Đổi mới mô hình quản lý phát triển đô thị phi địa giới hành chính ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Innovating nonadministrative boundarybased urban development governance models in Vietnam in the new era

Tóm tắt

Nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng mô hình quản lý phát triển đô thị theo địa giới hành chính và phi địa giới hành chính nhằm hướng đến quản lý phát triển đô thị hiệu quả và phản ánh thực tế phát triển đô thị. Năm 2025, Việt Nam tiến hành đổi mới, sắp xếp đơn vị hành chính đã đặt ra thách thức đổi mới trong tổ chức bộ máy, phân bổ nguồn lực, chính sách quản lý phát triển đô thị phi địa giới hành chính. Bài viết này tổng hợp, phân tích các mô hình quản lý phát triển đô thị gắn với địa giới hành chính (thành phố, thị trấn...) và phi địa giới hành chính của một số quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Hoa Kỳ, Trung Quốc từ đó đúc rút bài học, cách tiếp cận mới, gợi mở và khuyến nghị các chính sách đổi mới mô hình quản lý phi địa giới hành chính theo ranh giới phát triển đô thị (UDB) và cơ quan quản lý quy hoạch vùng (MPO) ở cấp Tỉnh và cấp dưới Tỉnh trong kỷ nguyên mới ở Việt Nam.

Abstract

Many countries around the world adopt both
administrative boundary-based and nonadministrative boundary-based models of urban development management, aiming to enhance the effectiveness of urban governance and to reflect the actual patterns of urbanization. In 2025, Vietnam will undergo a major administrative restructuring process, which poses significant challenges to institutional reform, resource allocation, and the formulation of non-administrative urban development policies. This paper synthesizes and analyzes models of urban development management that are based on administrative boundaries (e.g., cities, towns) as well as those based on functional or spatial boundaries in selected countries, particularly the United States and China. Based on these international experiences, the study draws lessons, explores new approaches, and proposes policy recommendations to reform Vietnam’s urban development management model in the direction of non-administrative governance. Specifically, it advocates for the adoption of development boundary-based approaches (Urban Development Boundary – UDB) and the establishment of regional planning organizations (Metropolitan Planning Organizations – MPOs) at both provincial and sub-provincial levels in the new era of urbanization in Vietnam.