ẢNH HƯỞNG CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO ĐẾN NGHỀ LUẬT: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ

Abstract

Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành nhân tố quan trọng tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, trong đó có nghề luật - lĩnh vực đề cao tính chính xác, đạo đức và công bằng xã hội. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận, thu thập và phân tích các tài liệu học thuật cập nhật, áp dụng cách tiếp cận phân tích - tổng hợp nhằm nhận diện xu hướng, cơ hội và thách thức của việc ứng dụng AI trong nghề luật. Kết quả nghiên cứu cho thấy AI đã và đang được ứng dụng rộng rãi vào các hoạt động pháp lý như tra cứu án lệ, xử lý tài liệu, dự đoán kết quả xét xử, tư vấn pháp lý trực tuyến và hỗ trợ ra quyết định, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công việc và khả năng tiếp cận công lý. Tuy vậy, việc tích hợp AI cũng đặt ra thách thức về đạo đức nghề nghiệp, bảo mật dữ liệu, nguy cơ thay thế con người và sự thiếu hoàn thiện của khung pháp lý điều chỉnh. Từ đó, bài viết đề xuất bốn định hướng nhằm phát huy hiệu quả của AI trong nghề luật: hoàn thiện khung pháp lý về ứng dụng AI; bồi dưỡng năng lực công nghệ cho người hành nghề luật; thúc đẩy hợp tác giữa giới công nghệ và giới pháp lý; và xây dựng văn hóa nghề nghiệp thích ứng với thời đại số. Những định hướng này góp phần hướng tới một môi trường pháp lý hiện đại, minh bạch và nhân văn trong kỷ nguyên số.