Dạy học tiếng Việt cho học sinh tiểu học (lớp 1 - 2) từ bình diện ngữ dụng học

Tóm tắt

Đề tài nghiên cứu mối liên hệ giữa Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Ngữ văn lớp 1, lớp 2 và kiến thức Ngữ dụng học tương ứng, qua đó đề xuất định hướng vận dụng Ngữ dụng học nhằm nâng cao hiệu quả dạy học Tiếng Việt ở tiểu học. Bài viết nhấn mạnh việc chuyển từ dạy học ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp sang phát triển năng lực giao tiếp. Ở lớp 1, cần xây dựng tình huống giao tiếp gần gũi, rèn luyện các nghi thức lời nói cơ bản (chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi...), hướng dẫn sử dụng từ xưng hô và bước đầu hình thành kỹ năng lập luận. Ở lớp 2, mở rộng hành vi ngôn ngữ, rèn luyện nguyên tắc luân phiên lượt lời và tăng cường lập luận trong nói, viết. Việc vận dụng Ngữ dụng học giúp học sinh sử dụng tiếng Việt tự nhiên, linh hoạt, hiệu quả hơn, đáp ứng mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực giao tiếp trong Chương trình giáo dục phổ thông mới.