CẤU TRÚC ẨN DỤ TRI NHẬN CON NGƯỜI - TỰ NHIÊN TRONG CA DAO, TỤC NGỮ VÀ THÀNH NGỮ VIỆT NAM

Tóm tắt

Ẩn dụ ý niệm với miền nguồn TỰ NHIÊN là một cơ chế nổi bật trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ Việt Nam, phản ánh cách thức người Việt tri nhận các khía cạnh của đời sống, xã hội, con người thông qua các hiện tượng và vật thể tự nhiên quen thuộc. Nhìn từ lí thuyết ẩn dụ ý niệm, bài viết này khảo sát ẩn dụ ý niệm chứa miền nguồn TỰ NHIÊN có trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ Việt Nam. Bằng phương pháp định lượng và định tính, kết hợp phương pháp nhận dạng ẩn dụ MIP, chúng tôi phân tích đặc trưng cấu trúc ẩn dụ tri nhận CON NGƯỜI - TỰ NHIÊN trong kho tàng ca dao tục ngữ, và từ điển tục ngữ thành ngữ Việt Nam. Kết quả cho thấy, qua 106 câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, ý niệm TỰ NHIÊN được thể hiện qua những hiện tượng tự nhiên và vật thể tự nhiên tiêu biểu như đất, nước, gió, lửa, trời, và trăng. Trong đó, miền đích CON NGƯỜI và ĐẤNG TỐI CAO phản ánh rõ ràng nhất miền nguồn TỰ NHIÊN. Qua việc khảo sát và phân tích ngữ liệu có liên quan đến hiện tượng tự nhiên và vật thể tự nhiên, bài viết góp phần làm sáng tỏ tư duy đặc thù của người Việt thông qua miền nguồn TỰ NHIÊN trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.