Biển trong cấu trúc địa - chính trị Đại Nam thời Minh Mệnh

Tóm tắt

Bài viết này tìm kiếm vai trò và sự vận hành của yếu tố biển trong khung cảnh địa chính trị Đại Nam của hoàng đế Minh Mệnh. Nếu Gia Long là vị vua hoàn thành quá trình thống nhất lãnh thổ thì Minh Mệnh, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hình sự kết nối hành chính và xác lập các bản sắc mới thống nhất cho dải đất hình chữ S. Biển, đặc biệt là việc có được toàn bộ dải đất phía đông của Đông Nam Á lục địa, với hơn 3.000 km đường bờ biển, là một trong các yếu tố trung tâm của sự vận hành địa chính trị Đại Nam của Minh Mệnh. Biển tham dự vào việc xác lập cấu trúc hành chính; định hình hoạt động khai thác tài nguyên, giao thương, thông tin liên lạc, vận tải; và xác lập chính sách lãnh thổ, chủ quyền lãnh thổ, an ninh quốc gia, quan hệ quốc tế. Chính vì thế, việc định vị biển trong tư duy địa chính trị đầu thế kỷ XIX có ý nghĩa lớn, không chỉ giúp hiểu hơn về sự vận hành của không gian lãnh thổ, chính trị mới mà còn là chìa khoá để tìm hiểu về ý nghĩa của biển trong sự vươn lên và xác lập bản sắc chính trị của Việt Nam ở thế kỷ XIX.