CHẾ ĐỘ TÀI PHÁN VIÊN TRONG HỆ THỐNG TÒA ÁN NHẬT BẢN

Tóm tắt

Bài viết này nghiên cứu việc tổ chức, vận hành của chế độ tài phán viên (TPV) trong bối cảnh cải cách hệ thống tư pháp ở Nhật Bản từ góc nhìn khu vực học. Bằng việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu tổng hợp, phân tích nội dung và suy luận logic, bài viết miêu tả thực trạng tổ chức của mô hình TPV của Nhật Bản thông qua các vấn đề: quy định pháp lý, hoạt động trong phiên tòa hình sự, sự độc lập trong xét xử. Chế độ TPV thể hiện có ưu điểm: nâng cao niềm tin của người dân đối với hệ thống tư pháp, các vụ án nghiêm trọng bắt buộc có tài phán viên, phán quyết của TPV đòi hỏi sự đồng thuận của thẩm phán. Đồng thời, chế độ TPV vẫn có những tồn tại nhất định. Trên các cơ sở này, bài viết đưa ra một số lưu ý từ kinh nghiệm của Nhật Bản về cơ chế người dân tham gia vào hoạt động xét xử trong hệ thống cơ quan tư pháp. Từ đó, bài viết đề xuất một số kinh nghiệm cho Việt Nam nhằm hoàn thiện việc xây dựng mô hình nhân dân tham gia vào hệ thống tư pháp.