Mối liên quan giữa miR-122, miR-34a-5p huyết tương và xơ hóa gan do nhiễm HBV mạn tính
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.52389/ydls.v21i6.3082Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả mối liên quan giữa mức độ biểu hiện miRNA-122 và miRNA-34a-5p huyết tương với các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và xác định giá trị chẩn đoán phân biệt xơ hóa gan sớm-trung bình (F0-F2) với xơ hóa gan tiến triển-xơ gan (F3-F4) ở bệnh nhân viêm gan B mạn tính. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành trên 135 bệnh nhân viêm gan B mạn tính (70 ca F0-F2 và 65 ca F3-F4 theo FibroScan). Biểu hiện miR-122 và miR-34a-5p được phân tích bằng kĩ thuật RT-qPCR. Kết quả: Ở nhóm F3-F4, biểu hiện miR-34a-5p tăng gấp 6,3 lần; trong khi miR-122 giảm 5,8 lần so với nhóm F0-F2 (p<0,0001). Mô hình kết hợp (miR-34a-5p, miR-122 và tiểu cầu) đạt AUC = 0,878, độ nhạy 92,2% và độ đặc hiệu 71,4%; có độ chính xác vượt trội hơn so với sử dụng miRNA riêng lẻ, FIB-4 và APRI. Ngoài ra, miR-34a-5p tương quan nghịch với tiểu cầu, miR-122 tương quan thuận với tải lượng HBV DNA. Kết luận: Sự rối loạn ngược chiều của miR-122 và miR-34a-5p phản ánh tiến triển xơ gan, hứa hẹn là dấu ấn sinh học tiềm năng cho chẩn đoán sớm xơ gan liên quan đến HBV. Mô hình kết hợp có thể là phương pháp không xâm lấn hiệu quả để xác định giai đoạn xơ hóa gan.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
1. WHO (2026) Guidelines for the prevention, diagnosis, care and treatment for people with chronic hepatitis B infection. Accessed https://www.who.int/publications/i/item/9789240090903
2. Quyết định 3310/QĐ-BYT 2019 hướng dẫn chẩn đoán điều trị bệnh viêm gan vi rút B. Accessed May 7, 2026. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Quyet-dinh-3310-QD-BYT-2019-huong-dan-chan-doan-dieu-tri-benh-viem-gan-vi-rut-B-419819.aspx.
3. Xiao G, Yang J, Yan L (2015) Comparison of diagnostic accuracy of aspartate aminotransferase to platelet ratio index and fibrosis‐4 index for detecting liver fibrosis in adult patients with chronic hepatitis B virus infection: A systemic review and meta‐analysis. Hepatology 61(1): 292-302. doi:10.1002/hep.27382.
4. Liguori A, Zoncapè M, Casazza G, Easterbrook P, Tsochatzis EA (2025) Staging liver fibrosis and cirrhosis using non-invasive tests in people with chronic hepatitis B to inform WHO 2024 guidelines: A systematic review and meta-analysis. The Lancet Gastroenterology & Hepatology 10(4): 332-349. doi:10.1016/S2468-1253(24)00437-0.
5. Jin BX, Zhang YH, Jin WJ et al (2015) MicroRNA panels as disease biomarkers distinguishing hepatitis B virus infection caused hepatitis and liver cirrhosis. Sci Rep 5: 15026. doi:10.1038/srep15026
6. Hu J, Xu Y, Hao J, Wang S, Li C, Meng S (2012) MiR-122 in hepatic function and liver diseases. Protein Cell 3(5): 364-371. doi:10.1007/s13238-012-2036-3.
7. Zhao M, Qi Q, Liu S et al (2022) MicroRNA-34a: A novel therapeutic target in fibrosis. Front Physiol 13:895242. doi:10.3389/fphys.2022.895242.
8. Livak KJ, Schmittgen TD (2001) Analysis of relative gene expression data using real-time quantitative PCR and the 2-ΔΔCT method. Methods 25(4): 402-408.
9. Wang TZ, Lin DD, Jin BX, Sun XY, Li N (2019) Plasma microRNA: A novel non-invasive biomarker for HBV-associated liver fibrosis staging. Exp Ther Med 17(3): 1919-1929. doi:10.3892/etm.2018.7117
10. Appourchaux K, Dokmak S, Resche-Rigon M et al 2016) MicroRNA-based diagnostic tools for advanced fibrosis and cirrhosis in patients with chronic hepatitis B and C. Sci Rep 6: 34935. doi:10.1038/srep34935.
11. Nakamura M, Kanda T, Jiang X et al (2017) Serum microRNA-122 and Wisteria floribunda agglutinin-positive Mac-2 binding protein are useful tools for liquid biopsy of the patients with hepatitis B virus and advanced liver fibrosis. PLoS One 12(5): 0177302. doi:10.1371/journal.pone.0177302.
12. Li X, Zhang W, Xu K, Lu J (2020) miR-34a promotes liver fibrosis in patients with chronic hepatitis via mediating Sirt1/p53 signaling pathway. Pathol Res Pract 216(5): 152876. doi:10.1016/j.prp.2020.152876.
13. Tian XF, Ji FJ, Zang HL, Cao H (2016) Activation of the miR-34a/SIRT1/p53 signaling pathway contributes to the progress of liver fibrosis via inducing apoptosis in hepatocytes but not in HSCs. PLoS One 11(7): 0158657. doi:10.1371/journal.pone.0158657.
14. Li J, Ghazwani M, Zhang Y et al (2013) miR-122 regulates collagen production via targeting hepatic stellate cells and suppressing P4HA1 expression. Journal of Hepatology 58(3): 522-528. doi:10.1016/j.jhep.2012.11.011.
