ĐẶC TRƯNG PHÂN BỐ DẠNG HÓA HỌC CỦA Cr, Ni, Co TRONG BỤI ĐƯỜNG VÀ NGUY CƠ RỦI RO ĐỐI VỚI SỨC KHỎE CON NGƯỜI

Abstract

Các kim loại nặng có thể gây ra một loạt các triệu chứng và các bệnh mãn tính, ảnh hưởng đến thận, hệ bài tiết… Độc tính và khả năng tích lũy sinh học của kim loại nặng phụ thuộc chủ yếu vào dạng liên kết hóa học của chúng. Đặc biệt khi kim loại tồn tại ở dạng di động, chúng có thể di chuyển vào môi trường thông qua đất, nước và không khí. Nguyên cứu đã đánh giá đặc trưng phân bố các dạng liên kết của Cr, Ni, Co trong bụi đường khu vực đô thị, công nghiệp và ngoại thành. Các kim loại Cr, Ni, Co tồn tại chủ yếu trong dạng cặn dư (F5) với giá trị trung bình các khu vực công nghiệp, đô thị và ngoại thành tương ứng là 51,2%, 83,6%, 81,6% đối với Cr; 55,5%, 97,2%; 99,4% đối với Ni và 73,2%; 73,5%; 69,5% đối với Co. Nghiên cứu cũng đánh giá rủi ro không gây ung thư (HI) và nguy cơ ung thư suốt đời (CR) đối với trẻ em và người lớn tại các khu vực nghiên cứu. Nguy cơ rủi ro không gây ung thư cho trẻ em của Cr là cao nhất tại khu vực đô thị, cao gấp 17 lần so với khu vực công nghiệp và 27 lần so với khu vực ngoại thành. Nguy cơ gây ung thư qua đường hô hấp của các kim loại theo thứ tự: Ni > Co > Cr. Rủi ro gây ung thư đối với cả trẻ em và người lớn tại khu đô thị > khu công nghiệp > khu ngoại thành. Tuy nhiên, các giá trị CR qua đường hô hấp đều nằm thấp hơn giới hạn cho phép. Riêng Cr có nguy cơ rủi ro gây ung thư qua đường miệng khá cao, xấp xỉ với ngưỡng cho phép (~ 10 ) đối với trẻ em. -4