Journal of Human Geography and Sustianable Development

THÚC ĐẨY VIỆC LÀM BỀN VỮNG Ở VÙNG BIÊN GIỚI ĐẤT LIỀN CỦA VIỆT NAM

Đỗ Tá Khánh — 2025-12-01

Bài viết phân tích chính sách và thực tiễn phát triển lao động, việc làm theo hướng bền vững tại các vùng biên giới đất liền của Việt Nam, nơi cư trú tập trung của đồng bào dân tộc thiểu số và có mức phát triển kinh tế - xã hội thấp hơn so với khu vực đồng bằng. Nghiên cứu cho thấy, Nhà nước đã triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ sinh kế, chuyển đổi nghề, tín dụng ưu đãi, định canh định cư, phát triển nguồn nhân lực, cùng các chương trình mục tiêu quốc gia nhằm cải thiện thu nhập và giảm nghèo tại các vùng biên giới đất liền. Thực tiễn tại các tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia cho thấy, sinh kế ngày càng đa dạng với sự phát triển của nghề truyền thống, cây dược liệu, du lịch cộng đồng, thương mại biên giới và lao động xuyên biên giới. Tuy nhiên, các hạn chế lớn vẫn tồn tại như chất lượng nguồn nhân lực thấp, việc làm phi chính thức chiếm đa số, thu nhập thiếu ổn định, chênh lệch tiếp cận chính sách và nguy cơ di cư lao động ồ ạt. Bài viết nhấn mạnh nhu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị, gắn tạo việc làm với phát triển kinh tế xanh và giảm nghèo bền vững.

PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở VÙNG BIÊN GIỚI ĐẤT LIỀN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG

Nguyễn Thị Đào — 2025-12-01

Bài viết phân tích hiện trạng phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp ở vùng biên giới đất liền Việt Nam theo hướng bền vững, trên nền tảng khung chính sách mới của Nhà nước và thực tiễn ở ba tuyến biên giới Việt - Trung, Việt - Lào và Việt - Campuchia. Dựa trên tổng hợp văn kiện chính sách, quy hoạch tỉnh và số liệu thống kê, nghiên cứu cho thấy nông - lâm nghiệp vẫn là trụ cột sinh kế và “bệ đỡ” an sinh ở vùng biên, nhất là với cộng đồng dân tộc thiểu số, dù tỷ trọng trong GRDP có xu hướng giảm dưới tác động của công nghiệp hóa và dịch vụ hóa. Nhiều địa phương đã hình thành vùng chuyên canh cây đặc sản, cây công nghiệp, phát triển rừng gỗ lớn, chi trả dịch vụ môi trường rừng, nông nghiệp công nghệ cao và mô hình lúa - thủy sản thích ứng biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và bảo vệ môi trường. Tuy vậy, phát triển bền vững còn bị hạn chế bởi quy mô sản xuất nhỏ lẻ, hạ tầng yếu, thiếu chế biến sâu và phụ thuộc thị trường biên mậu, trong khi rủi ro khí hậu và suy thoái tài nguyên gia tăng.

ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG VÀ ĐỀ XUẤT LỘ TRÌNH CHO THỊ TRƯỜNG TÍN CHỈ ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM

Lại Văn Mạnh — 2025-12-04

Nghiên cứu này nhằm phân tích tiềm năng và đề xuất khung chính sách cùng lộ trình phát triển thị trường tín chỉ đa dạng sinh học tại Việt Nam. Đây là thị trường đang thu hút sự quan tâm toàn cầu, đặc biệt từ chính phủ các nước, tổ chức bảo tồn và các định chế tài chính. Nghiên cứu xác định các yếu tố nền tảng như: bản chất của tín chỉ, các bên tham gia (người mua, người bán, trung gian), vai trò và công cụ chính sách trong việc hình thành thị trường. Đồng thời, nghiên cứu cũng đánh giá mức độ sẵn sàng của Việt Nam và nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng khung pháp lý toàn diện, lộ trình rõ ràng. Trên cơ sở phân tích hiện trạng và các yếu tố tác động, nghiên cứu đề xuất lộ trình phát triển thị trường gồm 4 giai đoạn đến năm 2040, hướng tới hình thành, vận hành và kết nối thị trường trong nước với khu vực và quốc tế

BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ CỦA CẢNH QUAN VĂN HÓA BIỂN HỘI AN

Nguyễn Thị Vĩnh Linh — 2025-12-04

Đại dương đã ban tặng cho các thành phố ven biển (trong đó có Hội An) một cảnh quan văn hoá biển độc đáo với hệ thống các di sản gắn liền với biển. Dựa trên khung lý thuyết về cảnh quan văn hoá biển, nghiên cứu này tập trung phân tích vị trí của cảnh quan biển trong bối cảnh không gian chung của Hội An và đề xuất các giải pháp cho việc tích hợp cảnh quan văn hóa biển vào thiết kế văn hóa và nghệ thuật của Hội An vì một tương lai phát triển bền vững. Để thực hiện nghiên cứu, tác giả kế thừa kết quả của các học giả trong nước và quốc tế có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến vấn đề này và sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như khảo sát thực địa, phân tích, tổng hợp, hệ thống cấu trúc.

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH NÔNG THÔN TỈNH ĐỒNG THÁP THEO HƯỚNG BỀN VỮNG

Trần Văn Của — 2025-12-04

Du lịch nông thôn đang trở thành xu hướng phát triển bền vững được nhiều địa phương tại Việt Nam chú trọng, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống và nâng cao sinh kế cho người dân. Đồng Tháp, với tiềm năng về cảnh quan sông nước, văn hóa sen, làng nghề và nông nghiệp đa dạng, được đánh giá là một trong những địa phương có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông thôn. Trong những năm gần đây, tỉnh đã hình thành nhiều mô hình điểm đến tại các địa phương như Tháp Mười, Sa Đéc, Lai Vung, Tam Nông, thu hút sự quan tâm của du khách. Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều hạn chế như sản phẩm du lịch thiếu tính đa dạng, độc đáo; kỹ năng tổ chức còn yếu và liên kết vùng chưa chặt chẽ; hạ tầng chưa hoàn thiện. Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng phát triển du lịch nông thôn tỉnh Đồng Tháp, dựa trên khảo sát hai nhóm đối tượng chính: du khách và hộ dân làm du lịch, nhằm xác định các yếu tố tác động và đưa ra giải pháp phát triển bền vững loại hình du lịch này.

BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ: KINH NGHIỆM TỪ TÂY QUẢNG NGÃI

Trần Thanh Hùng — 2025-12-01

Bài viết phân tích kinh nghiệm bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại Tây Quảng Ngãi (trước đây là tỉnh Kon Tum) nhằm rút ra các bài học về tính bền vững. Nghiên cứu vận dụng khung lý thuyết bảo tồn động (dynamic conservation) và khung đánh giá bốn trụ cột (xác thực văn hóa, sinh kế, quản trị và bền vững xã hội) để phân tích quá trình chuyển hóa di sản thành nguồn lực phát triển. Tây Quảng Ngãi đã xây dựng một khung thể chế đồng bộ. Các kết quả nổi bật cho thấy sự dịch chuyển sang “bảo tồn động”, gắn di sản với cộng đồng, giáo dục và sinh kế. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra những điểm nghẽn lớn về nguồn lực tài chính, nguy cơ “sân khấu hóa” và giản lược di sản do áp lực thương mại hóa, cùng thách thức đứt gãy trao truyền thế hệ kế tục. Từ đó, bài viết khuyến nghị mô hình quản trị văn hóa dựa vào cộng đồng, cùng với việc thiết lập chuỗi giá trị văn hóa - du lịch - OCOP, nâng cao năng lực thể chế và đẩy mạnh giáo dục văn hóa truyền thống nhằm đảm bảo tính xác thực và phát triển bền vững cho di sản.

NGHIÊN CỨU HÀNH VI TIÊU THỤ THỰC PHẨM CỦA CƯ DÂN ĐÔ THỊ TẠI QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI DƯỚI GÓC NHÌN ĐỊA LÝ NHÂN VĂN

Phan Quỳnh Lâm — 2025-12-04

Tại Việt Nam, thực phẩm thường xuyên trở thành chủ đề “nóng” trên các mặt báo. Các chủ đề này thường phản ánh những lo ngại về an toàn và chất lượng trong chuỗi cung ứng thực phẩm đô thị, đặc biệt tại những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh như quận Long Biên - thành phố Hà Nội. Nghiên cứu này sử dụng 164 phiếu điều tra xã hội học kết hợp với phương pháp phân tích thống kê và hệ thống thông tin địa lý (GIS), đã chỉ ra sự phân hóa trong tiêu thụ thực phẩm của cư dân tại quận Long Biên theo các đặc điểm xã hội khác nhau. Cụ thể là có sự chênh lệch đáng kể giữa các nhóm dân cư có mức thu nhập cao và nhóm người có mức thu nhập thấp về mức độ chấp nhận thực phẩm nông nghiệp đô thị. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, mặc dù người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng thực phẩm nhưng việc tiếp cận thực phẩm sạch vẫn còn hạn chế do giá thành cao và thiếu thông tin đáng tin cậy. Những phát hiện này đóng góp vào định hướng phát triển nông nghiệp đô thị, chuỗi thực phẩm đô thị cũng như chính sách về quy hoạch đô thị tại Việt Nam.

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY SẦU RIÊNG Ở HUYỆN ĐẠ HUOAI, TỈNH LÂM ĐỒNG

Nguyễn Thị Hường — 2025-12-01

Bài viết phân tích thực trạng phát triển cây sầu riêng ở huyện Đạ Huoai[1], tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2019-2023 dựa trên số liệu thống kê và khảo sát thực địa tại 100 hộ nông dân trồng sầu riêng. Nội dung khảo sát tập trung vào diện tích, năng suất, sản lượng, thu nhập và mức độ áp dụng quy trình canh tác VietGAP. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh giữa các xã và phân tích SWOT nhằm làm rõ điểm mạnh, điểm yếu và các thách thức trong phát triển sầu riêng tại địa phương. Kết quả cho thấy có sự chênh lệch đáng kể giữa các xã về hiệu quả sản xuất và thu nhập. Các hộ áp dụng VietGAP đạt mức thu nhập bình quân cao hơn so với các hộ canh tác truyền thống. Ngoài ra, bài viết cũng chỉ ra ba thách thức chính đối với sự phát triển bền vững ngành trồng sầu riêng của địa phương, bao gồm: sự phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc, thiếu quy hoạch vùng sản xuất tập trung và năng lực tổ chức liên kết sản xuất còn hạn chế. Từ đó, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp phát triển bền vững như: nâng cao chất lượng giống, mở rộng áp dụng quy trình VietGAP, hoàn thiện quy hoạch vùng chuyên canh, đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.

[1]Trước ngày 1/7/2025 là huyện Đạ Huoai gồm 9 đon vị hành chính (02 thị trấn và 07 xã). Khu vực lấy mẫu của bài viết bao gồm địa giới 05 xã: Hà Lâm, Đạ P’Loa, Đạ Oai, Mađaguôi và Đoàn Kết.