VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG THỰC HÀNH TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU: TỪ THỜ PHỤNG ĐẾN DẪN DẮT BẢN HỘI

Tóm tắt

Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016, là một hình thức tín ngưỡng dân gian đặc sắc có chiều sâu lịch sử và tính bản địa cao. Trong cấu trúc thực hành và truyền nối tín ngưỡng này, phụ nữ không chỉ là chủ thể thờ phụng mà còn đóng vai trò trung tâm trong tổ chức, duy trì và lan tỏa sinh hoạt tín ngưỡng, đặc biệt thông qua việc dẫn dắt các bản hội. Bài viết này tiếp cận từ góc độ nhân học tôn giáo và nghiên cứu giới để làm rõ cách thức mà phụ nữ tham gia, tạo dựng và lãnh đạo không gian linh thiêng trong thờ Mẫu, từ đó góp phần khẳng định vai trò sáng tạo của phụ nữ trong cấu trúc tôn giáo dân gian Việt Nam đương đại.