Tạp chí Xây dựng và Đô thị

ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC KẾT CẤU HẠ TẦNG ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM

Ths. Phạm Ngọc Sơn — 2026-02-07

Tóm tắt: Nghiên cứu đánh giá mức độ áp dụng kinh tế tuần hoàn (KTTH) trong xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam dựa trên khung lý thuyết quốc tế và khảo sát 20 doanh nghiệp trên toàn quốc. Mẫu khảo sát chủ yếu là doanh nghiệp thâm niên, quy mô từ lớn tới nhỏ. Kết quả cho thấy nhận thức và đào tạo về KTTH còn hạn chế (35% được đào tạo), trong khi 95% chưa từng nhận hỗ trợ từ Nhà nước. Tuy vậy, mức độ sẵn sàng áp dụng khá cao (65%). Nhóm doanh nghiệp tiên phong ghi nhận lợi ích rõ rệt như tăng tái chế, giảm lãng phí và chi phí. Đào tạo là yếu tố then chốt, giúp tỷ lệ áp dụng cao hơn nhiều so với nhóm chưa đào tạo. Các điểm nghẽn chính gồm đào tạo nhân công còn hẹp, thiếu máy móc hỗ trợ KTTH và hầu như chưa đo lường phát thải CO₂. Nghiên cứu đề xuất tăng cường đào tạo, hỗ trợ công nghệ và hoàn thiện cơ chế đo lường môi trường.

PHÁT TRIỂN NHÀ Ở XÃ HỘI: NHỮNG CHUYỂN BIẾN TÍCH CỰC

Ths. Lưu Thị Thủy — 2026-01-22

Tóm tắt: Nhà ở xã hội (NOXH) đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững tại Việt Nam.
Trước năm 2023, thị trường NOXH gặp nhiều khó khăn trong công tác thu hút đầu tư, bố trí quỹ đất và thủ tục triển khai dự án.
Từ năm 2025, cùng với việc Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực và chương trình xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH đến năm 2030 được
thực thi quyết liệt, các chuyển biến tích cực bắt đầu xuất hiện rõ nét: số lượng dự án tăng mạnh, thủ tục đầu tư minh bạch, doanh
nghiệp tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn và tiến trình chuyển đổi số được đẩy nhanh. Bài báo đánh giá tổng quan các kết quả nổi
bật của năm 2025, phân tích các yếu tố tạo động lực cho thị trường NOXH và đề xuất giải pháp nhằm đảm bảo phát triển bền vững
giai đoạn tiếp theo

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG BẢO ĐẢM TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG CHO LỨA TUỔI HỌC SINH TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Ths. Phạm Tuấn Anh — 2026-01-22

Tóm tắt: Tai nạn giao thông đường bộ
tại Việt Nam nói chung vẫn đang là một
thách thức lớn đòi hỏi cả hệ thống chính
trị cùng vào cuộc để tiếp tục thực hiện
mục tiêu giảm số vụ, số người chết, bị
thương, đặc biệt là giảm số vụ tai nạn, số
người chết liên quan đến lứa tuổi học sinh
– những mầm non tương lai của đất nước.
Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 21/12/2023
của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường
bảo đảm an toàn giao thông (ATGT) cho
học sinh trong tình hình mới đã triển khai
được hơn một năm, bước đầu đã có kết
quả khả quan khi số vụ tai nạn giao thông,
số người chết là học sinh đã giảm so với
năm 2023. Tuy nhiên, các giải pháp đó cần
phải được duy trì liên tục để đạt mục tiêu
đảm bao an toàn giao thông hơn nữa cho
lứa tuổi học sinh khi đi học và khi về nhà.

ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC KẾT CẤU HẠ TẦNG ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM

Ths. Phạm Ngọc Sơn — 2026-01-22

Tóm tắt: Nghiên cứu đánh giá mức độ áp dụng kinh tế
tuần hoàn (KTTH) trong xây dựng hạ tầng giao thông đường
bộ tại Việt Nam dựa trên khung lý thuyết quốc tế và khảo
sát 20 doanh nghiệp trên toàn quốc. Mẫu khảo sát chủ yếu
là doanh nghiệp thâm niên, quy mô từ lớn tới nhỏ. Kết quả
cho thấy nhận thức và đào tạo về KTTH còn hạn chế (35%
được đào tạo), trong khi 95% chưa từng nhận hỗ trợ từ Nhà
nước. Tuy vậy, mức độ sẵn sàng áp dụng khá cao (65%). Nhóm
doanh nghiệp tiên phong ghi nhận lợi ích rõ rệt như tăng tái
chế, giảm lãng phí và chi phí. Đào tạo là yếu tố then chốt, giúp
tỷ lệ áp dụng cao hơn nhiều so với nhóm chưa đào tạo. Các
điểm nghẽn chính gồm đào tạo nhân công còn hẹp, thiếu máy
móc hỗ trợ KTTH và hầu như chưa đo lường phát thải CO₂.
Nghiên cứu đề xuất tăng cường đào tạo, hỗ trợ công nghệ và
hoàn thiện cơ chế đo lường môi trường.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP THOÁT NƯỚC ĐÔ THỊ THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU KINH NGHIỆM TỪ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

PGS.TS. Nguyễn Hồng Tiến — 2026-01-22

Tóm tắt: Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và
cường độ các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn,
ngập úng và nước biển dâng, gây áp lực đáng kể lên hệ thống
thoát nước đô thị tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác.
Bài báo phân tích một số giải pháp thoát nước đô thị tại vùng
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nhằm tăng cường khả
năng thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu ngập úng.
Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp và kiến
nghị các đô thị cần sớm tích hợp phân tích rủi ro khí hậu vào
quy hoạch và ưu tiên đầu tư cho các mô hình thoát nước bền
vững trong tương lai

TỔNG QUAN ỨNG DỤNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ VÒNG ĐỜI (LCA) TRONG QUY HOẠCH ĐÔ THỊ

Ths. Nguyễn Việt Bình — 2026-01-22

Tóm tắt: Trước áp lực từ các vấn đề môi trường toàn cầu
như phát thải khí nhà kính, tiêu thụ năng lượng và cạn kiệt tài
nguyên, Đánh giá vòng đời (LCA) được công nhận là phương
pháp luận toàn diện nhằm định lượng các tác động môi trường
của hệ thống đô thị. Nghiên cứu này tập trung phân tích ứng
dụng của LCA trong bốn lĩnh vực trọng yếu của quy hoạch đô
thị: Môi trường xây dựng, giao thông, hệ thống nước và hạ tầng
xanh. Mặc dù mang lại lợi ích đáng kể trong việc hỗ trợ ra quyết
định và tối ưu hóa thiết kế, việc áp dụng LCA vẫn đối mặt với
thách thức về sự thiếu đồng nhất dữ liệu và hạn chế trong triển
khai thực tế. Bài viết nhấn mạnh sự cần thiết của việc tích hợp
LCA với các công cụ quy hoạch khác nhằm hướng tới mô hình
thành phố xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu

PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ THEO ĐỊNH HƯỚNG GIAO THÔNG CÔNG CỘNG TẠI HÀ NỘI MỘT SỐ VẤN ĐỀ CÒN TỒN TẠI

TS. Nguyễn Hồng Giang — 2026-01-22

Tóm tắt: Quy hoạch đô thị gắn với
giao thông công cộng không chỉ là giải
pháp giao thông mà còn là một chiến
lược phát triển toàn diện cho tương lai đô
thị. Thành phố Hà Nội đang đứng trước
thực trạng quá tải về giao thông, cơ sở
hạ tầng phát triển không kịp với sự tăng
trưởng của phương tiện. Do vậy, Hà Nội
cần có những định hướng cụ thể về mô
hình phát triển đô thị theo định hướng
giao thông công cộng (TOD) nhằm xây
dựng thành phố theo mô hình xanh,
hiện đại và văn minh, lấy giao thông
công cộng làm trụ cột phát triển. Hà Nội
có thể phát triển bền vững, giảm tải giao
thông và gia tăng giá trị bất động sản khi
hạ tầng vận tải và quy hoạch đô thị được
tích hợp hiệu quả.

ỨNG DỤNG MÔ HÌNH THÔNG TIN CÔNG TRÌNH (BIM) TRONG MÔ PHỎNG TIẾN ĐỘ VÀ CHI PHÍ CHO CÔNG TRÌNH NHÀ CAO TẦNG

Ths. Vũ Thị Khánh Chi — 2026-01-22

Tóm tắt: Mô hình thông tin công trình (BIM) là một công
cụ hỗ trợ quản lý xây dựng hiện đại, cho phép tích hợp dữ liệu
thiết kế, tiến độ và chi phí trên cùng một nền tảng mô hình
hóa. Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả đã ứng dụng BIM để
xây dựng mô hình 3D, tích hợp tiến độ (4D) và chi phí (5D) cho
hạng mục móng của một công trình nhà cao tầng. Việc triển
khai mô hình BIM 5D không chỉ góp phần nâng cao tính trực
quan và khả năng phối hợp giữa các bộ phận mà còn giúp kiểm
soát tiến độ, ngân sách và phát hiện sớm các xung đột trong
thi công. Kết quả nghiên cứu là cơ sở thực tiễn để khuyến nghị
mở rộng ứng dụng BIM trong các dự án xây dựng dân dụng có
quy mô lớn

TỪ ĐỒ ÁN ĐẾN BÀI BÁO: CHUYỂN HÓA TƯ DUY NGHIÊN CỨU TRONG QUY HOẠCH THEO CHUẨN QUỐC TẾ

NCS. KTS. Phan Mỹ Dung — 2026-01-22

TÓM TẮT: Xu hướng quy hoạch dựa trên dữ liệu và công
bố trên tạp chí quốc tế đang trở thành chuẩn mực toàn cầu.
Tại Việt Nam, đào tạo quy hoạch thường tập trung vào kỹ năng
thiết kế, trong khi năng lực nghiên cứu mới được chú trọng ở
bậc sau đại học, tạo khoảng cách khi sinh viên muốn du học
hoặc phát triển học thuật. Bài viết đề xuất quy trình nhằm
khai thác tiềm năng từ đồ án thiết kế thành bài báo khoa
học, phục vụ sinh viên và nhà quy hoạch trẻ có nguyện vọng
công bố quốc tế. Quy trình gồm: (1) Làm rõ sự khác biệt giữa
hai logic tư duy; (2) Giới thiệu các phương pháp nghiên cứu
đương đại (định lượng, định tính, hỗn hợp, so sánh); (3) Hướng
dẫn cấu trúc viết IMRaD (Introduction, Methods, Results, and
Discussion); và (4) Đề xuất giải pháp tích hợp tạo thành hệ
sinh thái nghiên cứu. Mục tiêu: Tạo cơ hội chuyển hóa đồ án
thành nghiên cứu, nâng cao chất lượng báo cáo quy hoạch
và xây dựng nền tảng học thuật cho ngành quy hoạch đô thị
Việt Nam

ĐỊNH HƯỚNG THIẾT KẾ CÔNG VIÊN TƯỞNG NIỆM TẠI KHU BIỆT THỰ SỐ 1 LÝ THÁI TỔ: SỰ HÒA HỢP GIỮA BẢO TỒN DI SẢN VÀ KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG

Ths. Phạm Đức Long — 2026-01-22

Tóm tắt: Khu biệt thự số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài, TP.
Hồ Chí Minh) là một quần thể kiến trúc và cảnh quan có giá trị
lịch sử, thẩm mỹ đặc biệt, đại diện tiêu biểu cho phong cách Art
Deco tại Sài Gòn. Trước chủ trương xây dựng công viên tưởng
niệm đồng bào tử vong và cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong đại
dịch COVID-19 tại địa điểm này, bài viết phân tích các giá trị cốt
lõi của di sản, từ đó đề xuất mô hình thiết kế tích hợp: vừa bảo
tồn yếu tố gốc, vừa kiến tạo không gian công cộng xanh, hiện
đại và giàu tính nhân văn.

THIẾT KẾ CẢNH QUAN BỀN VỮNG

Ths. KTS.Trần Vân Khánh — 2026-01-22

Tóm tắt: Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu
ngày càng khốc liệt tại Việt Nam, thiết kế cảnh quan bền vững
trở thành yếu tố then chốt trong việc giảm thiểu tác động môi
trường, tối ưu sử dụng tài nguyên và nâng cao chất lượng sống
đô thị. Nghiên cứu này tổng hợp các nguyên lý và giải pháp thiết
kế cảnh quan bền vững, bao gồm sử dụng cây bản địa, phát triển
vườn mưa – rãnh sinh học, giảm bê tông hóa, ứng dụng vật liệu
thấm nước, thu gom nước mưa, mái nhà xanh, kiểm soát xói mòn,
cảnh quan chịu hạn và thu hút loài thụ phấn. Các kết quả phân
tích cho thấy những giải pháp này mang lại lợi ích rõ rệt về sinh
thái, kinh tế và xã hội. Bài báo góp phần làm rõ vai trò thiết kế
cảnh quan trong phát triển đô thị xanh và đề xuất hướng ứng
dụng rộng rãi trong thực tiễn

ẢNH HƯỞNG CỦA GIÁN ĐOẠN THI CÔNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG BÊ TÔNG TRONG CÔNG TRÌNH DÂN DỤNG

Ths. Lý Ngọc Diễn — 2026-01-22

Tóm tắt: Gián đoạn trong quá trình vận chuyển và đổ bê
tông là vấn đề phổ biến tại các công trình dân dụng trong đô
thị, nơi chịu ảnh hưởng bởi mật độ giao thông và điều kiện
mặt bằng hạn chế. Nghiên cứu này đánh giá thực nghiệm ảnh
hưởng của hiện tượng gián đoạn thi công đến chất lượng bê
tông thông qua phương pháp khoan lõi và nén mẫu tại ba
công trình thực tế. Kết quả cho thấy, các khu vực chịu sự cố
gián đoạn có cường độ nén suy giảm đáng kể, không đạt mác
thiết kế; ngược lại, các khu vực thi công liên tục đều đạt hoặc
vượt yêu cầu. Từ đó, bài báo đề xuất các giải pháp kiểm soát kỹ
thuật nhằm giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tính đồng nhất của
kết cấu bê tông cốt thép