ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG CỦA NGƯỜI DÂN ĐỐI VỚI TAI BIẾN TRƯỢT LỞ ĐẤT KHU VỰC PHÍA TÂY XÃ MƯỜNG HUM, TỈNH LÀO CAI
Tóm tắt
Trượt lở đất là một trong những dạng tai biến thiên nhiên phổ biến và nguy hiểm nhất tại khu vực miền núi Việt Nam, đặc biệt dưới tác động của biến đổi khí hậu, tai biến thiên nhiên này càng trở nên khó lường và gây hậu quả nghiêm trọng. Khu vực phía tây xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai là khu vực có địa hình hiểm trở, sườn dốc lớn và điều kiện xã hội đặc thù, dễ bị tổn thương bởi hiện tượng trượt lở đất. Nghiên cứu này sử dụng mô hình phân tích DPSIR kết hợp điều tra xã hội học và phân tích viễn thám nhằm đánh giá khả năng thích ứng của người dân địa phương trước tai biến trượt lở đất. Kết quả cho thấy hệ thống cảnh báo còn hạn chế, sinh kế phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp trên đất dốc, hạ tầng yếu và tỷ lệ thiệt hại về tài sản và sản xuất cao. Dù cộng đồng có một số kinh nghiệm bản địa trong ứng phó nhưng năng lực tổ chức và phục hồi vẫn còn thấp. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao khả năng thích ứng dựa vào cộng đồng như: phục hồi rừng đầu nguồn, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, đào tạo kỹ năng ứng phó và phát triển mô hình sinh kế thích nghi với rủi ro thiên tai.