Phân tích chi phí ghép thận và sau ghép ở người bệnh có kiểu gen CYP3A5 *1/*1 và *1/*3 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.52389/ydls.v21i6.3100Tóm tắt
Mục tiêu: Phân tích cấu phần và xác định yếu tố ảnh hưởng chi phí trực tiếp y tế ghép thận và sau ghép của người bệnh có kiểu gen CYP3A5 *1/*1 và *1/*3, sử dụng thuốc tacrolimus dưới quan điểm người chi trả. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu trên 44 người bệnh từ 09/2022 đến 09/2025. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án và phiếu thanh toán. Phân tích Bayesian Model Averaging (BMA) được sử dụng để xác định các yếu tố ảnh hưởng. P-value < 0,05 được xem là có ý nghĩa thống kê. Kết quả: Trong 44 người bệnh, kiểu gen CYP3A5*1/*3 chiếm đa số (77%). Chi phí điều trị cao nhất trong tháng đầu sau ghép (346 - 375 triệu đồng) và giảm dần theo thời gian. Chi phí thuốc/dịch truyền chiếm tỷ trọng cao từ sau tháng thứ nhất. Chi phí điều trị trong giai đoạn 6 - 12 tháng có sự khác biệt giữa hai kiểu gen CYP3A5*1/*1 và CYP3A5*1/*3 (p=0,006). Kết quả phân tích trong mỗi giai đoạn các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí thay đổi và không ổn định. Trong giai đoạn 0 - 1 tháng, sử dụng thuốc dẫn nhập và có thải ghép trong vòng 30 ngày là hai yếu tố ảnh hưởng mạnh đến chi phí, trong khi yếu tố kiểu gen CYP3A5 có ảnh hưởng mạnh giai đoạn 6 - 12 tháng. Kết luận: Chi phí điều trị cao ở tháng đầu sau ghép và giảm dần, chi phí giữa hai kiểu gen có sự khác biệt trong giai đoạn 6 - 12 tháng. Quản lý nguy cơ miễn dịch, biến chứng thải ghép và theo dõi dài hạn đóng vai trò quan trọng trong tối ưu hóa chi phí.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
1. Hội Ghép tạng Việt Nam (2017) Hướng dẫn ghép thận Việt Nam. Nhà xuất bản Y học.
2. Bộ Y tế (2006) Qui trình ghép thận từ người sống cho thận.
3. EAU Guidelines on Renal Transplantation [Internet]. European Association of Urology 2025.
4. Schiffer CA (2007) BCR-ABL tyrosine kinase inhibitors for chronic myelogenous leukemia. The New England journal of medicine. 2007;357(3):258-65.
5. Birdwell KA, Decker B, Barbarino JM, Peterson JF, Stein CM, Sadee W et al (2015) Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) Guidelines for CYP3A5 Genotype and Tacrolimus Dosing. Clin Pharmacol Ther 98(1): 19-24.
6. Cheung CY, Chan KM, Wong YT, Chak WL, Bekers O, van Hooff JP (2020) Influence of CYP3A5 genetic polymorphism on long-term renal function in chinese kidney transplant recipients using limited sampling strategy and abbreviated area under the curve for tacrolimus monitoring. Prog Transplant 30(3): 249-253.
7. Leino AD, Park JM, Pasternak AL (2021) Impact of CYP3A5 phenotype on tacrolimus time in therapeutic range and clinical outcomes in pediatric renal and heart transplant recipients. Pharmacotherapy 41(8): 649-657.
8. Obayemi J, Keating B, Callans L, Lentine KL, Schnitzler MA, Caliskan, Y, ... & Axelrod DA (2022) Impact of CYP3A5 status on the clinical and financial outcomes among African American kidney transplant recipients. Transplantation direct 8(10): 1379.
9. Pasternak AL, Marshall VD, Gersch CL, Rae JM, Englesbe M, Park JM (2021) Evaluating the Impact of CYP3A5 genotype on post-transplant healthcare resource utilization in pediatric renal and heart transplant recipients receiving Tacrolimus. Pharmgenomics Pers Med 14: 319-326.
10. Vannaprasaht S, Limwattananon C, Anutrakulchai S, Chan-On C (2019) Effect of CYP3A5 genotype on hospitalization cost for kidney transplantation. Int J Clin Pharm 41(1): 88-95.
11. Nguyễn Thị Thanh Thùy, Hán Thị Thu, Lê Đình Hiếu (2024) Đa hình gen CYP3A5 và nồng độ Tacrolimus ở bệnh nhân ghép thận. Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung ương Huế: 93.
12. Hoàng Xuân Sử, H.T.B, Nguyễn Văn Khôi, Phạm Quốc Toản (2023) Khảo sát mối liên quan liều, nồng độ tacrolimus, mức lọc cầu thận với đa hình kiểu gen CYP3A5 ở người bệnh ghép thận. Tạp chí 108 - Y học Lâm sàng và Dược.
13. Nguyen TVA, Le BH, Nguyen MT, Le VT, Tran VT, Le DT et al (2024) Pharmacogenomic Analysis of CYP3A5*3 and tacrolimus trough concentrations in Vietnamese renal transplant outcomes. Pharmgenomics Pers Med 17: 53-64.
14. Dung PT, Su HX, Tue NC, Ben NH, Phuong NM, Tran TN et al (2025) Predictive value of tacrolimus concentration/dose ratio in first post-transplant week for CYP3A5-polymorphism in kidney-transplant recipients. World J Transplant 15(2): 103247.
15. Mallick H, Yi N (2013) Bayesian methods for high dimensional linear models. Journal of biometrics & biostatistics 1: 005.
16. Lu Z, Lou W (2022) Bayesian approaches to variable selection: A comparative study from practical perspectives. The International Journal of Biostatistics 18(1): 83-108.
17. Vũ Quang Hợp và cộng sự (2024) Ảnh hưởng của đa hình gen CYP3A5 đến dược động học tacrolimus ở bệnh nhân năm đầu tiên sau ghép thận tại bệnh viện Quân Y 103. Tạp Chí Y học Việt Nam 540(3): 237-240.
18. Khan AR, Raza A, Firasat S, Abid A (2020) CYP3A5 gene polymorphisms and their impact on dosage and trough concentration of tacrolimus among kidney transplant patients: A systematic review and meta-analysis. Pharmacogenomics J 20(4): 553-562.
19. Glowacki F, Lionet A, Buob D, Labalette M, Allorge D, Provôt F et al (2011) CYP3A5 and ABCB1 polymorphisms in donor and recipient: Impact on Tacrolimus dose requirements and clinical outcome after renal transplantation. Nephrology, dialysis, transplantation: Official publication of the European Dialysis and Transplant Association - European Renal Association 26(9): 3046-3050.
20. Israni AK, Riad SM, Leduc R, Oetting WS, Guan W, Schladt D et al (2013) Tacrolimus trough levels after month 3 as a predictor of acute rejection following kidney transplantation: A lesson learned from DeKAF Genomics. Transplant international : official journal of the European Society for Organ Transplantation26(10):982-9.
