KHAI THÁC NGỮ LIỆU SỐ TRONG NGHIÊN CỨU HÀM NGHĨA VĂN HÓA QUA THÀNH NGỮ CHỨA CHỮ ‘粉’ (FĚN) TRONG TIẾNG HÁN VÀ ‘PHẤN’, ‘BỘT’ TRONG TIẾNG VIỆT

Abstract

Nghiên cứu đối chiếu này khảo sát các trường nghĩa văn hóa của “粉” (fěn) trong thành ngữ tiếng Hán và “phấn”, “bột” trong thành ngữ tiếng Việt dựa trên nguồn ngữ liệu số. Kết quả cho thấy “粉” (fěn) trong tiếng Hán hình thành một hệ thống biểu tượng đa tầng, phản ánh các quan niệm về thẩm mỹ, sự giả tạo xã hội, tinh thần hy sinh và thân phận phụ nữ. Trong khi đó, tiếng Việt tập trung vào vẻ đẹp và số phận nữ giới qua “phấn”, và phát triển ở “bột” một lớp nghĩa triết lý dân gian độc đáo gắn với lao động và ẩm thực. Nghiên cứu không chỉ làm rõ sự tương đồng và dị biệt trong tư duy văn hóa mà còn khẳng định hiệu quả của phương pháp khai thác ngữ liệu số trong nghiên cứu ngôn ngữ học.