền vững vòng đời công trình. Nghiên cứu này thực hiện đánh giá tổng quan chuyên sâu, phân tích so sánh các công trình về BIM truyền thống và BIM-FEA theo bốn tiêu chí: tối ưu hóa năng lượng, quản lý rác thải, giảm phát thải carbon và nâng cao an toàn kết cấu. Kết quả cho thấy BIM-FEA giúp tăng mức tiết kiệm năng lượng từ 10-15% lên 20-30%, giảm rác thải thêm 8-10% và giảm carbon hàm chứa từ 15-20% lên 18-28%, đồng thời cho phép sử dụng an toàn vật liệu xanh hoặc tái chế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất khung phương pháp ba giai đoạn (thiết kế, thi công, vận hành-bảo trì) cùng các ứng dụng phân tích cơ học nâng cao nhằm hỗ trợ kỹ sư và nhà quản lý ra quyết định hướng tới xây dựng xanh, tuần hoàn và chống chịu khí hậu.
Đánh giá hiệu quả của kết cấu che nắng hiện trạng trong kiến trúc trường học bằng phần mềm mô phỏng
Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng môi trường học tập và sử dụng năng lượng hiệu quả, kết cấu che nắng (KCCN) đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bức xạ mặt trời (BXMT) đối với công trình trường học tại khu vực khí hậu nhiệt đới nóng ẩm. Tuy nhiên, nhiều công trình hiện hữu tại Việt Nam được thiết kế che nắng theo kinh nghiệm, thiếu cơ sở định lượng để đánh giá hiệu quả thực tế. Bài báo trình bày phương pháp mô phỏng và đánh giá hiệu quả của các kết cấu che nắng hiện trạng trong kiến trúc trường học thông qua phần mềm D-Light, với việc sử dụng công cụ mở rộng Watt Extension. Kết quả mô phỏng cho phép phân tích nhiệt bức xạ mặt trời lên mặt đứng của nhà khi có và không có kết cấu che nắng. Từ đó, đánh giá được hiệu quả của kết cấu che nắng, làm cơ sở cho việc cải tạo và thiết kế tối ưu kết cấu che nắng trong kiến trúc trường học.
Vernomimicry: thiết kế bản địa dưới lăng kính phỏng sinh học trong kiến trúc tại Việt Nam
Trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu, ngành xây dựng hiện đóng góp gần 40% lượng phát thải CO2 toàn cầu liên quan đến năng lượng [1]. Tại Việt Nam, sự gia tăng các hệ thống kỹ thuật nhân tạo trong đô thị đang gây ra sự đứt gãy với tri thức thích ứng khí hậu bản địa, vốn là hệ thống kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế kỷ. Sự lệ thuộc vào điều hòa không khí không chỉ tiêu tốn năng lượng mà còn xóa nhòa bản sắc không gian truyền thống. Dù kiến trúc dân gian sở hữu kho tàng giải pháp thụ động hiệu quả [2], việc sao chép nguyên mẫu hiện không còn đáp ứng được các yêu cầu thực tiễn của đô thị hiện đại. Để giải quyết vấn đề này, khái niệm Phỏng sinh học bản địa (Vernomimicry) được đề xuất nhằm tích hợp giá trị văn hóa - xã hội bản địa với các nguyên lý thiết kế bền vững từ tự nhiên [6]. Khung thiết kế này phân biệt rõ giữa Hình thái học sinh học (Biomorphism), vốn chỉ mô phỏng thẩm mỹ bên ngoài [3] và Phỏng sinh học (Biomimicry), vốn tập trung giải mã các cơ chế chức năng và hệ sinh thái đã được tối ưu hóa qua hàng tỷ năm [1, 4]. Thông qua Vernomimicry, các kinh nghiệm bản địa được khoa học hóa thành các thuật toán thiết kế hiện đại, giúp công trình vừa duy trì bản sắc vừa tối ưu hóa hiệu suất vận hành [2, 9].
Chuẩn hóa vữa xây trát trong xây dựng hiện đại: Góc nhìn từ phụ gia chống nứt vữa Bách Điền
Ngành xây dựng hiện đại đang chứng kiến một nghịch lý quen thuộc: khi yêu cầu về độ bền, tính thẩm mỹ và tuổi thọ công trình ngày càng được nâng cao, thì nhiều công đoạn thi công cốt lõi - đặc biệt là xây trát - vẫn vận hành dựa trên những thói quen kỹ thuật đã tồn tại suốt nhiều thập kỷ. Thực tế tại nhiều công trình cho thấy, sự phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm cảm tính của nhân công, tạo nên tâm lý ngại thay đổi và hạn chế khả năng tiếp cận các giải pháp công nghệ mới. Cách tiếp cận thiếu hệ thống này là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nứt vữa phổ biến, gây gia tăng chi phí bảo trì và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cũng như uy tín công trình. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng phụ gia chống nứt vữa không chỉ là cải tiến vật liệu đơn thuần, mà còn là bước chuyển quan trọng nhằm chuẩn hóa chất lượng thi công và giảm thiểu rủi ro từ yếu tố con người. Phụ gia vữa chống nứt Bách Điền được nhìn nhận như một giải pháp phù hợp, góp phần nâng cao tính đồng bộ, bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong xây dựng hiện đại.
Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Tham khảo phương pháp quy hoạch liên kết hài hòa lãnh thổ tại Pháp
Năm 2008 đánh dấu một bước chuyển đổi về quy mô trọng yếu của Quy hoạch đô thị Hà Nội với việc sát nhập tỉnh Hà Tây và một số địa phận tỉnh Vĩnh Phúc, Hoà Bình vào địa giới mở rộng thủ đô Hà Nội. Chính vì thế, quy hoạch chung vùng Hà Nội năm 2012 là bản quy hoạch thành phố đầu tiên phản ánh tầm nhìn chiến lược cũng như những định hướng không gian nền tảng cho phát triển vùng thủ đô hiện nay. Từ đó đến nay, Hà Nội tiếp tục có những đồ án Quy hoạch được phê duyệt: Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Lần này xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, tránh chồng chéo hai quy trình quy hoạch.
Quản lý đô thị thông minh: ứng dụng công nghệ số trong kỷ nguyên mới
Trong những thập niên gần đây, Việt Nam chứng kiến quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ với tốc độ ngày càng nhanh, đặc biệt là ở Hà Nội. Theo thống kê của Bộ Xây dựng, tính đến tháng 3 năm 2025, cả nước có 916 đô thị, với dân số sống tại các khu vực đô thị là 40,8 triệu người, chiếm 40,2% dân số cả nước [1]. Tốc độ đô thị hóa nhanh đã tạo ra nhiều sức ép và hệ lụy tiêu cực, đặt ra những thách thức lớn cho công tác quản lý và phát triển bền vững các đô thị. Thực tế cho thấy, các đô thị lớn tại Việt Nam hiện đang đối mặt với tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng, ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí, ngày càng gia tăng; cơ sở hạ tầng kỹ thuật thường xuyên quá tải và xuống cấp nhanh chóng; việc sử dụng năng lượng và tài nguyên còn lãng phí, thiếu hiệu quả; cùng với đó là những bất cập trong quản lý trật tự xây dựng và đảm bảo an ninh, an toàn đô thị.
Giải pháp cải tạo quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục giai đoạn 2 dựa trên tiếp cận bảo tồn di sản đô thị
Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, nằm khép mình bên hồ Hoàn Kiếm tại trung tâm đô thị lịch sử Hà Nội, là một không gian công cộng có ý nghĩa văn hóa đặc biệt. Tên gọi quảng trường gợi nhớ phong trào giáo dục yêu nước “Đông Kinh Nghĩa Thục” đầu thế kỷ 20, làm tăng thêm giá trị lịch sử cho địa điểm này. Về không gian, với quy mô vừa đủ, khu vực quảng trường là điểm giao thoa giữa phố Cổ và khu vực phố Cũ (khu phố Pháp), tạo nên một cảnh quan đô thị hấp dẫn của Hà Nội. Suốt nhiều thập kỷ, cấu trúc cảnh quan quanh hồ Hoàn Kiếm và khu vực phụ cận được duy trì hài hòa gắn với kiểm soát chặt chẽ quy mô công trình, mọi thành phần không gian kiến trúc cảnh quan đều hòa quyện nhuần nhuyễn với nhau một cách mềm mại, chuyển tiếp từ mặt nước sang cây xanh, từ phố Cổ sang phố Cũ mà không gây tương phản mạnh. Chính sự hoà quyện không gian và tầm vóc nhỏ nhắn của cảnh quan hồ đã làm nên sự quyến rũ riêng của địa điểm này.
Định vị chiến lược quy hoạch thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
Trong bối cảnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được thông qua, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện các bản đồ hay mô tả không gian phát triển, mà quan trọng hơn là xây dựng một cách tiếp cận mới, dựa trên dữ liệu động, liên kết vùng hiệu quả và khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu. Việc nhận diện đúng các động lực phát triển, các điểm nghẽn và cơ hội liên kết sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa tầm nhìn dài hạn của Thủ đô trong thế kỷ XXI.
Quy hoạch Hà Nội 100 năm: Một dự án tham vọng
Hà Nội đã công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô có tầm nhìn 100 năm. Ngay khi mới công bố, Quy hoạch đã nhận được sự quan tâm từ dư luận bởi nó chứa đựng một “tham vọng lớn”, một số ý tưởng đúng đắn, một số ý tưởng cần nghiên cứu chi tiết hơn và một số ý tưởng cần thay đổi.
Đào tạo thiết kế hiện đại ngày nay có xu hướng đa dạng hóa, đem đến không gian mở thúc đẩy đổi mới, sáng tạo. Sự đa dạng các mô hình học tập, mô hình thực hành, nghiên cứu,.. giúp sinh viên được trang bị tốt để thiết kế, hòa nhập và phát triển bền vững trong môi trường mới. Các mô hình đào tạo này cho thấy đòi hỏi của kết nối, thích ứng, đa dạng, linh hoạt hơn trong hoạt động thiết kế, điều này cũng đồng nghĩa với việc cần nâng cao chất lượng các kênh thông tin trong thiết kế. Phác thảo chính là một kênh thông tin như vậy, chúng là những hoạt động gắn với tư duy nhà thiết kế, thể hiện “đôi mắt của tâm trí”. Hơn thế nữa, chúng có vai trò trung tâm trong quá trình nhận thức, tư duy, khám phá, sáng tạo,... học tập, nghiên cứu, cũng như thực hành thiết kế của sinh viên. Thông qua sưu tầm, phân tích, đánh giá các phác thảo của một số nhà thiết kế danh tiếng để thấy được tầm quan trọng của phác thảo đặc biệt đối với đào tạo nhà thiết kế.
Luận bàn về tính việt trong thiết kế đồ gỗ nội thất đương đại từ góc nhìn di sản tinh thần Hoạ sĩ Trịnh Hữu Ngọc
Vừa qua, tại Hà Nội, đã diễn ra buổi nói chuyện của Hoạ sĩ Trịnh Lữ về “Cuộc đời và sự nghiệp của Hoạ sĩ Trịnh Hữu Ngọc”. Buổi nói chuyện nằm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Hoạ sĩ Trịnh Hữu Ngọc - Di sản đặc biệt của Mỹ Thuật Đông Dương. Những câu chuyện lắng đọng về thăng trầm trong hành trình thực hành nghệ thuật và tìm ra bản ngã của cố Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc làm người nghe vừa ngưỡng mộ, vừa được ngẫm ngợi nhiều điều. Đó là bài học từ cách ứng xử của một nhân cách quý với những xoay vần của thời cuộc, là những chiêm nghiệm về người, về nghề, về giá trị căn cốt của nghệ thuật và sáng tạo trong đời sống.
Các giá trị nghệ thuật kiến trúc của tổ hợp không gian chùa làng vùng đồng bằng Bắc bộ
Tổ hợp không gian chùa Việt là một quần thể các thành tố kiến trúc được sắp xếp, bố cục khác nhau theo thời gian và theo vùng miền. Bài viết đề cập đến các giá trị nghệ thuật của tổ hợp không gian chùa làng vùng đồng bằng Bắc bộ dưới tác động của các yếu tố: văn hóa Phật giáo, tín ngưỡng bản địa, yếu tố địa lí, khí hậu…
Những nút thắt trong phát triển nhà ở xã hội hiện nay
Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng 1 triệu căn NOXH, với các gói hỗ trợ từ gói tín dụng 120.000 tỷ đồng (hiện được nâng lên 145.000 tỷ đồng) cho vay phát triển dự án và vay mua nhà cho người dân. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ giải ngân được khoảng 4.000 tỷ đồng từ gói tín dụng này, cho thấy các doanh nghiệp và người dân vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn.