Một số ý kiến về vai trò của mặt trận Buôn Ma Thuột trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975
Tóm tắt
Cuối năm 1974, cục diện chiến trường miền Nam chuyển biến mạnh mẽ, lực lượng cách mạng liên tiếp giành nhiều thắng lợi, làm cho thế và lực của quân đội Sài Gòn ngày càng suy yếu. Trong bối cảnh đó, từ ngày 18-12-1974 đến ngày 08-01-1975, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị nhằm đánh giá tình hình địch, ta ở chiến trường miền Nam. Sau khi phân tích và nhận định thời cơ, Bộ Chính trị hạ quyết tâm “Nếu thời cơ đến vào đầu năm hoặc cuối năm 1975 thì lập tức giải phóng miền Nam trong năm 1975”. Ngày 10-3-1975, trận đánh vào Buôn Ma Thuột mở màn cho chiến dịch Tây Nguyên, đây là trận đánh mở màn có ý nghĩa cực kì quan trọng đối với Đại thắng mùa Xuân năm 1975. Với nghệ thuật quân sự tài tình, các đơn vị Quân đội nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã khiến các đơn vị Quân đội Sài Gòn hoàn toàn bị bất ngờ, dẫn tới bị động và mắc phải những sai lầm chiến lược. Thắng lợi Buôn Ma Thuột làm cho đối phương choáng váng, là một “cú hích” để những đoàn Quân Giải phóng thần tốc tiến về Sài Gòn thực hiện Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước trong mùa Xuân 1975. Trước khi nổ ra chiến sự tại Buôn Ma Thuột đã có nhiều ý kiến của các tướng lĩnh Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa bàn về mặt trận Buôn Ma Thuột, trong đó có Ted Serong, một viên tướng Úc - cố vấn cao cấp chống lật đổ (counterinsurgency) của Chính quyền Sài Gòn đã tư vấn nên thực hiện cuộc giải phẫu, cắt bỏ Vùng chiến thuật 1 và 2, tập trung quân về giữ vùng 3 và 4 trước khi Buôn Ma Thuột thất thủ. Tuy nhiên, Chính quyền Sài Gòn không muốn tiến hành cuộc giải phẫu/cắt đất đúng vào giữa tháng 2 như Ted Serong đề xuất. Chính sai lầm này là một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại của Quân đội Sài Gòn trên mặt trận Buôn Ma Thuột, mở đầu cho hàng loạt những thất bại nặng nề trong các chiến dịch Tây Nguyên, Huế - Đà Nẵng, Chiến dịch Hồ Chí Minh, mang về đại thắng cho quân Giải phóng, Việt Nam hoàn toàn độc lập, thống nhất sau 21 năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975).
