Tìm lại một địa danh đã mất: "Thiên Kiện sơn" trong các nguồn sử liệu

Tóm tắt

Núi Thiên Kiện (天健山) là một địa danh cổ nằm trên địa bàn huyện Thanh Liêm (Hà Nam), thường được biết đến như địa điểm của một trong năm “hành cung” dưới thời Trần (1226-1400). Mặc dù ngọn núi này đã nhiều lần được nhắc tới trong các bộ chính sử và trước tác địa lý thời tiền thuộc địa, nhưng do sự thiếu rõ ràng của các nguồn tư liệu lịch sử thành văn cũng như những biến đổi về địa danh qua thời gian, không chỉ tên gọi của địa điểm này đã dần biến mất, mà còn dẫn đến những ý kiến khác nhau trong giới nghiên cứu đương đại về vị trí của nó. Bài viết bước đầu nhằm xem xét lại cả nguồn tư liệu lẫn những tranh luận học thuật liên quan đến vấn đề trên. Thông qua việc khai thác các tư liệu mới được phát hiện, bao gồm bản đồ cổ và các hiện vật địa phương, bài viết đề xuất một nhận định về vị trí thực tế của núi Thiên Kiện.