Tạp chí Kiến trúc Việt Nam

Bảo tồn, phát huy các giá trị “bất biến” của hồ Gươm là tiền đề xây dựng một đặc khu, một di sản văn hóa thế giới mới

tcktvn@gmail.com — 2025-07-17

Khu vực Hồ Gươm (Hồ Hoàn Kiếm) và Phố cổ Hà Nội là nơi tích tụ, tiếp biến văn hiến hơn ngàn năm qua, vừa sâu sắc huyền bí, vừa nhiều giá trị hấp dẫn, được coi như là trái tim trong mọi quyết sách và là một yếu tố “bất biến” trong quy hoạch phát triển đô thị Thủ đô Việt Nam (Trường, 2025). Nên đánh giá, đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy những giá trị “bất biến” của khu vực Hồ Gươm sẽ làm cơ sở cho việc xây dựng các chiến lược phù hợp với phát triển bền vững không gian di sản đô thị Hà Nội.

Chiến lược chuyển đổi công trình hành chính thời kỳ hậu cải cách hành chính

tcktvn@gmail.com — 2025-07-17

Trong bối cảnh cải cách hành chính sâu rộng với các bước bỏ cấp huyện, sáp nhập xã và sáp nhập tỉnh, dư thừa trụ sở hành chính, đất công và tài sản công đang trở thành vấn đề nan giải. Nếu không có chiến lược xử lý hiệu quả, tình trạng này có thể dẫn đến lãng phí ngân sách, khiếu kiện pháp lý hay thậm chí là tham nhũng. Bài viết đề xuất một số giải pháp, từ tài chính, quy hoạch đến kiến trúc, công nghệ, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất công, phát triển đô thị thông minh và tối ưu hóa hạ tầng.

Tiêu chí đánh giá và phương pháp áp dụng công trình hành chính dôi dư sau sáp nhập: Hướng tới phát triển bền vững và hiệu quả xã hội

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Mỗi công trình hành chính dôi dư không phải là một khối tài sản vô tri, mà là một phần trong đời sống đô thị. Nếu không có con người sử dụng, không có mục tiêu phục vụ rõ ràng, thì giá trị của công trình sẽ hao mòn theo thời gian. Mỗi quyết định chuyển đổi, dù là giữ nguyên chức năng, thay đổi chức năng hay giao cho tổ chức khác quản lý, đều phải xuất phát từ đánh giá cụ thể về bối cảnh không gian, nhu cầu sử dụng thực tế và năng lực vận hành lâu dài. Mọi mô hình nên được xây dựng trên cơ sở thử nghiệm, đo lường, phản hồi, điều chỉnh - chứ không thể quyết định theo cảm hứng, thói quen hay áp lực hình thức.

Trụ sở cũ - Bài toán mới

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Việc sáp nhập hàng nghìn đơn vị hành chính cấp xã, huyện và cấp tỉnh không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn đặt ra một bài toán lớn: xử lý hàng loạt trụ sở hành chính cũ không còn sử dụng đúng chức năng. Đây không chỉ là câu chuyện về quản lý tài sản, mà còn phản ánh năng lực thể chế, tầm nhìn quy hoạch và trách nhiệm sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Nếu được nhìn nhận đúng và xử lý bài bản, những trụ sở dôi dư hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực phát triển mới cho cộng đồng, thay vì bị bỏ ngỏ trong sự chờ đợi và lúng túng.

Tránh lãng phí trụ sở sau sắp xếp - cần ứng dụng công nghệ trong quản lý tài sản

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Trong thế kỷ XXI, thế giới đã phát triển nhanh, làm ra nhiều của cải, nhưng thế giới còn phát triển nhanh hơn trong công nghệ quản lý tài sản (cả công lẫn tư) gọi chung là công nghệ Quản lý cơ sở vật chất (FM - Facilities Management). Toàn bộ tài sản được mô tả trên hệ thống thông tin địa lý số hóa (GIS - Geographic Information System) bao gồm thông tin định vị trên bản đồ vệ tinh, các thông số kỹ thuật, định giá trị vật lý và phi vật lý của tài sản… Chúng ta cần tận dụng các công kỹ nghệ mới để thống kê, rà soát, kiểm đếm tài sản. Từ hồ sơ hiện trạng chi tiết đó, chúng ta sẽ nhận diện được những điểm mạnh, yếu của tài sản mà khai thác tối ưu vào các chức năng mới.

Bài toán nào cho việc chuyển đổi công năng các công sở dôi dư?

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Sau khi xoá bỏ cấp huyện và sáp nhập tỉnh, ứng xử thế nào với các khu Trung tâm Hành chính của đô thị huyện lỵ và tỉnh lỵ cũ (sau đây gọi tắt là các khu Trung tâm đô thị cũ, viết tắt là khu TTĐT cũ) là một vấn đề rất lớn, được Đảng, Nhà nước, cấp uỷ, chính quyền các cấp và nhân dân đặc biệt quan tâm. Đã có nhiều gợi ý, đề xuất mang tính định hướng các phương án ứng xử đối với các công sở nhưng xem ra còn quá nhiều nội dung cần bàn thảo, phản biện xã hội để có thể lựa chọn được phương án tối ưu. Đặc biệt, dường như hầu hết các ý kiến chỉ nêu ứng xử với các công trình công sở với những gợi ý cho từng công trình mà chưa có gợi ý hay đề xuất nào định hướng tương lai cho tổng thể các khu đô thị cũ (KĐT cũ), trong đó các khu trung tâm đã hết vai trò là trung tâm hành chính. Với góc nhìn của người từng nhiều năm làm công tác quy hoạch đô thị, tôi xin góp một vài ý kiến, trên cơ sở lấy thực tế tại tỉnh Bắc Ninh.

Ưu tiên chuyển đổi công sở dôi dư thành trung tâm chăm sóc người cao tuổi - Chiến lược an sinh cho thời kỳ già hóa dân số

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Trong bối cảnh cả nước đang từng bước thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính, dẫn đến dôi dư nhiều trụ sở công quyền, việc sử dụng lại những công trình này không thể chỉ dừng ở tính toán hợp lý về mặt vật chất, mà cần được đặt trong một chiến lược tổng thể, lâu dài và mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Trong các phương án chuyển đổi chức năng sử dụng, Nhà nước nên xác định rõ một hướng ưu tiên chiến lược, đó là tận dụng các công sở dôi dư để xây dựng các trung tâm chăm sóc sức khỏe và viện dưỡng lão cho người cao tuổi.

Xử lý trụ sở dôi dư - Hướng tới phục vụ xã hội

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Báo cáo tổng hợp của Bộ Nội vụ cho thấy, hiện cả nước có khoảng hơn 38.000 trụ sở công ở cấp tỉnh. Sau khi sáp nhập, vẫn còn hơn 4.200 trụ sở dôi dư cần phải xử lý. Đáng chú ý hơn, khi áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ tháng 7/2025, dự kiến có thêm hơn 18.500 trụ sở các cơ quan, đơn vị sẽ không còn chức năng “công sở”. Điều này cho thấy quy mô, khối lượng tài sản công dôi dư là rất lớn, đòi hỏi phải có phương án xử lý đồng bộ, bài bản, tránh gây lãng phí, thất thoát tài sản công, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích kinh tế - xã hội. Tạp chí Kiến trúc Việt Nam xin gửi tới độc giả một số ý kiến của các chuyên gia về vấn đề xử lý trụ sở dôi dư.

Ứng dụng mặt cong tự do trong thiết kế và xây dựng các công trình kiến trúc hiện đại tại Việt Nam

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Bài báo trình bày quá trình nghiên cứu về mặt cong tự do và khả năng ứng dụng của chúng trong thiết kế - xây dựng. Mục đích nghiên cứu nhằm cung cấp khái niệm mặt cong tự do và từ đó đưa ra phương pháp để đơn giản hóa mặt cong tự do. Phương pháp phân tích và tổng hợp, phân loại và hệ thống, phương pháp lịch sử, phân tích và tổng kết kinh nghiệm, phương pháp chuyên gia đã được sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy các loại mặt cong tự do vừa độc đáo vừa có tính thẩm mĩ cao nên ngày càng được ứng dụng nhiều trong kiến trúc. Hơn nữa, khi tiến hành đơn giản hóa mặt cong tự do, các thiết kế thực tế thể hiện chính xác trên bản vẽ và thuận lợi trong quá trình thi công, thi công nhanh chóng, sử dụng ít nguyên vật liệu, giúp giảm chi phí xây dựng nhưng vẫn đảm bảo được ý tưởng của các nhà thiết kế cũng như sự bền vững của công trình.

Ứng dụng công nghệ để tối ưu thời gian trong quá trình thiết kế thi công nội thất

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Bài viết trình bày việc ứng dụng công nghệ và quy trình modular hóa trong thiết kế - thi công nội thất tủ, đặc biệt là tủ bếp và tủ áo, nhằm tăng tốc độ triển khai, tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu tập trung vào các công cụ số như Coohom, House3D, nền tảng quản lý tiến độ Base.vn, cùng mô hình sản xuất mô-đun từ Flexfit (Việt Nam), Häcker (Đức), Oppein (Trung Quốc) và cách tiếp cận sáng tạo tại Cesar (Ý). Kết quả cho thấy việc tích hợp công nghệ - quy trình hóa - và yếu tố con người là chìa khóa để nâng cao năng suất, giảm sai sót và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong ngành nội thất Việt Nam.

Phong cách kiến trúc Đông Dương tại Hà Nội: Từ ảnh hưởng thuộc địa đến bản sắc kiến trúc lai ghép

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Khi người Pháp đặt chân đến Hà Nội vào cuối thế kỷ XIX, họ không chỉ mang theo quyền lực chính trị mà còn áp đặt một mô hình đô thị và kiến trúc hoàn toàn xa lạ với truyền thống bản địa. Dưới vỏ bọc của “sứ mệnh khai hóa”, người Pháp đã tổ chức lại không gian đô thị theo nguyên tắc phương Tây, với các trục đường thẳng, công trình hành chính, biệt thự và quảng trường được quy hoạch một cách bài bản. Tuy nhiên, trong quá trình thực dân hóa ấy, một hiện tượng đặc biệt đã xuất hiện - phong cách kiến trúc Đông Dương - như một nỗ lực điều chỉnh và lai ghép giữa kiến trúc Pháp cổ điển với điều kiện tự nhiên và văn hóa Á Đông.

Ứng dụng mặt cong hình học Hyperbolic Paraboloid trong thiết kế đồ án kiến trúc

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Bài viết này tập trung nghiên cứu mặt Hyperbolic Paraboloid (mặt yên ngựa) – một dạng mặt cong bậc hai có thể được hình thành từ các đường thẳng, nhờ đó vừa dễ gia công thi công, vừa dễ ứng dụng trong thiết kế. Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ đặc điểm hình học, phương pháp biểu diễn và các cách ứng dụng mặt Hyperbolic Paraboloid trong thiết kế đồ án kiến trúc.

Thực trạng ứng dụng đơn giản hóa mặt cong tự do bằng các tấm phẳng đa giác trong thiết kế kiến trúc

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Trong kiến trúc hiện đại, mặt cong tự do ngày càng được ứng dụng rộng rãi nhờ khả năng tạo nên hình khối độc đáo, mềm mại và giàu tính biểu cảm cho công trình. Tuy nhiên, việc thi công các mặt cong tự do trong thực tế lại đặt ra nhiều thách thức về mặt kỹ thuật, kinh tế và công nghệ chế tạo. Các mặt cong tự do thường yêu cầu sản xuất bằng các khuôn mẫu đặc biệt hoặc công nghệ đắt tiền, đồng thời đòi hỏi trình độ thi công cao để đảm bảo chất lượng và độ chính xác. Trước thực tế đó, giải pháp được nhiều nhà nghiên cứu và kiến trúc sư lựa chọn là đơn giản hóa mặt cong tự do thành các tấm phẳng đa giác. Việc phân mảnh mặt cong thành các đa giác phẳng giúp người thiết kế có thể lựa chọn các loại vật liệu đa dạng hơn, có sẵn trên thị trường, dễ dàng gia công bằng máy CNC hoặc cắt thủ công, đồng thời rút ngắn thời gian và giảm chi phí sản xuất, lắp dựng. Phương pháp này cũng được hỗ trợ bởi các phần mềm thiết kế đồ họa hiện đại, cho phép mô hình hóa và kiểm soát sai số trong quá trình chuyển đổi từ hình học cong sang mặt phẳng. Bài báo là góc nhìn toàn cảnh về những thuận lợi và khó khăn trong quá trình đơn giản hóa mặt cong tự do bằng các tấm phẳng đa giác trong thiết kế kiến trúc. Tuy nhiên, việc kết hợp với sự hỗ trợ của công nghệ số và phần mềm mô hình hóa, quy trình đơn giản hóa mặt cong tự do bằng các tấm phẳng đa giác là một hướng đi đã và đang mang nhiều giá trị thực tiễn. Nó không chỉ giúp hiện thực hóa các ý tưởng thiết kế táo bạo mà còn đóng góp vào quá trình tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng thi công trong thực tế xây dựng.

Địa thế chùa miền Bắc - Các đặc điểm và giá trị nghệ thuật

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Địa thế chùa miền Bắc thường theo thuyết phong thủy: chùa được xây trên thế đất đẹp, có sông, có núi, với địa điểm không gần khu dân cư quá mà cũng không xa khu dân cư quá và thường quay về hướng Nam. Bài viết đề cập tới các đặc điểm và giá trị nghệ thuật của địa thế chùa miền Bắc, góp phần cho việc giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống của kiến trúc Phật giáo, làm cơ sở cho việc kế thừa và phát huy để nền kiến trúc Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Đánh giá đặc tính của vật liệu nhựa cao cấp ứng dụng trong thiết kế nội thất đương đại

tcktvn@gmail.com — 2025-07-18

Nhựa tổng hợp là loại vật liệu polymer nhân tạo được dùng làm nguyên liệu để sản xuất các sản phẩm xuất hiện trong mọi lĩnh vực và đời sống sinh hoạt hàng ngày. Đứng trước những thay đổi của thời đại, lối sống, cách tư duy và thói quen tiêu dùng, vật liệu nhựa không ngừng biến đổi và phát triển. Cùng với đó, công nghệ cũng phát triển vượt bậc, chúng ta có khái niệm vật liệu nhựa cao cấp đáp ứng được mục tiêu đưa công nghệ vào đời sống, thay thế nhiều vật liệu truyền thống, tăng tính ứng dụng và sáng tạo trong thiết kế nội thất. Tuy nhiên, cần lưu ý khi ứng dụng trong thiết kế nội thất hiện đại phải đảm bảo một số nguyên tắc nhất định. Những nguyên tắc này tổng hợp dựa trên đánh giá đặc tính riêng của vật liệu. Bằng việc đánh giá đặc tính của vật liệu nhựa cao cấp, bài báo nêu những nguyên tắc chỉ dẫn, gợi ý cho các nhà nghiên cứu và người thực hành thiết kế hiểu về vật liệu, qua đó đề xuất những giải pháp thiết kế nội thất sử dụng vật liệu nhựa cao cấp một cách hiệu quả.