Sự thích ứng văn hóa cộng đồng cư dân vùng biển đảo Việt Nam trong bối cảnh mới: Phác thảo từ kết quả nghiên cứu định tính

Tóm tắt

Văn hóa cộng đồng là bản sắc, là giá trị cốt lõi của mỗi cộng đồng xóm làng Việt Nam cho dù đó là vùng đồng bằng hay vùng biển. Việc hình thành văn hóa này bắt nguồn từ điều kiện lịch sử và cuộc sống sinh tồn mấy ngàn năm của mỗi cộng đồng làng xã mà không dễ bị đồng hóa trước mọi thế lực bên ngoài, được tiếp biến và duy trì cho đến ngày nay. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, sự thích ứng của văn hóa cộng đồng cư dân biển đảo Việt Nam đối diện với những khó khăn, thách thức và khiến cho đời sống của họ gặp không ít trở ngại. Dựa vào nguồn tài liệu thứ cấp và kết quả khảo sát định tính quan sát tại 6 xã trong mẫu khảo sát thuộc đề tài “Sinh kế của cư dân ven biển trước tác động của biến đổi khí hậu” được khảo sát tại ba tỉnh Quảng Ninh, Quảng Nam và Cà Mau do Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam thực hiện năm 2021 – 2022, bài viết tìm hiểu khả năng thích ứng (cơ hội, thách thức) văn hóa cộng đồng của cư dân biển đảo và đưa ra một số bàn luận nhằm định hướng nghiên cứu để thay đổi nhận thức và hướng đến nâng cao tính thích ứng văn hóa cộng đồng trong mọi hoạt động cuộc sống thường ngày của cư dân biển đảo trước những diễn biến khó lường của bối cảnh mới.