BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VÙNG BIÊN VIỄN THỜI LÝ - TRẦN QUA TÀI LIỆU HÁN NÔM

Abstract

Bài báo nghiên cứu một số vấn đề tiêu biểu về chính sách bảo vệ và phát triển văn hóa vùng biên viễn phía Bắc thời Lý - Trần thông qua tài liệu Hán Nôm. Các triều đại phong kiến Đại Việt luôn nhất quán trong chính sách bảo vệ và phát triển văn hóa vùng biên viễn phía Bắc. Nơi đây là địa bàn cư trú của các dân tộc ít người có vai trò quan trọng như phiên giáp bảo vệ đất nước. Thời Lý - Trần không chỉ có chính sách văn hóa riêng cho biên viễn mà  còn tập trung xây dựng văn hóa Đại Việt và đối phó với các mối đe dọa từ bên ngoài. Triều đình cũng luôn thể hiện sự coi trọng và đánh giá cao vai trò của các bộ tộc thiểu số trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và giữ gìn an ninh quốc gia. Tư liệu Hán Nôm liên quan đến các vấn đề biên giới lãnh thổ vùng biên viễn phía Bắc tuy bị thất lạc nhiều, song vẫn còn được bảo lưu ngay tại chính các địa phương này. Đó là những bia đá, chuông chùa, di chỉ khảo cổ học và thư tịch cổ… Đây không chỉ là tư liệu về biên giới lãnh thổ mà còn là dấu mốc khẳng định chủ quyền lãnh thổ vùng biên giới phía Bắc xa xôi qua các thời kỳ lịch sử.