NÂNG CAO NHẬN THỨC QUYỀN TIẾP CẬN NƯỚC SẠCH VÀ VỆ SINH THÔNG QUA GIÁO DỤC PHÁP LUẬT VÀ PHỤC VỤ CỘNG ĐỒNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

Abstract

Trong bối cảnh khủng hoảng kép về môi trường và an sinh xã hội, quyền tiếp cận nước sạch và vệ sinh được Liên hợp quốc khẳng định là quyền con người thiết yếu, song tại Việt Nam khoảng cách giữa quy định pháp luật tiến bộ và thực tiễn thực hiện vẫn còn đáng kể. Bài báo này nhằm làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý của quyền nước sạch, chỉ ra một số khoảng trống trong bảo đảm quyền này ở Việt Nam, đồng thời đề xuất một mô hình giáo dục pháp luật và phục vụ cộng đồng tại Trường Đại học Mở Hà Nội (HOU) nhằm nâng cao nhận thức và năng lực hành động của sinh viên và cộng đồng. Trên cơ sở phân tích các chuẩn mực quốc tế về quyền nước sạch và vệ sinh, pháp luật Việt Nam hiện hành, trường hợp điển hình tranh chấp dịch vụ cấp nước tại đô thị, và rà soát chương trình đào tạo luật của HOU, nghiên cứu vận dụng cách tiếp cận giáo dục pháp luật lâm sàng và học tập phục vụ cộng đồng kết hợp với các mô hình khóa học trực tuyến đại chúng mở (MOOC). Kết quả nghiên cứu đề xuất ma trận tích hợp nội dung quyền nước sạch vào học phần “Pháp luật về quyền con người”, gắn với các phương pháp Street Law, moot court, tư vấn pháp luật mô phỏng; đồng thời xây dựng khung chương trình và chiến lược triển khai khóa MOOC “Nước sạch, vệ sinh và pháp luật: Hiểu quyền để sống xanh” cùng khung đánh giá tác động xã hội. Bài báo góp phần bổ sung cách tiếp cận dựa trên quyền trong giáo dục pháp luật về môi trường và cung cấp một mô hình có thể nhân rộng cho các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam.