Tình hình lũ lụt ở Việt Nam thế kỷ XVII - XIX

Tóm tắt

Dựa trên nguồn tài liệu chính sử, tư sử và kết quả của các nghiên cứu liên ngành, bài viết làm rõ tình hình lũ lụt ở Việt Nam trong các thế kỷ XVII, XVIII và XIX về diễn biến, tần suất và hậu quả của nó. Chỉ ra các địa phương chịu tác động thường xuyên của lũ lụt trong lịch sử, lý giải nguyên nhân dẫn đến lụt lội dưới góc độ tự nhiên và sự can thiệp của con người. Bên cạnh việc phân tích những tác động và hậu quả của lũ lụt đối với nền sản xuất nông nghiệp, đời sống người dân, trật tự xã hội, hoạt động thương mại, bài viết làm rõ thái độ và cách thức phòng chống, khắc phục của triều đình quân chủ. Các biện pháp cụ thể của nhà nước đối với hiện trạng lũ lụt bao gồm: hoạt động chẩn cấp, ân xá, miễn giảm tô thuế vào những năm xuất hiện thiên tai; thực hiện đắp đê, đào sông, xây kè, cống để dự phòng và khắc phục hậu quả lũ lụt. Ngoài ra, nhà nước còn thực hiện nghi lễ cầu đảo, cầu tạnh ở những nơi linh thiêng và kêu gọi lời nói trung thực, thẳng thắn từ các quan lại trong triều nhằm sửa đổi những hạn chế, thiếu sót của nhà vua trong việc điều hành chính sự.