Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng (nay là Tạp chí Kinh tế - Luật và Ngân hàng)

Chính sách của các ngân hàng trung ương trên thế giới hỗ trợ phục hồi kinh tế trong giai đoạn dịch COVID-19 và một số vấn đề đặt ra

Pham Manh Hung — 2022-07-15

Sự xuất hiện của đại dịch COVID-19 không chỉ có tác động nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng mà còn ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu như một cú sốc phi truyền thống. Điều này khiến cho các năm 2020- 2021 là những năm kỷ lục của các chính sách được thực thi bởi Chính phủ các nước trong nỗ lực giải cứu nền kinh tế. Giải pháp và công cụ thực thi chính sách của các nước có thể khác nhau, nhưng nhìn chung đều thực hiện thông qua chính sách tiền tệ, tín dụng và tài khóa. Nghiên cứu này sẽ tổng hợp, phân tích và đánh giá dựa trên dữ liệu là kinh nghiệm quốc tế về chính sách của các ngân hàng trung ương trên thế giới nhằm hỗ trợ nền kinh tế trong giai đoạn dịch COVID-19. Trên cơ sở đó, nghiên cứu cũng chỉ ra một số vấn đề về kiểm soát lạm phát, lãi suất, quản lý bảng cân đối kế toán của các ngân hàng trung ương, và thực hiện các quy định quản lý từ việc áp dụng các chính sách hỗ trợ này.

Nghiên cứu về phát triển Mobile Money- Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam

Đào Bích Ngọc — 2022-07-15

Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả sử dụng phương pháp thu thập thông tin thứ cấp để nghiên cứu mô hình quản lý, phát triển của Mobile Money tại một số quốc gia đã và đang triển khai dịch vụ này. Nhóm tác giả xem xét các điểm mạnh, điểm yếu của Mobile Money ở từng quốc gia thông qua các dữ liệu về số lượng tài khoản giao dịch, khối lượng tiền được giao dịch trong ngày, tổng các đại lý giao dịch và các BOT giao dịch của 3 quốc gia là Philippines, Ghana và Bangladesh để nghiên cứu. Từ đó, nhóm tác giả phân tích và đưa ra bài học khi áp dụng Mobile Money tại Việt Nam, giúp cho hệ thống thanh toán Mobile Money phát triển an toàn, được mọi người dân tin cậy, sử dụng trong thời gian sớm nhất, đưa Việt Nam tới gần hơn với hệ thống thanh toán phi tiền mặt trong tương lai

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực Fintech: Một số khuyến nghị nhìn từ thực tiễn của Anh và Singapore

Phạm Đức Anh — 2022-07-15

Sự phát triển mạnh mẽ của Fintech trong thời gian qua đã mang đến những sản phẩm, dịch vụ tài chính mới với công nghệ vượt trội cho cả người tiêu dùng và doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy quá trình hiện đại hóa của hệ thống tài chính. Tuy nhiên, lĩnh vực này đòi hỏi phải có những chế định giám sát, kiểm soát đặc biệt đối với rủi ro có thể gây ra cho hệ thống tài chính cũng như nền kinh tế nói chung. Một giải pháp hữu hiệu cho vấn đề này, căn cứ từ thực tiễn các nước, đó là thiết lập một cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu tình huống và dữ liệu thứ cấp nhằm xem xét cách thức triển khai và đánh giá hiệu quả của việc áp dụng sandbox trong lĩnh vực Fintech tại các quốc gia Anh và Singapore. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp lý và nâng cao hiệu quả triển khai cơ chế sandbox tại Việt Nam.

Kinh tế tuần hoàn: Cơ hội và thách thức đối với phát triển bền vững tại Việt Nam

Trần Thị Xuân Anh — 2022-07-15

Trong những năm gần đây, nhiều nước trên thế giới thông qua Thỏa thuận Paris về Biến đổi khí hậu đã tuyên bố mục tiêu phát triển bền vững, trong đó nhấn mạnh vai trò của mô hình Kinh tế tuần hoàn trong việc xoá đói giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế kết hợp với tái tạo môi trường. Kinh tế tuần hoàn được xác định là mục tiêu, đồng thời cũng thể hiện trách nhiệm quốc tế của Việt Nam trong vấn đề bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu, hỗ trợ doanh nghiệp giảm rủi ro về khủng hoảng thừa sản phẩm, khan hiếm tài nguyên, tạo động lực để đầu tư, đổi mới công
nghệ. Bài viết này sẽ làm rõ đặc điểm, vai trò của kinh tế tuần hoàn đối với phát triển bền vững qua việc nghiên cứu kinh nghiệm ở một số quốc gia trên thế giới, áp dụng khung lý luận để phân tích hiện trạng tại Việt Nam với các cơ hội từ chính sách bảo vệ môi trường, đường lối chủ trương của Đảng đã được triển khai đồng bộ trong những năm qua, cách mạng công nghệ 4.0 và việc tham gia hội nhập kinh tế tài chính sâu rộng. Tuy nhiên, Việt Nam cũng phải đối mặt với không ít thách thức đặt ra trong quá trình thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, như nguồn lực cho việc
thực hiện chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, phát triển hệ sinh thái để thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn…

Công bố trách nhiệm xã hội và rủi ro trong doanh nghiệp: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam

Nguyễn Thị Hoa Hồng — 2022-07-15

Công bố thông tin trách nhiệm xã hội là một mục tiêu chiến lược của các doanh nghiệp trong những thập kỷ gần đây. Các doanh nghiệp có điểm công bố thông tin trách nhiệm xã hội cao đã được chứng minh có tác động tích cực tới hiệu quả kinh doanh, quản trị công ty, danh tiếng công ty và giảm thiểu rủi ro trong doanh nghiệp. Bài viết nghiên cứu ảnh hưởng của công bố trách nhiệm xã hội đến các rủi ro trong doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2010- 2021. Các rủi ro trong doanh nghiệp được đo lường bằng hệ số beta- rủi ro hệ thống và hệ số Altman Z-score- nguy cơ phá sản của doanh nghiệp. Kết quả từ mô hình hồi quy đa biến cho thấy doanh nghiệp có các hoạt động trách nhiệm xã hội hiệu quả thể hiện qua điểm công bố trách nhiệm xã hội cao sẽ có tác động làm giảm những rủi ro mà doanh nghiệp phải chịu. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chứng minh được các nhân tố khác bao gồm quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính, tính thanh khoản và khả năng chịu lỗ đều có những tác động nhất định trong việc gánh chịu rủi ro các doanh nghiêp niêm yết tại Việt Nam.

Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam

Nguyễn Thanh Phương — 2022-07-15

Bài viết nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố đến khả năng sinh lời của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam giai đoạn 2014- 2020, dựa trên dữ liệu thu thập từ hệ thống báo cáo tài chính đã được kiểm toán của 15 ngân hàng có quy mô từ nhỏ tới lớn và chiếm tỷ trọng 62% về tổng tài sản của cả hệ thống. Nhóm tác giả sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính đa bội và các mô hình phân tích nhân tố để xử lý dữ liệu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, quy mô tài sản của ngân hàng, quy mô vốn chủ sở hữu, rủi ro thanh khoản, thu nhập lãi và thu nhập ngoài lãi có tác động thuận chiều
và có ý nghĩa thống kê với khả năng sinh lời. Trong khi đó chi phí quản lý, rủi ro tín dụng và thuế có tác động ngược chiều và có ý nghĩa thống kê với khả năng sinh lời.

Các chính sách tiền tệ, tín dụng hỗ trợ nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn COVID-19 và một số khuyến nghị

Phạm Mạnh Hùng — 2022-07-15

Sự đột ngột về tốc độ suy thoái kinh tế, sự gia tăng biến động của thị trường tài chính và sự không chắc chắn về tác động của đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy hàng loạt phản ứng chưa từng có về tốc độ, phạm vi và quy mô của các ngân hàng trung ương trên thế giới trong hai năm 2020 và 2021. Trong bối cảnh đó, bám sát các chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động, quyết liệt, chỉ đạo hệ thống các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm bảo đảm kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn nền kinh tế trong giai đoạn 2020-2021. Để đánh giá khả năng tiếp cận và mức độ hiệu quả của các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nói chung và cơ chế hỗ trợ thông qua công cụ tiền tệ tín dụng nói riêng, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 483 doanh nghiệp trên địa bàn cả nước. Thông qua kết quả khảo sát, nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích nội dung các chính sách hỗ trợ tiền tệ, tín dụng của Ngân hàng Nhà nước dành cho nền kinh tế và đánh giá hiệu quả của các chính sách, từ đó đề xuất các khuyến nghị trong giai đoạn tiếp theo nhằm hỗ trợ tất cả các đối tượng trong nền kinh tế vượt qua khó khăn trong đại dịch, quay trở lại quỹ đạo phục hồi và phát triển bền vững.