Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng hoa Sao nhái hoa vàng (Cosmos sulphureus Cav.) được thu hái tại Đồng Nai

Tóm tắt

Mở đầu: Hoa Sao nhái hoa vàng (Cosmos sulphureus Cav.) có chức năng bảo vệ gan, hệ miễn dịch và làm giảm nồng độ acid uric máu. Coreopsin, luteolin là những flavonoid đặc trưng cho loài hoa này có tác dụng ức chế enzym xanthin oxidase. Mục tiêu của đề tài là xây dựng bộ tiêu chuẩn cơ sở cho dược liệu này nhằm cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cho nghiên cứu và sản xuất. Ngoài ra, nghiên cứu này không chỉ bổ sung dữ liệu khoa học về dược liệu, đặc biệt là các dược liệu có bộ phận sử dụng là hoa, mà còn mang tính cấp thiết khi hiện tại Dược điển Việt Nam chưa có chuyên luận về hoa Sao nhái hoa vàng, cũng như dữ liệu về các loài thuộc chi Cosmos trong họ Cúc vẫn còn hạn chế.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Hoa Sao nhái hoa vàng được thu hái vào các thời điểm tháng 6, tháng 8, và tháng 10/2022 tại Hợp tác xã nông nghiệp vườn xanh, huyện Thống Nhất, Đồng Nai. Dựa theo Dược điển Việt Nam V, phụ lục 12.2 những qui định chung về kiểm tra chất lượng dược liệu, hoa Sao nhái hoa vàng được thử nghiệm đánh giá các chỉ tiêu trên 03 lô tương ứng với 3 thời điểm thu hái, mỗi lô 6 mẫu, từ đó đề xuất mức chất lượng của từng chỉ tiêu.

Kết quả: Xây dựng được tiêu chuẩn cơ sở cho Hoa Sao nhái hoa vàng: mô tả, vi phẫu, soi bột, độ ẩm, tro toàn phần, tro không tan trong acid, kim loại nặng, dư lượng hoá chất bảo vệ thực vật, định tính coreopsin và luteolin bằng phương pháp sắc ký lớp mỏng, đồng thời định lượng hai hợp chất này bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao.

Kết luận: Bộ tiêu chuẩn cơ sở nhằm ứng dụng trong việc kiểm soát chất lượng của nguyên liệu hoa Sao nhái hoa vàng có tiềm năng trở thành dược liệu trong tương lai.

Từ khóa: Cosmos sulphureus; coreopsin; luteolin