Tạp chí điện tử Khoa học và Công nghệ QUI

Đánh giá độ ổn định đường lò chống giữ bằng tổ hợp neo- lưới thép- bê tông phun tại dự án giếng đứng Mạo Khê

2026-01-22T02:36:14+07:00

Trong điều kiện khai thác than hầm lò ngày càng xuống sâu, áp lực mỏ gia tăng, việc lựa chọn giải pháp chống giữ hiệu quả nhằm đảm bảo ổn định đường lò là yêu cầu cấp thiết. Chống giữ bằng tổ hợp Neo - Lưới thép - Bê tông phun (N-L-B) đang từng bước được nghiên cứu và áp dụng tại một số mỏ than ở Việt Nam, song việc đánh giá mức độ ổn định của đường lò chống giữ theo công nghệ này vẫn còn hạn chế. Bài báo trình bày kết quả đánh giá độ ổn định của đường lò chống giữ bằng tổ hợp N-L-B tại dự án Giếng đứng Mạo Khê thông qua phương pháp mô phỏng số kết hợp với theo dõi dịch động biên lò tại hiện trường. Mô hình số được xây dựng bằng phần mềm FLAC3D để phân tích và so sánh chuyển vị biên lò giữa phương án chống bằng vì thép và phương án chống bằng tổ hợp N-L-B. Đồng thời, công tác quan trắc dịch động biên lò được thực hiện trong thời gian 90 ngày bằng các thiết bị trắc địa chuyên dụng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tổ hợp N-L-B làm giảm rõ rệt chuyển vị tại nóc và hông lò, các giá trị dịch động thực tế đều nằm trong giới hạn cho phép và có xu hướng ổn định theo thời gian, khẳng định hiệu quả và tính phù hợp của giải pháp chống giữ này trong điều kiện địa chất nghiên cứu.

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp nhằm giảm tổn thất trong khai thác than hầm lò vùng Uông Bí

2026-01-22T02:36:18+07:00

Việc tối ưu hóa quá trình khai thác khoáng sản rắn, đặc biệt là tài nguyên than hầm lò, đóng vai trò sống còn trong chiến lược an ninh năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam. Tại vùng Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, thực trạng tổn thất tài nguyên trong khai thác hầm lò vẫn đang là một thách thức lớn với tỷ lệ dao động từ 28% đến 31%. Sự thất thoát này không chỉ gây lãng phí tài nguyên khoáng sản là tài sản quốc gia có hạn, mà còn làm suy giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, rút ngắn tuổi thọ mỏ, gia tăng chi phí khai thác trong giai đoạn sau, đồng thời kéo theo những tác động tiêu cực về xã hội như giảm hiệu quả tạo việc làm, mất cân đối phát triển vùng mỏ và phát sinh các hệ lụy môi trường nghiêm trọng. Báo cáo này tập trung phân tích các nhóm nguyên nhân cốt lõi gây tổn thất than, bao gồm các yếu tố địa chất phức tạp như vỉa dốc, mỏng và đứt gãy; sự hạn chế trong trình độ công nghệ và thiết bị áp dụng tại khu vực; những bất cập trong mô hình tổ chức sản xuất và quản trị nhân sự; cùng các ràng buộc về kỹ thuật an toàn theo quy chuẩn quốc gia. Thông qua việc kế thừa và phát triển các giải pháp kỹ thuật hiện đại như cơ giới hóa đồng bộ, áp dụng công nghệ giàn mềm ZRY cải tiến không để lại trụ bảo vệ và mô hình quản lý Lean Mining, nghiên cứu đề xuất một hệ thống biện pháp toàn diện. Mục tiêu cốt lõi là đưa tỷ lệ tổn thất xuống dưới ngưỡng 25% theo định hướng của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường khai thác.

Nghiên cứu nổ mìn văng xa định hướng: cơ sở lý luận và thực tiễn thi công

2026-01-22T02:36:23+07:00

Bài báo trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn ứng dụng của phương pháp nổ mìn văng xa định hướng trong thi công công trình thủy lợi và giao thông tại các khu vực có địa hình phức tạp. Dựa trên lý thuyết thủy động lực học vụ nổ và các công thức thực nghiệm của Pocropvski, bài báo phân tích các thông số kỹ thuật quan trọng như chỉ số tác động nổ (n), đường cản ngắn nhất (W) và tính toán lượng thuốc nổ cho buồng mìn. Đặc biệt, nghiên cứu đi sâu vào kỹ thuật nổ mìn vi sai phi điện nhằm kiểm soát chấn động (PPV) và định hướng đá văng. Kết quả áp dụng thực tế tại công trình hồ chứa nước Cửa Đạt (Thanh Hóa) cho thấy phương pháp này không chỉ đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các công trình lân cận mà còn tối ưu hóa chi phí, rút ngắn tiến độ thi công trên nền đá gốc có độ kiên cố cao (f=10-14).

Đề xuất giải pháp nâng cao khả năng chống giữ cho đường lò bị nén lún tại khu vực mỏ than nam Khe Tam

2026-01-22T02:36:25+07:00

Mỏ than Nam Khe Tam thuộc quyền quản lý, bảo vệ, thăm dò và khai thác của Tổng công ty Đông Bắc. Trên cơ sở trữ lượng than nguyên khai khai thác được là 5 triệu tấn, công suất mỏ hàng năm, tuổi thọ của mỏ Nam Khe Tam được xác định là 14 năm (kể cả thời gian xây dựng cơ bản). Trong công tác xây dựng cơ bản gặp một số khó khăn khi phải thi công qua khu vực địa chất bất lợi. Bài báo nghiên cứu đánh giá hiện trạng biến dạng, nén lún và suy giảm khả năng chống giữ của các đường lò tại khu vực mỏ than Nam Khe Tam, nơi có điều kiện địa chất phức tạp và chịu ảnh hưởng mạnh của áp lực mỏ. Thông qua phân tích số liệu quan trắc, khảo sát nhóm tác giả xác định các cơ chế gây nén lún chủ yếu và đánh giá, phân tích các đặc điểm tự nhiên cũng như là hiện trạng thi công đào chống lò tại của mỏ than Nam Khe Tam.

Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất một số giải pháp củng cố và nâng cao khả năng chống giữ đường lò phù hợp với điều kiện khu vực, bao gồm tối ưu hóa kết cấu chống, áp dụng công nghệ chống giữ phù hợp với công nghệ hiện có của công ty, kiểm soát áp lực mỏ và cải tiến quy trình gia cố sau đào lò.

Thiết kế và tối ưu hóa bộ điều khiển Fuzzy-Pid sử dụng thuật toán di truyền để điều khiển cần cẩu trên cao

2026-01-22T02:36:28+07:00

Cần cẩu trên cao (OC) là một hệ thống cơ điện có động lực học phi tuyến và bị ảnh hưởng đáng kể bởi dao động tải (LO), thường được mô hình hóa như một hệ thống con lắc kép (D-P). Dao động (O) của móc và tải trọng (H&P) làm giảm độ chính xác định vị (P) của xe đẩy (T) và có thể dẫn đến hư hỏng cơ khí và nguy hiểm về an toàn. Để giảm thiểu những hạn chế này, một sơ đồ điều khiển kết hợp FLC–PID được giới thiệu nhằm mục đích cải thiện hiệu suất hoạt động của OC. Trong sơ đồ đề xuất, bộ điều khiển mờ tăng cường phản ứng động của hệ thống dưới các sai số theo dõi lớn, do đó đảm bảo định vị nhanh chóng T tại vị trí mong muốn. Bộ điều khiển PID đảm bảo tính ổn định của hệ thống khi T tiến gần đến điểm đặt, sử dụng thuật toán di truyền (GA) để tối ưu hóa các tham số nhằm triệt tiêu dao động và tăng cường độ chính xác P. Hiệu quả của phương pháp đề xuất được xác thực thông qua mô phỏng MATLAB/Simulink. Kết quả mô phỏng cho thấy độ chính xác P được cải thiện, giảm đáng kể dao động H&P O, và phản hồi hệ thống nhanh chóng, ổn định.

Thiết kế và đánh giá hệ thống điều khiển nhiệt độ pid trên mô hình PCT-M4 48-56

2026-01-22T02:36:31+07:00

Các Bộ điều khiển PID (Proportional – Integral – Derivative) là tiêu chuẩn vàng trong điều khiển công nghiệp, chiếm hơn 90% ứng dụng, nhờ ưu điểm về cấu trúc đơn giản và dễ hiệu chỉnh, được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống điều khiển nhiệt độ. Trên cơ sở đó, bài báo trình bày việc thiết kế và đánh giá hệ thống điều khiển nhiệt độ PID trên mô hình thí nghiệm PCT-M4 nhằm phục vụ đào tạo và nghiên cứu điều khiển tự động. Các thí nghiệm so sánh giữa các chế độ P, PI, PD và PID được thực hiện trong cùng điều kiện vận hành. Kết quả cho thấy bộ điều khiển PID tối ưu kết hợp cơ chế Anti-windup đạt hiệu suất vượt trội với thời gian xác lập ngắn, độ quá điều chỉnh (overshoot) nhỏ và sai số tĩnh xấp xỉ bằng không. Đánh giá định lượng bằng các chỉ số IAE, ISE và ITAE khẳng định cấu hình PID tối ưu cho chất lượng điều khiển cao và khả năng chống nhiễu tốt, phù hợp với đặc tính quán tính lớn của hệ thống nhiệt PCT-M4. Nghiên cứu góp phần xây dựng bộ thí nghiệm chuẩn hóa, nâng cao hiệu quả giảng dạy thực hành điều khiển nhiệt độ trong đào tạo kỹ thuật điện – tự động hóa tại Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh.

Ứng dụng Matlab-simulink mô hình hóa và mô phỏng động lực học ô tô điện

2026-01-22T02:36:34+07:00

Bài báo trình bày phương pháp tính toán, mô hình hóa, mô phỏng động học, động lực học ô tô điện bằng việc ứng dụng phần mềm Matlab- Simulink. Kết quả mô phỏng tính toán giúp người học và người làm công tác kỹ thuật về ô tô có cách nhìn tổng quan hơn, đánh giá chính xác hơn mức độ ảnh hường của các đại lượng động học và động lực học trên ô tô đến các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của xe, qua đó nhận thức được trách nhiệm rõ ràng và cụ thể về mặt kỹ thuật trong công việc thực tế liên quan đến lĩnh vực ô tô. Đây cũng là cơ sở để thực hiện hỗ trợ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học của cán bộ và giảng viên trong ngành công nghệ kỹ thuật ô tô.

Tái cấu trúc phòng thực hành để nâng cao hiệu quả khai thác cơ sở vật chất phục vụ đào tạo

2026-01-22T02:36:35+07:00

Bài báo tập trung đánh giá thực trạng hệ thống phòng thực hành, thí nghiệm của Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh và đề xuất giải pháp tái cấu trúc nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng cơ sở vật chất phục vụ đào tạo. Kết quả khảo sát cho thấy toàn trường có 44 phòng thực hành, thí nghiệm nhưng chỉ khoảng 65% được sử dụng thường xuyên, nhiều thiết bị đã cũ, hỏng hoặc chưa được khai thác hiệu quả. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất giải pháp tái cấu trúc sắp xếp, ghép và chuyển đổi mục đích sử dụng phòng thực hành, giảm còn 28 phòng thực hành. Đồng thời hình thành phòng thực hành dùng chung, tập trung, hiện đại. Việc tái cấu trúc không chỉ góp phần tối ưu nguồn lực, tiết kiệm chi phí, thuận lợi trong công tác quản lý mà còn nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực thực hành của sinh viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và xu hướng tự chủ đại học.

Giải pháp tăng cường vai trò, trách nhiệm của cố vấn học tập trong công tác quản lý giáo dục sinh viên K18 tại trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh

2026-01-22T02:36:37+07:00

Bài báo tập trung phân tích thực trạng hoạt động cố vấn học tập đối với sinh viên K18 tại Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh, qua đó chỉ ra những hạn chế trong phối hợp quản lý, hỗ trợ học tập và rèn luyện cho sinh viên. Trên cơ sở khảo sát và đánh giá, nghiên cứu đề xuất nhóm giải pháp nhằm tăng cường vai trò, trách nhiệm của cố vấn học tập, bao gồm đổi mới quy trình tư vấn, nâng cao năng lực chuyên môn, ứng dụng công nghệ thông tin và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các đơn vị.

Vai trò của công tác tư tưởng trong việc giúp sinh viên nhận diện và phản bác thông tin xấu độc

2026-01-22T02:36:38+07:00

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, sinh viên – lực lượng trí thức trẻ của đất nước – đang chịu tác động sâu sắc từ nhiều luồng thông tin khác nhau, trong đó có thông tin xấu độc, sai trái, thù địch. Bài viết tập trung phân tích vai trò của công tác tư tưởng trong việc định hướng nhận thức, xây dựng “sức đề kháng” thông tin cho sinh viên, giúp họ chủ động nhận diện, sàng lọc và phản bác thông tin xấu độc. Dựa trên những cơ sở lý luận về công tác tư tưởng của Đảng, bài viết kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng trong các cơ sở giáo dục đại học hiện nay.