15. PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ ĐỘ CHÍNH XÁC NẮN CHỈNH HÌNH HỌC ẢNH VIỄN THÁM KHÔNG SỬ DỤNG ĐIỂM KHỐNG CHẾ ẢNH TRÊN CƠ SỞ ỨNG DỤNG MÔ HÌNH VẬT LÝ VÀ MÔ HÌNH HỆ SỐ HỮU TỈ (RPC)

Tóm tắt

Trong xử lý ảnh viễn thám quang học độ phân giải cao và siêu cao, nắn chỉnh hình học là bước quan trọng nhằm loại bỏ các biến dạng hình học do cảm biến, địa hình và góc chụp, đảm bảo vị trí ảnh khớp với hệ quy chiếu bản đồ. Truyền thống, quá trình này yêu cầu sử dụng điểm khống chế ảnh (KCA) để đảm bảo độ chính xác cao. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp yêu cầu xử lý tự động khối dữ liệu lớn, gần thời gian thực đáp ứng yêu cầu khẩn cấp, phương pháp nắn ảnh không sử dụng KCA dựa trên mô hình toán học nội tại của cảm biến đang trở thành hướng tiếp cận quan trọng trong các hệ thống xử lý hiện đại. Hai nhóm mô hình phổ biến hiện nay gồm: (i) Mô hình vật lý (rigorous sensor model) sử dụng tham số quỹ đạo và dữ liệu hiệu chuẩn cảm biến; và (ii) Mô hình Hệ số Hữu tỉ (Rational Polynomial Coefficients - RPC), được cung cấp kèm theo hầu hết ảnh vệ tinh thương mại. Mục tiêu của bài báo là phân tích, đánh giá độ chính xác nắn chỉnh hình học ảnh viễn thám độ phân giải cao và siêu cao không sử dụng điểm KCA dựa trên phương pháp sử dụng mô hình vật lý và mô hình RPC thuần túy. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nắn ảnh dựa trên mô hình vật lý thuần túy cho sai số vị trí điểm 3 - 5 m đối với khu vực địa hình bằng phẳng và 15 - 20 m đối với vùng núi cao. Trong khi sử dụng mô hình RPC thuần túy, sai số vị trí điểm từ 37 - 39 m.