38. ĐẶC ĐIỂM CÁC NHÂN TỐ THÀNH TẠO CẢNH QUAN VÀ Ý NGHĨA CHO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÙNG BÁN BÌNH NGUYÊN EA SÚP
Tóm tắt
Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên là nền tảng thiết yếu cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người cũng như các hoạt động kinh tế - xã hội. Trong tiến trình phát triển, con người từ chỗ phụ thuộc vào tự nhiên đã trở thành tác nhân chủ động, tác động mạnh mẽ đến các hệ thống tự nhiên với cả hiệu quả tích cực lẫn những hệ quả suy thoái khi sự khai thác vượt ngưỡng tự phục hồi của tự nhiên. Sự tiếp giáp với nhiều cao nguyên lớn và vị trí biên giới khiến cho vùng bán bình nguyên Ea Súp được xem như khu vực chuyển tiếp địa hình - sinh thái quan trọng, đồng thời là cửa ngõ liên kết giữa các tiểu vùng cảnh quan Tây Nguyên với lãnh thổ Campuchia. Về mặt địa lý, khu vực này nằm kề phía Tây Nam cao nguyên Pleiku, rìa Tây cao nguyên Buôn Ma Thuột và tiếp nối với phía Bắc của sơn nguyên Đắk Nông. Kết quả nghiên cứu về các nhân tố thành tạo cảnh quan cho thấy địa hình đồng bằng bóc mòn xen lẫn các đồi sót, trong điều kiện khí hậu nhiệt đới khô hạn với sự phân hóa rõ rệt giữa mùa mưa và mùa khô, kết hợp với mạng lưới sông suối dày đặc, đã tạo nên những quy luật đặc thù trong sự hình thành và phát triển của thổ nhưỡng và hệ sinh vật. Về mặt đất đai, trong vùng có 05 nhóm đất chính với 11 loại đất, từ các loại đất bazan màu mỡ đến đất xám bạc màu và đất cát nghèo dinh dưỡng. Hệ sinh thái rừng khộp đặc hữu là một nét nổi bật, mang giá trị bảo tồn cao. Tuy nhiên, các hoạt động nhân sinh cũng đang tạo nên những tác động mạnh mẽ đến cấu trúc và chức năng cảnh quan. Trên cơ sở đó, nghiên cứu tập trung phân tích đặc điểm của các nhân tố thành tạo cảnh quan nhằm nhận diện tiềm năng và hạn chế của tự nhiên vùng bán bình nguyên Ea Súp.
