Bài học kinh nghiệm về quản lý không gian cảnh quan sông nước khu vực đô thị: các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu cho tỉnh Vĩnh Long

Lessons Learned in Managing Urban Riverine Landscape Spaces: Climate Change Adaptation Solutions

Tóm tắt

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang tạo ra áp lực kép lên hệ thống không gian cảnh quan sông nước (KGCQSN) tại các đô thị vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL): vừa làm suy thoái trực tiếp các hệ sinh thái ven bờ, vừa đặt ra yêu cầu thiết kế lại toàn bộ tư duy quy hoạch và quản lý. Bài nghiên cứu tổng hợp và phân tích các bài học kinh nghiệm quốc tế và trong nước về giải pháp thích ứng BĐKH trong quản lý KGCQSN đô thị thông qua phương pháp tổng quan tài liệu có hệ thống (systematic literature review) kết hợp phân tích trường hợp so sánh (comparative case analysis), tập trung vào bốn nhóm giải pháp cốt lõi: (1) chuyển đổi từ hạ tầng xám sang Hạ tầng Xanh–Lam (GBI: Green–Blue Infrastructure) và Giải pháp dựa vào Thiên nhiên (NbS: Nature-based Solutions); (2) ứng dụng mô hình “Không gian dành cho nước” và Thành phố Bọt biển (Sponge City); (3) tích hợp quản lý rủi ro thủy văn vào quy hoạch đô thị; và (4) xây dựng năng lực thể chế thích ứng với điều kiện chính quyền hai cấp. Nghiên cứu đặc biệt tập trung vào khả năng vận dụng các bài học này vào bối cảnh đặc thù của tỉnh Vĩnh Long — đô thị châu thổ dễ tổn thương cao nhất ĐBSCL trước tác động của BĐKH.