1. XÂY DỰNG TIÊU CHÍ XÁC ĐỊNH ĐỐI TƯỢNG RỪNG TRỒNG PHÙ HỢP ĐỂ TRỒNG LOÀI CÁT SÂM DƯỚI TÁN RỪNG

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm xây dựng bộ tiêu chí khoa học xác định rừng trồng phù hợp cho việc trồng Cát sâm (Callerya speciosa) dưới tán rừng, đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong bối cảnh nguồn nguyên liệu tự nhiên của loài đang suy giảm mạnh. Nghiên cứu đã tiến hành điều tra, đánh giá sinh trưởng và năng suất củ của Cát sâm mọc tự nhiên và trồng dưới tán rừng tại 4 tỉnh đại diện (Hòa Bình (nay là Phú Thọ), Lào Cai, Bắc Giang (nay là Bắc Ninh), Quảng Ninh) và một số tỉnh khác ở phía Bắc. Phương pháp phân tích thành phần chính (PCA) được áp dụng để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố lập địa đến năng suất củ Cát sâm. Kết quả cho thấy năng suất củ Cát sâm phụ thuộc vào các điều kiện lập địa nơi trồng. Phân tích thành phần chính (PCA) xác định sáu yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến năng suất gồm: độ tàn che, độ chặt đất, độ dày tầng đất, tỷ lệ đá lẫn, độ dốc và địa hình, trong đó tàn che là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất. Trên cơ sở đó, nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí phân loại mức độ phù hợp của rừng trồng thành ba cấp: rất phù hợp, phù hợp và không phù hợp, với các yếu tố độ tàn che ≤ 0,4; Địa hình núi thấp; Độ dốc < 10 độ; Độ dày tầng đất > 100 cm; Đất tơi xốp đến hơi chặt và tỷ lệ đá lẫn < 3 % được xem là rất phù hợp, còn tàn che ≥ 0,6 hay đá lẫn > 8 % thuộc nhóm không phù hợp. Bộ tiêu chí này là cơ sở để các chủ rừng lựa chọn đúng lập địa, qua đó nâng cao hiệu quả của rừng trồng thông qua việc trồng Cát sâm dưới tán, góp phần phát triển lâm sản ngoài gỗ và bảo tồn nguồn gen quý.