Quan hệ bang giao và thương mại Champa với Trung Quốc thế kỷ XIV-XV

Tóm tắt

Với vị thế là một vương quốc biển, một trung tâm trung chuyển thương mại biển Đông - Tây, các vương triều Champa luôn chủ động và nhạy bén trong việc thiết lập, duy trì và phát triển các mối quan hệ mật thiết với các vương triều Trung Quốc, dự nhập sâu sắc vào mạng lưới thương mại triều cống của Trung Quốc và khai thác các lợi thế thương mại và chính trị do mạng lưới này mang lại. Bên cạnh đó, dưới sức ép về mặt chính trị và quân sự từ phía Đại Việt, Champa không ngừng tìm kiếm sự bảo trợ ngoại giao và chính trị từ các Hoàng đế Trung Quốc, nhằm ngăn cản hay hạn chế sức ép từ người láng giềng phương Bắc; đồng thời cũng thường xuyên chủ động trong việc phối hợp cùng các đoàn quân phương Bắc trong việc tấn công vào lãnh thổ Đại Việt. Việc nghiên cứu về mối quan hệ bang giao, thương mại và thậm chí là nhiều phương diện khác nữa giữa Champa với Trung Quốc không chỉ có ý nghĩa đối với việc xem xét lịch sử của hai bên, mà còn góp phần làm sáng tỏ thêm nhiều vấn đề mang tính lý thuyết về quan hệ bang giao truyền thống cũng như quan hệ thương mại biển quốc tế của khu vực châu Á thời kỳ cổ trung đại. Bài viết này nghiên cứu về mối quan hệ bang giao và thương mại của Champa với Trung Quốc thời Minh thế kỷ XIV và XV, đặt trong bối cảnh hệ thống thương mại triều cống do Trung Quốc xác lập nên.