CÁI “ẤY”, CÁI “ĐÓ” VÀ CÁI “LỜ” TRONG VĂN HÓA VIỆT NAM TỪ GÓC NHÌN KÝ HIỆU HỌC VĂN HÓA

Abstract

Nhân câu chuyện Nhà hát Đó ở Nha Trang lập kỷ lục cái đó “lớn nhất Việt Nam” vào ngày 01/4/2023 (trùng với ngày “Cá tháng 4”), đã có nhiều câu chuyện cười ra nước mắt vì cái đó liên tục bị so sánh với cái “ấy” và cái “lờ” trong văn học và văn hóa dân gian Việt Nam. Vậy cái “ấy” là cái gì? Cái “đó” có phải là cái “lờ”? Làm cách nào để tránh nhầm lẫn giữa các lớp nghĩa của những “cái” đang được đề cập ở đây? Để trả lời các câu hỏi này, bài viết sẽ “chụp cắt lớp” cái “ấy” trong văn học dân gian Việt Nam từ góc nhìn ký hiệu học văn hóa. Từ đó, bài viết giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn cách dùng từ và chơi chữ của người Việt với những biến hóa vô cùng đa dạng trong cách sử dụng ngôn từ của tiếng Việt cũng như trong nền văn hóa Việt Nam.