Sự phục hồi tín ngưỡng thờ thần thời kỳ Đổi Mới: Nghiên cứu ba ngôi đền ở làng Kim Lũy, tỉnh Nghệ An

Tóm tắt

Kể từ khi thực hiện Đổi Mới, ở nông thôn Việt Nam có ​​hiện tượng khôi phục tín ngưỡng thờ cúng các vị thần làng xã. Bên cạnh việc trung tu, tôn tạo các cơ sở thờ tự, nhiều cộng đồng đã phải đối mặt với thách thức trong việc khôi phục danh tính và các câu chuyện về các vị thần của họ. Trong thời kỳ chiến tranh kéo dài (1945-1980), việc cấm thực hành nghi lễ, phá hủy đình, đền, mất mát vật thiêng, và sự mai một ký ức tập thể đã khiến không ít làng xã mất đi thông tin chính xác về các vị thần của họ. Hệ thống đình, đền ở Làng Kim Lũy, trọng tâm của nghiên cứu này, đã trải qua quá trình hạ giải dần dần từ sau năm 1945. Điều quan trọng là thần tích của làng đã biến mất và không có bản sao lưu trữ nào có thể được tìm thấy. Do đó, mặc dù lưu giữ được mười tám sắc phong gốc, dân làng không thể xác định được tên hoặc sự tích của các vị thần. Đến đầu năm 2020, sau nhiều thập kỷ tìm kiếm và với sự kiên trì của ba thế hệ trí thức địa phương, danh tính các vị thần được thờ phụng tại ba ngôi đền của làng cuối cùng đã được làm sáng tỏ. Bài viết này phác họa những nét đặc trưng lịch sử và văn hóa độc đáo của làng Kim Lũy, tỉnh Nghệ An, đồng thời cung cấp cái nhìn tổng quan về ba ngôi đền và sự phục hưng tín ngưỡng thờ thần của làng trong thời kỳ Đổi Mới.