Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Khoa học Xã hội và Nhân văn

Trí tuệ nhân tạo và bước chuyển trong nghiên cứu khoa học giáo dục: Từ hỗ trợ đến đồng sáng tạo

2026-02-25T04:31:55+07:00

Bài viết phân tích sự phát triển, ứng dụng mạnh mẽ, cũng như sự chuyển đổi vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI - GenAI), trong bối cảnh nghiên cứu khoa học giáo dục hiện đại. Ban đầu AI chỉ được sử dụng như một công cụ hỗ trợ kỹ thuật trong 1 số lĩnh vực, giúp tìm kiếm, xử lý và tóm tắt tài liệu học thuật. Đến nay, AI đã tiến xa hơn, đảm nhận những công việc có tính sáng tạo cao như gợi ý ý tưởng nghiên cứu, xây dựng khung lý thuyết, phản biện nội dung và hỗ trợ định dạng, lựa chọn tạp chí trong quy trình công bố. Thông qua việc tổng hợp các công trình nghiên cứu gần đây, bài viết chỉ ra rằng AI đang góp phần cải thiện hiệu quả, nâng cao chất lượng và thúc đẩy sự đổi mới trong nghiên cứu giáo dục. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, việc ứng dụng AI vào nghiên cứu khoa học giáo dục cũng đặt ra các vấn đề về đạo đức, tính minh bạch, và trách nhiệm giải trình. Do đó, bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng AI một cách chủ động, phản biện và trách nhiệm. Trong đó vai trò của nhà nghiên cứu giữ vai trò trung tâm trong việc đảm bảo chiều sâu học thuật, phù hợp ngữ cảnh và giá trị nhân văn trong khoa học giáo dục.

Thực trạng giáo dục pháp luật về quyền con người cho sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp

2026-02-25T04:35:29+07:00

Giáo dục quyền con người cho sinh viên là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có mục đích và mang tính cấp thiết cao vì đây là lực lượng nòng cốt, làm chủ trong việc xây dựng và phát triển đất nước. Tuy nhiên thời gian qua, đối với các trường đại học không chuyên luật trong đó có Trường Đại học Đồng Tháp vẫn chưa triển khai nội dung giáo dục quyền con người vào giảng dạy một cách thống nhất, phổ biến, rộng rãi cho sinh viên. Để có cơ sở để đề xuất giải pháp mang tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục quyền con người cho sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp trong thời gian tới; bài viết đã tiến hành đánh giá thực trạng giáo dục pháp luật về quyền con người cho sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp trên cơ sở khảo sát ý kiến của 815 sinh viên đại học chính quy và 30 giảng viên của Nhà trường. Qua kết quả đánh giá, thực trạng công tác tổ chức hoạt động giáo dục pháp luật về quyền con người cho sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp còn nhiều bất cập, khó khăn và hạn chế cần phải giải quyết. Từ đó tác giả đề xuất một số giải pháp quan trọng, mang tính khả thi cao như: Hoàn thiện chương trình đào tạo và nội dung giáo dục quyền con người trong Nhà trường; đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực sư phạm của giảng viên khi giảng dạy nội dung quyền con người; ứng dụng công nghệ thông tin; Lồng ghép giáo dục quyền con người vào công tác Đoàn - Hội và tăng cường hoạt động ngoại khóa; tăng cường giáo dục thực tiễn và kết nối cộng đồng, tăng cường liên kết với các cơ quan chuyên môn.

Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường trung học phổ thông huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định

2026-02-25T04:38:54+07:00

Nghiên cứu này nhằm phân tích thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường truong học phổ thông huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định. Dữ liệu được thu thập từ 117 người gồm cán bộ quản lý và giáo viên ở 05 trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định thông qua phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bên cạnh những kết quả đã đạt được vẫn còn một số tồn tại nhất định như: Công tác lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng chuyên môn chưa đi vào trọng tâm còn mang tích hình thức, chủ quan của người quản lý; Nội dung bồi dưỡng chuyên môn còn nặng về lý thuyết; Hình thức bồi dưỡng chưa đa dạng; Tổ chức hoạt động bồi dưỡng chuyên môn còn khó khăn về thời gian và kinh phí; Công tác kiểm tra, đánh giá công tác bồi dưỡng chuyên môn còn mang tính hình thức. Đây là cơ sở thực tiễn để đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn ở các trường trung học phổ thông huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định trong thời gian tới.

Hạnh phúc ở trường và mối tương quan với kết quả học tập của học sinh trung học phổ thông

2026-02-25T04:42:13+07:00

Hạnh phúc trong học tập đã được chứng minh có ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện của học sinh, chính vì thế các cơ sở giáo dục luôn nỗ lực để tạo dựng môi trường học tập hạnh phúc. Bằng phương pháp nghiên cứu định lượng với phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện, nhóm tác giả đã đánh giá cảm nhận hạnh phúc của 218 học sinh lớp 11 ở 5/10 trường trung học phổ thông đối với Hoạt động giảng dạy, Hoạt động trải nghiệm, Mối quan hệ và Sự tham gia khi ở trường. Kết quả cho thấy học sinh cảm nhận hạnh phúc ở tất cả các khía cạnh này với điểm trung bình dao động từ 3.82 đến 4.04. Kiểm định tương quan Pearson cho thấy cảm nhận hạnh phúc của học sinh trong Hoạt động giảng dạy, Mối quan hệ và Sự tham gia có mối tương quan dương với kết quả học tập, tuy nhiên cảm nhận hạnh phúc trong Hoạt động trải nghiệm không có mối tương quan với kết quả học tập. Phát hiện này nhấn mạnh tới sự cần thiết trong việc cải tiến môi trường giáo dục nhằm phát triển người học, nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời cần có những nghiên cứu khác về các yếu tố ảnh hưởng và hạnh phúc của người học ở các cấp, từ đó có những biện pháp phù hợp để tạo dựng trường học hạnh phúc.

Giáo dục văn hóa đọc cho học sinh lớp 5 tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, Thành phố Cần Thơ: Thực trạng và giải pháp

2026-02-25T04:45:56+07:00

Nghiên cứu này khảo sát thực trạng giáo dục văn hóa đọc cho học sinh lớp 5 tại một trường tiểu học của thành phố Cần Thơ nhằm đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả xây dựng văn hóa đọc trong bối cảnh hiện nay. Dữ liệu được thu thập bằng phương pháp khảo sát kết hợp với phỏng vấn sâu trong khoảng thời gian từ tháng 1/2025 đến tháng 3/2025. Có 140 học sinh lớp 5 và 12 giáo viên giảng dạy tham gia trong nghiên cứu này. Kết quả cho thấy: phần lớn học sinh có nhận thức tích cực về lợi ích của việc đọc sách, song thói quen đọc chưa bền vững, tần suất và thời lượng đọc còn thấp, sách chưa đa dạng, chưa phù hợp với sở thích, hoạt động sau đọc chưa được chú trọng; sự đồng hành từ gia đình còn hạn chế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số nhóm giải pháp nhằm phát triển văn hóa đọc bền vững cho học sinh trong trường tiểu học hiện nay.

Vai trò của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển của trẻ mầm non

2026-02-25T04:48:47+07:00

Giai đoạn mầm non (0-6 tuổi) là thời kỳ cực kỳ quan trọng cho sự phát triển nền tảng của trẻ. Hoạt động tạo hình bao gồm vẽ, nặn, cắt-xé dán, là phương tiện giáo dục tiềm năng. Bài báo tổng quan hệ thống này nhằm mục tiêu tổng hợp và phân tích các bằng chứng khoa học hiện có về vai trò của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển nhận thức, cảm xúc-xã hội, vận động và sáng tạo của trẻ 0-6 tuổi. Phương pháp tổng quan hệ thống được thực hiện theo hướng dẫn PRISMA, với chiến lược tìm kiếm trên các cơ sở dữ liệu chính như ERIC, PsycINFO, Scopus và các nguồn tiếng Việt. Các nghiên cứu được lựa chọn dựa trên tiêu chí xác định trước và được phân tích thông qua phương pháp phân tích chủ đề. Kết quả tổng hợp cho thấy hoạt động tạo hình tác động tích cực và tương hỗ lên tất cả các lĩnh vực phát triển: thúc đẩy tư duy không gian, giải quyết vấn đề (nhận thức); hỗ trợ biểu đạt cảm xúc, xây dựng tự tin và kỹ năng hợp tác (cảm xúc-xã hội); tinh chỉnh kỹ năng vận động tinh và phối hợp tay-mắt (vận động); và nuôi dưỡng mạnh mẽ tư duy phân kỳ, trí tưởng tượng (sáng tạo). Các yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả bao gồm việc ưu tiên quá trình hơn sản phẩm, môi trường học tập phong phú, và vai trò hỗ trợ, không áp đặt của giáo viên. Nghiên cứu khẳng định vai trò không thể thiếu của hoạt động tạo hình chất lượng cao và đề xuất các hàm ý quan trọng cho thực hành giáo dục mầm non, đào tạo giáo viên và hoạch định chính sách.

Vận dụng phương pháp dạy học Algorit vào tổ chức hoạt động dạy học nội dung Thủ công kĩ thuật - môn Công nghệ ở tiểu học

2026-02-25T04:51:30+07:00

Giáo dục Công nghệ ở tiểu học là môn học được tích hợp nhiều nội dung kiến thức phong phú và đa dạng, trong đó nội dung Thủ công kĩ thuật kết hợp với phương pháp Algorit sẽ mang lại nhiều lợi ích. Mục đích của nghiên cứu là giúp các giáo viên và học sinh được tìm hiểu và có thể vận dụng thêm một phương pháp dạy học tích cực. Tác giả đã sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận và thực tiễn để làm cơ sở cho bài viết. Ngoài ra, tác giả đưa ra quy trình vận dụng, các ví dụ theo nội dung bài học để các độc giả quan tâm có được hình dung cụ thể khi triển khai. Kết quả nghiên cứu ban đầu đã cho thấy những hiệu ứng tích cực khi áp dụng phương pháp này, giúp học sinh có cách học chủ động, hiệu quả, đưa ra được con đường để tiếp cận được kiến thức trong học tập một cách khoa học, logic. Bài viết là tiền đề để triển khai những nghiên cứu sâu hơn mang tính thực tiễn về phương phương pháp dạy học Algorit.

Nâng cao năng lực tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng tích hợp của sinh viên ngành giáo dục mầm non thông qua rèn luyện nghiệp vụ sư phạm

2026-02-25T04:55:00+07:00

Việc phát triển năng lực tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng tích hợp của sinh viên ngành giáo dục mầm non là một nhiệm vụ quan trọng trong đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình, phương thức tổ chức đào tạo của các trường sư phạm đào tạo giáo viên mầm non, nhằm gắn kết mục tiêu đào tạo của trường sư phạm với chương trình giáo dục mầm non hiện nay. Bài viết tập trung làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về năng lực tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng tích hợp của sinh viên ngành giáo dục mầm non, đề xuất một số nội dung và cách thức nâng cao năng lực tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng tích hợp của sinh viên ngành giáo dục mầm non thông qua rèn luyện nghiệp vụ sư phạm.

Tổ chức hoạt động khám phá khoa học về môi trường xung quanh theo hướng trải nghiệm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

2026-02-25T04:58:30+07:00

Bài viết này đề cập đến ý nghĩa và các biện pháp về tổ chức hoạt động khám phá khoa học về môi trường xung quanh theo hướng trải nghiệm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Trẻ lứa tuổi mầm non có bản chất thích tìm tòi, khám phá về thế giới xung quanh. Vì vậy, việc cho trẻ được trải nghiệm khám phá khoa học ngay từ đầu là tiền đề để trẻ nhận thức, có cái nhìn đa chiều về môi trường xung quanh không theo hướng quy chuẩn, cứng nhắc mà tiếp thu qua các trải nghiệm cá nhân. Khám phá khoa học về môi trường xung quanh theo hướng trải nghiệm tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thế giới xung quanh, phát triển nhiều mặt và kích thích quá trình nhận thức ở trẻ. Trải nghiệm là việc trẻ lĩnh hội kiến thức thông qua quá trình trải nghiệm chứ không phải do giáo viên truyền thụ hoàn toàn. Giáo viên chỉ là người định hướng, hướng dẫn trẻ thực hiện và trẻ sẽ tiếp nhận kiến thức thông qua sự quan sát, phân tích hiện tượng, trải nghiệm của mình. Trẻ 5-6 tuổi đã phát triển nhiều để có thể tiếp thu kiến thức về khám phá khoa học một cách đầy đủ, trải nghiệm khám phá hiệu quả hơn. Hoạt động khám phá khoa học về môi trường xung quanh theo hướng trải nghiệm không chỉ giúp trẻ về mặt nhận thức mà còn giúp trẻ thúc đẩy mọi tìm năng, hình thành và phát triển toàn diện nhân cách ở trẻ.