GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TỪ HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ: ĐIỀU KHOẢN ĐẶC BIỆT, KINH NGHIỆM VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM

Tóm tắt

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các biến động kinh tế, dịch bệnh toàn cầu và biến động địa chính trị đã làm gia tăng các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thương mại quốc tế (HĐTMQT), đặc biệt liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ trong hoàn cảnh thay đổi bất thường. Bài viết này nhằm phân tích các cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến điều khoản đặc biệt trong HĐTMQT, cụ thể là điều khoản bất khả kháng và điều khoản thay đổi hoàn cảnh (hardship clause), đồng thời làm rõ khoảng trống pháp lý trong quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng gồm: phân tích pháp lý, phân tích tình huống, đối chiếu hệ thống pháp luật giữa Việt Nam với Pháp, Đức và Trung Quốc và tham chiếu học thuyết, án lệ, điều ước quốc tế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các quốc gia này đã thiết lập cơ chế pháp lý nhằm cân bằng giữa nguyên tắc ổn định hợp đồng và yêu cầu công bằng trong hoàn cảnh bất thường. Qua đó, nghiên cứu đề xuất hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam thông qua việc bổ sung quy định cụ thể về điều khoản đặc biệt trong HĐTMQT.
Bài viết kiến nghị cần phát triển cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch và tương thích với thông lệ quốc tế nhằm nâng cao tính hiệu lực và hiệu quả trong giải quyết tranh chấp thương mại xuyên biên giới.