Tạp chí Khoa học & Công nghệ

GIẢM NHẤP NHÁY ĐIỆN ÁP TRONG LƯỚI HẠ ÁP BẰNG BÙ NHANH CÔNG SUẤT PHẢN KHÁNG THEO ĐƯỜNG CONG Q-V ĐỂ CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG ĐIỆN NĂNG

2026-01-22T10:48:46+07:00

Bài báo đề cập đến vấn đề chất lượng điện năng, những nguyên nhân gâyảnh hướng tiêu cực đến chất lượng điện năng cũng như tác động của nó đốivới sức khỏe và hiệu suất lao động. Bài báo phân tích các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng điện năng, trong đó nổi bật là giải pháp bù công suất phản kháng kết hợp với lọc sóng hài đề xuất. Ngoài ra, bài báo đề xuất một phương pháp xác định dung lượng bù công suất phản kháng tối ưu dựa trên đườngcong Q-V, đồng thời giới thiệu thiết bị giúp cải thiện hiện tượng nhấp nháyđiện áp trong lưới hạ áp.

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP SỬ DỤNG CHỐNG SÉT VAN KẾT HỢP VỚI CÁCH ĐIỆN KHÔNG ĐỐI XỨNG NÂNG CAO KHẢ NĂNG CHỊU SÉT CHO ĐƯỜNG DÂY TRUYỀN TẢI HAI MẠCH

2026-01-22T10:48:49+07:00

Sử dụng cách điện không đối xứng trên đường dây truyền tải hai mạch sẽ làm giảm được sự cố cắt điện đồng thời trên cả hai mạch khi xảy ra sét đánh. Tuy nhiên, nhược điểm của giải pháp này là làm tăng suất sự cố trên mạch có chiều dài cách điện thấp hơn. Ngoài ra, khi dòng điện sét có trị số lớn thì vẫn có thể xảy ra phóng điện đồng thời trên cả hai mạch dẫn đến sự cố nghiêm trọng. Trong nghiên cứu này sẽ trình bày kết quả nghiên cứu giải pháp sử dụng chống sét van kết hợp với cách điện không đối xứng trên đường dây truyền tải 220kV hai mạch nhằm giảm suất sự cố do sét cho mạch có mức cách điện thấp và đồng thời giảm được suất sự cố cho cả hai mạch của đường dây truyền tải. Kết quả cho thấy, sự cố cắt điện đồng thời cả hai mạch sẽ không xảy ra, trị số cường độ dòng điện sét gây phóng điện trên hai mạch tăng 41,5%, suất sự cố do sét giảm tới 59,2%. Ngoài ra, kết quả so sánh suất sự cố với các trường hợp thay đổi chiều dài chuỗi cách điện cũng được phân tích và đánh giá. Nghiên cứu này sử dụng phần mềm mô phỏng quá độ điện từ EMTP và các thông số của đường dây truyền tải hai mạch sẽ thu thập từ thực tế đang vận hành của lưới điện truyền tải 220kV tại Việt Nam.

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ ĐỒNG BỘ TỐC ĐỘ TRÊN CƠ SỞ TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN XOAY CHIỀU TRONG DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT DÂY CÁP ĐIỆN

2026-01-22T10:48:51+07:00

Bài báo trình bày phương pháp đồng bộ và ổn định tốc độ trong quá trình bọc dây cáp điện trên cơ sở ứng dụng hệ truyền động xoay chiều điều khiển véctơ cấp nguồn từ biến tần cho các cơ cấu chấp hành có mô men và tải trọng thay đổi. Xây dựng các bộ điều chỉnh theo các phương pháp tối ưu mô đun và tối ưu đối xứng trong hệ truyền động với các vòng điều chỉnh lệ thuộc và mô hình mô phỏng khảo sát trên Matlab Simulink để đánh giá hiệu quả của phương pháp đề xuất.

IỀU KHIỂN CHUYỂN LÀN XE ĐẦU KÉO SƠ MI RƠ MOOC BẰNG BỘ ĐIỀU KHIỂN TRƯỢT TẦNG KẾT HỢP BỘ QUAN SÁT TRẠNG THÁI MỞ RỘNG

2026-01-22T10:48:53+07:00

Trong bài báo này, một mô hình toán học ba bậc tự do xem xét động lực học ngang của xe đầu kéo sơ mi rơ mooc được xây dựng dưới tác động của nhiễu môi trường. Bên cạnh đó, bộ điều khiển trượt tầng cùng với bộ quan sát trạng thái mở rộng được áp dụng cho xe đầu kéo sơ mi rơ mooc thực hiện việc chuyển làn đôi và bám quỹ đạo một cách an toàn. Thông qua các mô phỏng kiểm chứng trên Matlab/Simulink khi so sánh với bộ điều khiển trượt tầng thông thường, cấu trúc điều khiển đề xuất đã đồng thời đáp ứng việc bám quỹ đạo tốt hơn và giữ ổn định tốt hơn cho phương tiện dưới môi trường nhiễu tác động.

ĐIỀU KHIỂN LAI ỔN ĐỊNH TẦN SỐ HỆ THỐNG ĐIỆN CÓ SỰ THAM GIA CỦA NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

2026-01-22T10:48:54+07:00

Nghiên cứu này đề xuất bộ điều khiển mờ - PSO (Particle Swarm Optimization) - GWO (Grey Wolf Optimization) - PI λ (Proportional Integral) để điều khiển tần số cho hệ thống điện hai vùng bao gồm tua bin hồi nhiệt và tua bin không hồi nhiệt, có xét đến các yếu tố phi tuyến như dải chết của máy điều tốc (Governor Deadband - GDB), giới hạn công suất phát (Generation Rate Constraint - GRC), cùng sự tham gia của nguồn năng lượng tái tạo (điện gió, mặt trời). Thuật toán lai PSO-GWO được sử dụng để tối ưu hóa tham số bộ điều khiển, kết hợp ưu điểm tìm kiếm không gian của GWO và khai thác cục bộ của PSO. Mô hình hệ thống tích hợp các ràng buộc thực tế nhằm đánh giá hiệu quả ổn định tần số trong điều kiện vận hành phức tạp. Kết quả mô phỏng cho thấy bộ điều khiển đề xuất cải thiện đáng kể chất lượng điều khiển so với phương pháp điều khiển mờ PID, PSO PID, GWO PID, FPID, đặc biệt khi có nhiễu loạn từ các nguồn tái tạo.

NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN TRƯỢT TRÊN CƠ SỞ BỘ QUAN SÁT CHO HỆ THỐNG BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG GIÓ SỬ DỤNG MÁY ĐIỆN PMSG THEO MỤC TIÊU CỰC ĐẠI CÔNG SUẤT ĐẦU RA

2026-01-22T10:48:56+07:00

Thuật toán theo dõi điểm công suất cực đại (MPPT) dựa trên phương pháp tỉ số tốc độ đầu cánh (TSR) là bài toán cơ bản trong kỹ thuật điều khiển hệ thống chuyển đổi năng lượng gió (WECS). Do tính chất thay đổi ngẫu nhiên, tức thời của gió, nên cần phải xác định một giá trị tốc độ gió tại một thời điểm nhất định, từ đó xác định tốc độ góc tham chiếu tối ưu của rô to máy phát điện để đảm bảo thu được công suất tối đa, nên bài báo đề xuất một bộ quan sát để ước tính tốc độ gió mà không cần sử dụng cảm biến độ gió đưa vào tua-bin gió. Giá trị tốc độ gió ước tính này sẽ được làm thông tin đầu vào cho một bộ điều khiển trượt (SMC) được thiết kế cho WECS. Chất lượng của bộ điều khiển trượt dựa trên bộ quan sát cho WECS sẽ được kiểm chứng bằng phần mềm Matlab/Simulink.

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG LÔGIC MỜ TRONG ĐIỀU KHIỂN BÁM ĐIỂM CÔNG SUẤT CỰC ĐẠI CHO HỆ THỐNG QUANG ĐIỆN ĐỘC LẬP CÔNG SUẤT NHỎ

2026-01-22T10:48:58+07:00

Bài báo ứng dụng logic mờ vào điều khiển theo dõi điểm công suất cực đại (MPPT - Maximum Power Point Tracking) trong hệ thống quang điện độc lập công suất nhỏ. Đầu tiên, mô hình toán học và đặc tuyến của tấm pin mã hiệu RS-P630-230 được thiết lập và khảo sát dưới sự thay đổi của điều kiện môi trường gồm nhiệt độ và cường độ chiếu sáng mặt trời. Tiếp theo, bộ điều khiển lôgic mờ được phân tích và thiết kế với hai tín hiệu đầu vào là sự thay đổi điện áp (ΔV) và công suất (ΔP) đầu ra tấm PV, sử dụng 5 biến ngôn ngữ và 25 luật hợp thành. Mô hình hệ thống quang điện độc lập với thuật toán MPPT đề xuất dựa trên lôgic mờ và thuật toán MPPT nhiễu loạn & quan sát (P&O - Perturbation and Observation) được triển khai trên Matlab nhằm so sánh hiệu quả giữa chúng. Từ kết quả mô phỏng trong các kịch bản khác nhau cho thấy thuật toán MPPT đề xuất dựa trên lôgic mờ đạt hiệu suất trên 99,5%, giúp giảm đáng kể dao động công suất và cải thiện thời gian đáp ứng nhanh hơn 50% so với thuật toán P&O khi cường độ chiếu sáng đột ngột thay đổi. Nghiên cứu này khẳng định rằng việc ứng dụng kỹ thuật điều khiển lôgic mờ cho thuật toán MPPT trong hệ thống quang điện độc lập giúp nâng cao hiệu suất, đồng thời thúc đẩy khả năng khai thác điện mặt trời ngày một tối ưu, bền vững và kinh tế hơn.

THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN LQR CHO ĐẦU QUÉT QUANG ĐIỆN TỬ

2026-01-22T10:48:59+07:00

Bài báo trình bày cấu trúc, vai trò của đầu quét quang điện tử trong hệ dẫn đường bị động của tên lửa không đối không tầm gần. Đầu quét quang điện tử là bộ phận then chốt giúp phát hiện, định vị và bám mục tiêu thiết bị bay. Để nâng cao độ chính xác khi điều khiển đầu quét quang điện tử, bài báo đề xuất sử dụng phương pháp điều khiển tối ưu toàn phương tuyến tính (LQR) kết hợp với bộ lọc Kalman (KF) nhằm lọc nhiễu từ tín hiệu hồng ngoại thu được. Các kết quả mô phỏng trên Matlab-Simulink minh họa rõ ràng hiệu quả của phương pháp đề xuất. Hệ thống đạt được độ ổn định cao, sai số xác lập nhỏ, khả năng bám mục tiêu tốt ngay cả trong điều kiện nhiễu, mục tiêu cơ động phức tạp.

THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN TRƯỢT THÍCH NGHI VỚI LUẬT TIẾP CẬN HÀM SỐ MŨ CHO XE TỰ HÀNH AGV

2026-01-22T10:49:00+07:00

Bài báo trình bày một phương pháp thiết kế bộ điều khiển trượt thích nghi với luật tiếp cận hàm số mũ cho xe tự hành AGV dạng hai bánh lái chủ động và bốn bánh tự lựa, giúp xe bám tốt theo quỹ đạo mẫu dù có nhiễu và các tham số không chắc chắn thay đổi với biên độ lớn. Thuật toán đề xuất đảm bảo ước lượng được giá trị lớn hơn hoặc bằng biên độ giới hạn của hàm chứa nhiễu và thành phần không chắc chắn, qua đó đưa trạng thái hệ thống hội tụ nhanh về miền ổn định, giúp tăng khả năng hoạt động của xe AGV trong những điều kiện khắc nghiệt của môi trường. Kết quả mô phỏng chứng minh cho hiệu quả của phương pháp đề xuất.

TỔNG HỢP BỘ QUAN SÁT VẬN TỐC GÓC VÀ GIA TỐC GÓC TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN ỔN ĐỊNH ĐƯỜNG NGẮM CHO BỆ PAN-TILT

2026-01-22T10:49:01+07:00

Việc ước lượng chính xác vận tốc góc và gia tốc góc từ các phép đo mã hóa bị nhiễu đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo khả năng điều khiển bền vững cho các hệ thống pan-tilt, đặc biệt trong các ứng dụng ổn định đường ngắm. Nghiên cứu này trình bày một phân tích so sánh chuyên sâu về hiệu suất của hai bộ quan sát tiên tiến: Bộ quan sát chế độ trượt (Sliding Mode Observer - SMO) và Bộ quan sát độ lợi cao xếp chồng (Cascaded High-Gain Observer CHGO). Cả hai được thiết kế để ước lượng các trạng thái vị trí, vận tốc và gia tốc trong hệ thống điều khiển ổn định đường ngắm cho bệ pan-tilt hai bậc tự do. SMO khai thác các kỹ thuật chế độ trượt để đạt được độ bền vững cao trước nhiễu bất định và động lực học phi tuyến, trong khi CHGO tận dụng phản hồi độ lợi cao để đảm bảo hội tụ nhanh trong điều kiện nhiễu Gaussian. Qua các mô phỏng độ chính xác cao, nghiên cứu đánh giá hiệu quả của hai bộ quan sát trong các kịch bản nhiễu đa dạng. Kết quả cho thấy SMO vượt trội về độ bền vững đối với nhiễu không Gaussian và bất định mô hình, trong khi CHGO thể hiện tốc độ hội tụ và độ chính xác vượt trội trong môi trường lý tưởng. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để lựa chọn bộ quan sát phù hợp cho các ứng dụng robot thực tế, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu về các phương pháp lai nhằm tối ưu hóa hiệu suất trong các điều kiện vận hành phức tạp.

GIẢI PHÁP MỚI CHO ĐỊNH VỊ VÔ TUYẾN TRONG NHÀ SỬ DỤNG ANTEN THÔNG MINH

2026-01-22T10:49:03+07:00

Bài báo trình bày về một đề xuất mới cho hệ thống định vị đối tượng trong nhà sử dụng anten thông minh. Hệ thống định vị vô tuyến sử dụng một trạm vô tuyến tích hợp anten thông minh gồm 7 búp sóng. Phương pháp ước lượng đối tượng trong hệ thống dựa trên dấu vân tay. Bài báo đề xuất khảo sát công suất phát của trạm sao cho hệ thống có thể giảm bớt nhiễu đa đường mang lại độ chính xác cao cho hệ thống định vị. Hệ thống được triển khai thực nghiệm trong phòng có diện tích 6m×6,5m×3,5m và đạt sai số nhỏ tới 0,35m.

AUTOMATED INTEGRATION OF DETECTION ALGORITHMS, TARGET RECOGNITION AND NOTIFICATION TO SECURITY CAMERA SUPERVISORS

2026-01-22T10:49:04+07:00

This paper presents an automated system designed to detect and recognize targets using security cameras.The system alerts supervisors upon detecting suspicious behavior. The system applies deep learning algorithms - particularly convolutional neural networks (CNNs) - by implementing the YOLOv11n architecture for real-time object detection and analysis, enabling it to process and analyze video footage efficiently. The results indicate that the system accurately identifies objects and behaviors, thereby enhancing the reliability of surveillance efforts. Notably, the system not only reduces the workload of supervisors but also provides an intelligent solution for improving security, ultimately increasing the effectiveness of management in vulnerable areas. These findings underscore the promising potential of artificial intelligence (AI) technology in the security sector.

ỨNG DỤNG CNN-LSTM ĐỂ PHÂN TÍCH NỒNG ĐỘ PM 2.5 SỬ DỤNG TRẠM QUAN TRẮC TẠI KHU CÔNG NGHIỆP HÒA XÁ - NAM ĐỊNH

2026-01-22T10:49:06+07:00

Ô nhiễm không khí là một vấn đề toàn cầu quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe con người, hệ sinh thái và môi trường. Sự phức tạp của ô nhiễm không khí phát sinh từ các nguồn, loại và các tương tác phức tạp trong khí quyển dẫn đến các tác động môi trường và sức khỏe khác nhau. Nhiều phương pháp khác nhau đã được phát triển để dự đoán chất lượng không khí, chủ yếu được phân loại thành các phương pháp thống kê và học máy. Các phương pháp này tận dụng dữ liệu lịch sử và các thông số môi trường để dự báo các chỉ số chất lượng không khí và nồng độ chất ô nhiễm. Việc tích hợp các kỹ thuật này đã cho thấy hứa hẹn trong việc cải thiện độ chính xác dự đoán và cung cấp các cảnh báo kịp thời để quản lý chất lượng không khí. Trong nghiên cứu này, chúng tôi đề xuất sử dụng mô hình kết hợp CNN-LSTM (Convolutional Neural Network Long Short-Term Memory Networks) để phân tích, dự báo chất lượng không khí tại khu công nghiệp Hòa Xá, tỉnh Nam Định. Kết quả chứng minh rằng mô hình CNN-LSTM có những phân tích, dự báo tốt và có thể được sử dụng để đánh giá chất lượng không khí trong các vùng lớn hơn.

ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC THÔNG SỐ CÔNG NGHỆ ĐẾN ĐỘ XỐP LỚP PHỦ BỘT HỢP KIM WC-12Co BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHUN PHỦ HVOF

2026-01-22T10:49:07+07:00

Trong bối cảnh các ngành công nghiệp trên thế giới ngày càng phát triển, công nghệ bề mặt cũng được quan tâm. Trong ngành công nghiệp dầu khí, van cầu là một trong những thiết bị quan trọng, thường xuyên chịu ảnh hưởng của áp suất cao, nhiệt độ biến đổi và dòng chảy, dẫn đến hiện tượng mài mòn và ăn mòn nghiêm trọng. Việc sử dụng lớp phủ bảo vệ bề mặt đã trở thành một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tuổi thọ và độ bền của kim loại nền. Với mục tiêu tìm ra các điều kiện tối ưu cho quá trình phun bột hợp kim WC-12Co trên nền thép 316L bằng phương pháp phun phủ HVOF. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy sự thay đổi của các thông số phun ảnh đáng kể đến các đặc tính của lớp phủ, trong số các thông số phun thực nghiệm đã xác định bộ thông số phun L = 0,30m; m = 25g/phút; V = 1200m/s, cho các giá trị đạt được về độ xốp 1,44%. Kết quả nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học nghiên cứu để cải tiến công nghệ phục hồi van cầu trong ngành dầu khí, giúp giảm chi phí bảo trì và nâng cao tuổi thọ thiết bị.

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ VÀ ĐƯỜNG KÍNH HỐC CHỨA HẠT GIẢM CHẤN ĐẾN HIỆU QUẢ GIẢM RUNG ĐỘNG CỦA BỘ TRUYỀN BÁNH RĂNG GIẢM TỐC

2026-01-22T10:49:09+07:00

Bài báo giới thiệu mô phỏng số ảnh hưởng của vị trí và đường kính hốc chứa hạt giảm chấn trên thân bánh răng đến rung động của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng giảm tốc. Rung động của bộ truyền bánh răng được xác định trên cơ sở lý thuyết động lực học hệ nhiều vật (MBD) và tương tác của các hạt giảm chấn trong hốc bằng phương pháp phần tử rời rạc (DEM). Quá trình mô phỏng được thực hiện thông qua hai phần mềm Adams và EDEM. Rung động của bộ truyền bánh răng được đánh giá thông qua gia tốc tại tâm bánh răng bị động. Các vị trí và các đường kính hốc được xác định theo phần trăm đường kính vòng chia của bánh răng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, gia tốc của bộ truyền bánh răng có xu hướng giảm khi vị trí hốc chứa hạt giảm chấn tiến xa tâm bánh răng hơn. Đường kính hốc công nghệ có ảnh hưởng rõ rệt tới hiệu quả giảm rung động của bộ truyền bánh răng nhưng tùy theo đường kính hốc đó trên bánh răng chủ động hay bị động. Giá trị RMS của gia tốc nhỏ nhất khi vị trí hốc công nghệ 57,6mm (64% đường kính vòng chia) và đường kính hốc 11mm (12,22% đường kính vòng chia) đối với bánh răng chủ động, vị trí hốc 89,28mm (62% đường kính vòng chia) và đường kính hốc 16mm (11,1% đường kính vòng chia) đối với bánh răng bị động.

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ ĐẾN CHUYỂN VỊ UỐN CỦA TẤM COMPOSITE CƠ TÍNH BIẾN THIÊN

2026-01-22T10:49:10+07:00

Các kết cấu làm bằng vật liệu cơ tính biến thiên được sử dụng phổ biến trong các thiết bị phải làm việc trong môi trường nhiệt độ, do vậy xem xét ảnh hưởng của nhiệt độ đến đáp ứng cơ học của các kết cấu này trong quá trình làm việc là một vấn đề cấp thiết đặt ra. Bài báo này phân tích ảnh hưởng của nhiệt độ đến đáp ứng uốn tĩnh của tấm composite nhiều lớp làm bằng vật liệu có cơ tính biến thiên. Tấm được đặt trên nền đàn hồi hai hệ số và thỏa mãn lý thuyết biến dạng cắt kiểu mới. Phương trình cân bằng của tấm được thành lập trên cơ sở nguyên lý năng lượng toàn phần cực tiểu, trong đó công của lực nhiệt cũng được xem xét đến. Thuật toán phần tử hữu hạn được áp dụng trong bài báo này để giải quyết phương trình cân bằng vừa thiết lập. Ví dụ minh chứng sự tin cậy của bài báo được thực hiện thông qua so sánh với kết quả giải tích. Bài báo tiến hành xem xét ảnh hưởng của một số tham số đến chuyển vị uốn của kết cấu, trong đó có làm rõ ảnh hưởng của nhiệt độ đến chuyển vị uốn lớn nhất của tấm, từ đó đưa ra những nhận xét quan trọng, giúp các kỹ sư thiết kế có cơ sở khoa học để tham khảo lựa chọn hợp lý nhất.

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA KẾT CẤU BÁNH NÉN TỚI ĐỘ BỀN VÀ CÔNG SUẤT BỘ TĂNG ÁP ĐỘNG CƠ

2026-01-22T10:49:11+07:00

Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu độ bền và công suất động cơ Toyota 3C khi thay đổi cấu trúc và số cánh của bánh nén trong bộ tăng áp động cơ. Mô hình 3D của các bánh nén khác nhau được tạo bằng phương pháp kỹ thuật ngược, mô phỏng được thực hiện trong môi trường ANSYS với các tốc độ quay trục tua bine lần lượt là 10.000rpm, 15.000rpm and 20.000rpm. Để đánh giá công suất động cơ, các bánh nén với số cánh khác nhau được gia công trên máy phay CNC 5 trục. Các thí nghiệm trên bệ thử nghiệm được thực hiện để đối chiếu với bánh nén mẫu của bộ tăng áp CT9. Kết quả nghiên cứu cho thấy các bánh nén làm bằng hợp kim nhôm, với cấu trúc, số cánh là được chọn làm việc với tốc độ trong khoảng 10.000rpm đến 20.000rpm đảm bảo độ bền. Bộ tăng áp CT9 có bánh nén với 4 cánh đơn khi làm việc với tốc độ trên 2000rpm cho công suất động cơ luôn cao hơn các trường hợp còn lại.

PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN HỆ THỐNG ĐỘNG LỰC CHO THIẾT BỊ HOẠT ĐỘNG TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC

2026-01-22T10:49:12+07:00

Bài báo đề xuất một phương pháp tính toán các thông số làm việc của động cơ sử dụng cho thiết bị sử dụng trong môi trường nước, trong đó nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa các tham số kết cấu, tốc độ di chuyển và quỹ đạo hoạt động. Kết quả bài báo cung cấp một cách tiếp cận nhanh chóng và tương đối chính xác, giúp tối ưu hóa hiệu suất hoạt động của thiết bị hoạt trong môi trường nước - sử dụng động cơ nhiên liệu rắn thông qua phân tích ảnh hưởng các thống số kết cấu liều phóng đến các thông số quan trọng như lực đẩy, công suất, hiệu suất năng lượng. Đồng thời, nghiên cứu cũng đưa ra các mô hình toán học để mô phỏng quá trình vận động của vật trong các điều kiện thủy động lực học khác nhau. Kết quả thu được có thể ứng dụng, tham khảo trong thiết kế và chế tạo thiết bị hoạt động trong môi trường nước sử dụng động cơ nhiên liệu rắn, góp phần nâng cao hiệu quả tác chiến trong các nhiệm vụ quân sự trên biển.

XÂY DỰNG MÔ HÌNH TIÊU HAO NHIÊN LIỆU CHO TÀU THỦY

2026-01-22T10:49:13+07:00

Bài báo trình bày quá trình xây dựng mô hình dự báo tiêu hao nhiên liệu cho tàu kéo cứu hộ thuộc lớp tàu TK3500, sử dụng mạng nơ-ron nhân tạo (ANN). Dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ hệ thống điều khiển và giám sát của toàn tàu, sau đó được xử lý và chuẩn hóa để huấn luyện mô hình trên nền tảng Matlab. Mạng ANN gồm hai lớp ẩn với số lượng nơ-ron lần lượt là 10 và 5, được lựa chọn nhằm đảm bảo độ chính xác và khả năng hội tụ nhanh. Kết quả kiểm định cho thấy sai số RMSE đạt 9,87 lít/giờ và MAPE là 2,51%. Mô hình cũng giữ được độ ổn định khi kiểm chứng trong điều kiện môi trường biển khắc nghiệt. Nghiên cứu có thể tích hợp vào hệ thống giám sát năng lượng trên tàu, hỗ trợ tiết kiệm nhiên liệu, kiểm kê phát thải CO₂ và góp phần chuyển đổi xanh trong lĩnh vực cơ khí - động lực.

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG BẢO MẬT ĐA LỚP SỬ DỤNG THỊ GIÁC MÁY VÀ MẠNG NƠ RON HỌC SÂU

2026-01-22T10:49:14+07:00

Nghiên cứu này đề xuất một hệ thống bảo mật hai lớp kết hợp giữa công nghệ thị giác máy và mạng học sâu nhằm nâng cao khả năng phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm nhập bất hợp pháp trong các nhà máy sản xuất thông minh. Hệ thống sử dụng camera tiêu chuẩn để nhận dạng các điểm đặc trưng trên khuôn mặt, đặc biệt tập trung vào vùng mắt và miệng. Đây là những khu vực dễ quan sát sự thay đổi khi người dùng thực hiện các cử chỉ theo yêu cầu của hệ thống. Trên cơ sở đó, nhóm tác giả phát triển một thuật toán lai giữa trí tuệ nhân tạo và thị giác máy nhằm xây dựng cơ chế xác thực kép. Lớp bảo mật thứ nhất thực hiện nhận diện khuôn mặt bằng mô hình trí tuệ nhân tạo, trong khi lớp thứ hai kiểm tra tính sống dựa trên mô hình toán học phân tích chuyển động khuôn mặt. Kết quả thực nghiệm cho thấy hệ thống đạt độ chính xác nhận diện khoảng 95% và hoạt động ổn định trong điều kiện ánh sáng khác nhau, kể cả khi đối tượng đeo kính. Phương pháp đề xuất có tiềm năng ứng dụng cao trong các hệ thống nhà máy sản xuất công nghiệp đòi hỏi mức độ bảo mật nghiêm ngặt và khả năng chống giả mạo khuôn mặt thời gian thực.

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KHỬ NITRATE CỦA VI KHUẨN BACILLUS LICHENIFORMIS CỐ ĐỊNH TRÊN GIÁ THỂ

2026-01-22T10:49:15+07:00

Việc loại bỏ nitơ ra khỏi nước thải có độ mặn cao của nuôi trồng thủy sản với quá trình khử nitrate đang là vấn đề được quan tâm, đặc biệt là trong tình hình công tác quản lý nguồn nước chưa được hiệu quả như hiện nay. Nghiên cứu này tập trung đánh giá các yếu tố ảnh hưởng (thời gian lưu nước (HRT), độ mặn và tỷ lệ C/N) đến hiệu quả khử nitrate của vi khuẩn Bacillus licheniformis trong bể phản ứng sinh học giá thể lơ lửng biochip. Kết quả cho thấy: ở HRT = 4h hiệu suất khử nitrate đạt 94,2% sau 24h, khi tăng nồng độ muối thì hiệu quả khử nitrate giảm, ở nồng độ muối 20‰ hiệu suất khử nitrate đạt 75,5% sau 24h, tỷ lệ C/N = 6 hiệu quả khử nitrate đạt 90,6% sau 24h.

NGHIÊN CỨU CHẾ TẠO VẬT LIỆU POLYME (DIVINYLBENZEN - STYREN) XỐP ĐỂ XỬ LÝ Ô NHIỄM DẦU TRÀN

2026-01-22T10:49:16+07:00

Vật liệu polyme Divinylbenzen - Styren (DVB-ST) xốp được tổng hợp bằng phản ứng đồng trùng hợp gốc tự do theo phương pháp trùng hợp nhũ tương. Tính chất đặc trưng của vật liệu được xác định bằng các kỹ thuật kính hiển vi điện tử quét (SEM), phân tích nhiệt TGA. Diện tích bề mặt riêng và tích chất xốp của vật liệu được đánh giá thông qua phương pháp BET. Dung lượng hấp phụ dầu, các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình đồng trùng hợp của vật liệu polyme xốp đã được kiểm tra. Vật liệu polyme xốp có cấu trúc mạng lưới xốp, diện tích bề mặt riêng được xác định theo BET là 122m 2 /g. Kích thước lỗ trung bình là 6 - 14nm. Bên cạnh đó, việc đưa sắt từ vào quá trình đồng trùng hợp nhũ tương giúp cho vật liệu polyme xốp sau khi hấp phụ dầu trên bề mặt nước có khả năng thu hồi cao. Kết quả là, vật liệu polyme xốp mang từ tính có độ hấp phụ dầu cao với khả năng hấp phụ dầu (W) là 33,21g/g được tính toán bằng phương pháp trọng lượng, như vậy có tiềm năng hữu hiệu để nghiên cứu, ứng dụng xử lý ô nhiễm dầu tràn trong thực tế.

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TIỀM NĂNG CỦA NHÀ MÁY ĐỐT RÁC PHÁT ĐIỆN - ÁP DỤNG THỬ NGHIỆM TẠI TỈNH VĨNH PHÚC

2026-01-22T10:49:18+07:00

Bài báo trình bày nghiên cứu về việc đánh giá hiệu quả của nhà máy đốt rác phát điện, được triển khai thử nghiệm tại tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2030. Nghiên cứu sử dụng số liệu dân số từ niên giám thống kê năm 2023 của tỉnh để dự báo dân số và kéo theo là khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh đến năm 2030. Các dữ liệu bổ sung được phân tích nhằm xác định lượng chất thải rắn sinh hoạt có thể làm đầu vào cho nhà máy. Để đánh giá hiệu quả kinh tế của nhà máy, phương pháp giá trị hiện tại thuần (NPV) được áp dụng tính toán cho công suất rác cần xử lý 500 tấn/ngày, công suất phát điện 28,4MWh, sản lượng điện 207.320MW/năm và giá trị NPV > 0 ngay từ năm đầu tiên. Kết quả dự báo chỉ ra rằng, nhà máy không những mang lại hiệu quả môi trường do việc xử lý được lượng chất thải rắn sinh hoạt lớn của địa phương mà còn tạo ra giá trị kinh tế cho nhà đầu tư sau một khoảng thời gian xác định kể từ khi nhà máy đi vào hoạt động, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG HẤP PHỤ Cd 2+ TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC CỦA VERMICULITE GIÃN NỞ

2026-01-22T10:49:19+07:00

Chất hấp phụ vermiculite giãn nở được chế tạo từ nguyên liệu vermiculite thô thông qua hai bước: xử lý bởi H 2 O 2 30% ở 60 o C trong 1 giờ và sấy vi sóng 5 lần, mỗi lần 60 giây (60s/5 lần). Vermiculite giãn nở có nhiều lớp xếp chồng và xen kẽ nhau có diện tích bề mặt riêng tăng lên 36,970m /g của vermiculite thô ban đầu. Một số tính chất khác của chất hấp phụ cũng được đánh giá bằng các phương pháp như TGA-DTG, XRD, BET. Ảnh hưởng của nồng độ Cd 2+ ban đầu, thời gian đến khả năng hấp phụ của vermiculite giãn nở đã được nghiên cứu. Quá trình hấp phụ tuân theo mô hình động học bậc 2 và mô hình đẳng nhiệt Langmuir với dung lượng hấp phụ Cd 2+ cực đại là 37,313mg/g. Vermiculite giãn nở có thể được coi là chất hấp phụ hiệu quả và tiềm năng ứng dụng trong thực tế để xử lý các chất ô nhiễm với chi phí thấp. 2 /g so với 5,943m 2

NGHIÊN CỨU PHƯƠNG PHÁP VON-AMPE HÒA TAN PHÂN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG Cd(II) TRONG DUNG MÔI XANH RELINE

2026-01-22T10:49:20+07:00

Một thế hệ dung môi mới có điểm eutecti sâu (Deep Eutectic Solvents, DES) đã xuất hiện vào đầu thế kỷ này và có thể thu được bằng cách trộn hai thành phần an toàn với nhau (không độc hại, có khả năng tái tạo và có thể phân hủy sinh học) tương tự như chất lỏng ion. Trong nghiên cứu này, dung môi xanh reline được sử dụng làm nền điện li trong phân tích định lượng Cd(II) bằng phương pháp von-ampe hòa tan sử dụng điện cực Au. Thế đỉnh pic khử của Cd(II) so với điện cực so sánh Ag,AgCl|Cl - là -0,94V. Đã nghiên cứu điều kiện tối ưu của phương pháp phân tích như: thế điện phân, thời gian điện phân, bước nhảy thế, thời gian đặt xung. Trên cơ sở đó, đánh giá được độ lặp lại của phương pháp và xác định được giới hạn phát hiện (LOD) là 0,028ppm, giới hạn định lượng (LOQ) 0,093ppm ở thế điện phân -1,1V và thời gian điện phân 50s.

NGHIÊN CỨU THỬ NGHIỆM KHÍ HẬU TỰ NHIÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ LÀM VIỆC CỦA MỘT SỐ LOẠI SƠN CHỐNG NÓNG

2026-01-22T10:49:21+07:00

Trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt với bức xạ mặt trời lớn như ở Việt Nam, sơn chống nóng là vật liệu được sử dụng rất hữu hiệu để giảm nhiệt độ cho các nhà kho, nhà xưởng, bồn bể chứa nhiên liệu,... Bài báo trình bày đã nghiên cứu thử nghiệm khí hậu tự nhiên đánh giá hiệu quả chống nóng và các tính chất trang trí, bảo vệ của 5 loại sơn trên thị trường được chế tạo từ nhựa acrylic (Kova CN-05, Insumax, Kansai, Ucomat và Cadin). Chương trình thử nghiệm được xây dựng theo tiêu chuẩn ASTM G07, hiệu quả chống nóng được đánh giá theo tiêu chuẩn JIS K 5675:2011, các tính chất trang trí và bảo vệ được đánh giá theo tiêu chuẩn TCVN 8785: 2011. Kết quả thử nghiệm tự nhiên sau 12 tháng cho thấy, các loại sơn Kova CN-05, Insumax, Kansai đạt hiệu quả chống nóng tốt và mức độ suy giảm các tính chất trang trí bảo vệ ít nhất, ba loại sơn này phù hợp để khai thác và sử dụng trong điều kiện khí hậu nhiệt đới Việt Nam.

A TRITERPENOID AND TWO STEROIDS ISOLATED FROM THE STEM BARK OF Calophyllum polyanthum

2026-01-22T10:49:22+07:00

A triterpenoid, friedelin (1) and two steroids, β-sitosterol (2), stigmasterol (3) were isolated from dichloromethane extract of Calophyllum polyanthum stem bark. The chemical structures of the isolated compounds were determined by analysis of their NMR spectral data and comparison with those reported in the literature. As far as our knowledge, this is the first report about chemical constituents of Calophyllum polyanthum growing in Vietnam.

ENHANCEMENT IN THE FIRE RESISTANT EFFICIENCY OF EPOXY RESIN BY SYNERGISTIC EFFECT BETWEEN METAL-ORGANIC FRAMEWORKS AND POLYETHYLENEIMINEMODIFIED AMMONIUM POLYPHOSPHATE

2026-01-22T10:49:23+07:00

Two metal-organic frameworks (MOFs), including ZIF-67 and ZIF-8, were successfully synthesized through self-assembly of organic bridging ligands and transition metal ions. Additionally, the MOFs were introduced into an intumescent flame-retardant epoxy composite containing polyethyleneimine-modified ammoniumpolyphosphate (APP@PEI). The synergistic effects between MOFs and APP@PEI on the flame retardancy and thermal stability of the epoxy matrix were found. Speciallythe incorporation of ZIF-8 provied a superior enhancement in the fire resistance of the composite. The nanocomposite loading 3 wt% ZIF-8 and 7 wt% APP@PEI passeda V-0 rating in the UL-94 vertical burning test with a limiting oxygen index value of 30.3%. The formation of thermally stable metal phosphate compounds played acrucial role in improving the condensed-phase flame retardant efficiency of the nanocomposites, which reinforced the surface structure of the char layer to become morecontinuous and compact. Moreover, tensile and impact tests revealed that the presence of MOFs significantly improved the mechanical properties of the composite containing APP@PEI. This combination offered a promising approach for developing high-performance intumescent flame-retardant epoxy materials.

NANO Fe⁰/ACTIVATED CARBON COMPOSITE APPLIED AS A CATALYST FOR THE OXIDATIVE DEGRADATION OF RHODAMINE B DYE

2026-01-22T10:49:26+07:00

This study uses nanoscale zero-valent iron (nZVI) and activated carbon to degrade Rhodamine B (RhB). The AC matrix modified and immobilized nZVI, which has strong reactivity, to reduce aggregation and preserve its reactivity. FTIR analysis showed that nZVI incorporation altered surface chemistry and functional groups, while elemental composition analysis showed that both nZVI and AC retained essential characteristics, making the composite suitable for pollutant adsorption and reduction. RhB degradation was tested at various beginning concentrations, catalyst doses, and reaction durations. Kinetic study showed a pseudo-second-order degradation model (R² = 0.988), indicating adsorption and surface contacts were the primary processes, rather than mass transfer. The pseudo-first-order model suited well but had a weaker correlation (R² = 0.942), indicating the prevalence of chemisorption. Over 80% degradation occurred in the first 60 minutes, then slowed to 90.52% after 120 minutes. These results demonstrate nZVI/AC's strong RhB removal effectiveness, indicating its promise as a wastewater treatment material. Optimization of operational parameters and long-term performance in real wastewater situations should be the focus of future research.