39. ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG CANH TÁC NÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ CỘNG ĐỒNG Ở TỈNH SƠN LA

Tóm tắt

Đánh giá hiện trạng phát thải khí nhà kính trong canh tác nông nghiệp có ý nghĩa quan trọng cho mục tiêu giảm phát thải đến năm 2050 của Chính phủ. Nghiên cứu tập trung vào phát thải từ trồng trọt và chăn nuôi, sử dụng phương pháp kế thừa số liệu và phỏng vấn nông hộ. Kết quả cho thấy: (i) Tổng lượng phát thải khí nhà kính từ cả 5 cộng đồng là 377.541,2 tấn CO₂tđ. Trong đó, trồng trọt chiếm phần lớn với 94,5 %, chủ yếu do phát thải CH₄ từ ruộng lúa; Chăn nuôi chiếm 5,5 %, với nguồn phát thải chính từ lên men dạ cỏ và quản lý chất thải. (ii) So sánh giữa các cộng đồng: Nậm Lầu là cộng đồng có lượng phát thải cao nhất (198.052,7 tấn CO₂tđ), chiếm 52,4 % tổng phát thải; Chiềng Pha có lượng phát thải thấp nhất (81.936,6 tấn CO₂tđ), nhưng vẫn duy trì tỷ trọng phát thải tương tự với các cộng đồng khác; Phổng Lập và Bon Phặng có tổng phát thải tương đương nhau (50.171,4 tấn CO₂tđ và 26.344,6 tấn CO₂tđ), với tỷ trọng phát thải từ chăn nuôi cao hơn so với các cộng đồng còn lại; (iii) Kết quả về cơ cấu phát thải khí nhà kính: Canh tác lúa đóng góp hơn 350.000 tấn CO₂tđ, tương ứng gần 93 % lượng phát thải từ trồng trọt, chủ yếu là khí CH₄; Lên men dạ cỏ từ bò thịt và trâu chiếm tỷ lệ cao trong chăn nuôi, với 3.000 - 6.000 tấn CO₂tđ/cộng đồng, cho thấy vai trò của các loài gia súc nhai lại trong phát thải; Quản lý chất thải từ lợn và gia cầm cũng tạo ra lượng phát thải đáng kể từ khí CH₄ và N₂O; (iv) Sử dụng phân urea tạo ra 1.367,4 tấn CO₂tđ, trong khi đốt sinh khối gây phát thải NOx và CO ở mức thấp, nhưng vẫn cần kiểm soát để hạn chế khí thải độc hại; (v) Các cộng đồng có lượng phát thải trung bình từ 20.000 - 200.000 tấn CO₂tđ, phụ thuộc vào diện tích trồng lúa và quy mô chăn nuôi. Kết quả nghiên cứu này sẽ đóng góp quan trọng, làm cơ sở xác định phát thải nền cho giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực nông tại tỉnh Sơn La.