1. NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA QUẦN XÃ THỰC VẬT PHÙ DU (PHYTOPLANKTON) VÀ HÀM LƯỢNG ĐỘC TỐ VI KHUẨN LAM TRONG HỒ CHỨA HOÀ BÌNH

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích sự biến động của quần xã thực vật phù du và mức độ xuất hiện độc tố Microcystin trong hồ Hòa Bình từ tháng 6/2023 đến tháng 5/2024. Kết quả ghi nhận 44 chi thực vật phù du thuộc 5 ngành: Chlorophyta (50 %), Bacillariophyta (26 %), Cyanophyta (17 %), Dinophyta (5 %) và Euglenophyta (2 %). Trong đó, Chlorophyta và Dinophyta là nhóm chiếm ưu thế theo mùa, với Dinophyta phát triển mạnh vào mùa mưa, trong khi Chlorophyta trội hơn vào mùa khô. Vi khuẩn lam có sinh khối thấp và có 4 chi (Microcystis, Oscillatoria, Anabaena, Pseudanabaena) có khả năng sản xuất độc tố Microcystin, trong đó Microcystis chiếm 87,6 % tổng sinh khối vi khuẩn lam. Hàm lượng Microcystin dao động từ 0,11 - 0,86 µg/L, thấp hơn ngưỡng an toàn của WHO (1 µg/L) nhưng vẫn cho thấy nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng nước hồ cho sinh hoạt. Phân tích PCA và tương quan Pearson không tìm thấy mối liên hệ giữa sinh khối Microcystis và hàm lượng Microcystin, gợi ý rằng có thể tồn tại các chủng Microcystis không độc hoặc các loài khác cũng góp phần sản xuất Microcystin trong hồ. Các yếu tố môi trường như pH cao, nhiệt độ nước ấm và độ đục cao hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn lam, đặc biệt là Microcystis. Không có mối liên hệ rõ ràng giữa sinh khối Microcystis, hàm lượng Microcystin với các yếu tố dinh dưỡng Nitơ và Photpho. Kết quả này cung cấp dữ liệu quan trọng về động thái thực vật phù du và nguy cơ độc tố Microcystin trong hồ Hòa Bình, góp phần quản lý và bảo vệ chất lượng nước.